Νέα εμπόδια στην περίθαλψη των απόρων βάζει το υπουργείο Υγείας

 

Για όσους δεν γνωρίζουν, ο άπορος ασθενής, κάτοχος βιβλιαρίου απορίας (πρόνοιας), εξυπηρετείται (μόνο) από τα δημόσια νοσοκομεία και είναι συνηθισμένος στην ταλαιπωρία. Δηλαδή, έχει μάθει να περιμένει. Να περιμένει μέρες για να βρει ραντεβού με γιατρό. Να περιμένει βδομάδες για να κάνει εργαστηριακές εξετάσεις. Να περιμένει μήνες για να χειρουργηθεί.

Τον τελευταίο καιρό, λόγω της κατάστασης που επικρατεί στα νοσοκομεία (και μόνο ο υπουργός Υγείας δεν θέλει να παραδεχθεί), ο άπορος ασθενής δεν υποχρεώνεται μόνο να περιμένει περισσότερο αλλά και να περιφέρεται (για μέρες) από νοσοκομείο σε νοσοκομείο μήπως καταφέρει να προμηθευτεί τα φάρμακά του. Και επειδή η κατάσταση δεν είναι δραματική μόνο στα νοσοκομεία, πρέπει πλέον να περιμένει (για τρεις τουλάχιστον μήνες) ακόμα και για την ανανέωση του βιβλιαρίου απορίας, το οποίο του δίνει το δικαίωμα στο “περίμενε” για όλα τα παραπάνω.

Μέχρι πρόσφατα, λοιπόν, ο άπορος ασθενής είχε την ευκαιρία να επιβιώσει, εφόσον διέθετε υπομονή και τύχη.

Όμως, τα πράγματα άλλαξαν!

Μετά από την απόφαση με θέμα: “Παροχή διευκρινίσεων σχετικά με τη διαδικασία έγκρισης για τη δωρεάν νοσηλευτική και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη σε κατόχους βιβλιαρίου οικονομικής αδυναμίας και σε ανασφάλιστους και οικονομικά αδύνατους Αλλοδαπούς που βρίσκονται στην Ελληνική Επικράτεια”, την οποία υπογράφει ο Γ. Γραμματέας του υπουργείου Υγείας, Πελοπίδας Καλλίρης (και αναρτήθηκε στη “Διαύγεια” στις 25/07/2013), φαίνεται ότι τον άπορο ασθενή δεν τον σώζει ούτε η υπομονή ούτε η τύχη.

Διαβάστε, για παράδειγμα, τη διαδικασία έγκρισης για μια χειρουργική επέμβαση:

“Απαιτείται η έκδοση γνωμάτευσης θεράποντος ιατρού Δημοσίου Νοσοκομείου Ε.Σ.Υ. που να αιτιολογεί με πλήρη και σαφή τρόπο την ανάγκη εκτέλεσης και την ύπαρξη δυνατότητας για τη πραγματοποίηση της συγκεκριμένης επεμβατικής πράξης στο Νοσοκομείο από το οποίο χορηγείται η γνωμάτευση καθώς και το κόστος που απαιτείται για τη διεξαγωγή της.

Επίσης για την εκτέλεση της επέμβασης καθίσταται απαραίτητη η έγκριση του Συντονιστή Διευθυντή του αρμοδίου ιατρικού τμήματος και σε περίπτωση απουσίας ή έλλειψης αυτού του οριζόμενου Αναπληρωτή του σύμφωνα με τη κείμενη νομοθεσία, η ύπαρξη της σύμφωνης γνώμης του Επιστημονικού Συμβουλίου, η έγκριση του Διευθυντή της Ιατρικής Υπηρεσίας και τέλος η έγκριση του Διοικητή του Νοσοκομείου.”

Πως σας φαίνεται; Εύκολο; Περιμένετε, έχει και συνέχεια:

“Τα προαναφερόμενα δικαιολογητικά του Νοσοκομείου μαζί με την αίτηση του ασθενούς, το επικυρωμένο φωτοαντίγραφο της ταυτότητας του καθώς και το αποδεικτικό εν ισχύ που τον  καθιστά δικαιούχο (βιβλιάριο οικονομικής αδυναμίας, δελτίο αιτήσαντος άσυλο αλλοδαπού κλπ.) θα αποστέλλονται στο Υπουργείο από το Δημόσιο Νοσοκομείο Ε.Σ.Υ. που εκδίδει τις γνωματεύσεις και στο οποίο θα υποβάλλουν την αίτησή τους για τη διεξαγωγή των επεμβάσεων”

Όποιος/α έχει επισκεφθεί δημόσιο νοσοκομείο καταλαβαίνει πόσο “απλή” είναι η παραπάνω διαδικασία και, κυρίως, αν υπάρχει η πιθανότητα να ολοκληρωθεί. Όμως, ακόμα και αν υποθέσουμε ότι ο ασθενής έχει την αντοχή και την υπομονή που απαιτεί το υπουργείο Υγείας να έχει ένας ασθενής, καθώς και την τύχη να “πέσει” σε γιατρούς, διευθυντές, επιτροπές, διοικητές με χρόνο και διάθεση να τον εξυπηρετήσουν, υπολόγισε κανένας πόσο χρόνο (ή χρόνια) θα χρειαστεί για: α) να κλείσει ραντεβού με γιατρό, β) να εκτελεστούν οι εξετάσεις που θα συστήσει ο γιατρός, γ) να παραλάβει τα αποτελέσματα των εξετάσεων, δ) να ξανακλείσει ραντεβού για να δει ο γιατρός τα αποτελέσματα, ε) να ολοκληρώσει τα βήματα που απαιτεί η νέα διαδικασία για την έγκριση της επέμβασης και στ) να προγραμματιστεί η χειρουργική επέμβαση;

Είναι βέβαιο ότι, με τη νέα περίπλοκη και χρονοβόρα γραφειοκρατική διαδικασία, το Ε.Σ.Υ. θα “ξεφορτωθεί” ένα μεγάλο αριθμό απόρων, οι οποίοι ή δεν θα μπορέσουν ή δεν θα προλάβουν να την ολοκληρώσουν.

Και όλα αυτά συμβαίνουν τη στιγμή που ο Άδωνις Γεωργιάδης διαφημίζει με κάθε τρόπο το ενδιαφέρον του για τους άπορους και ανασφάλιστους πολίτες (μέχρι και το χαράτσι των 25 ευρώ στο ΕΣΥ το βάπτισε πράξη αλληλεγγύης για τους αδύναμους συμπολίτες μας!!!).

Το σκάνδαλο ‘Ψυχαργώς’ στην μνημονιακή ολοκλήρωσή του: Ιδιωτικοποίηση της Ψυχικής Υγείας και εξαθλίωση των ψυχικά πασχόντων

Το σκάνδαλο ‘Ψυχαργώς’ στην μνημονιακή ολοκλήρωσή του:

Ιδιωτικοποίηση της Ψυχικής Υγείας και εξαθλίωση των ψυχικά πασχόντων

αντίσταση στην διάλυση της δημόσιας ψυχικής υγείας

σημαίνει διεκδίκηση ενός χειραφετητικού συστήματος

που αποκαθιστά τον Λόγο και τα δικαιώματα

των συνανθρώπων με ψυχιατρική εμπειρία 

Ένα προμελετημένο έγκλημα βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη στη χώρο της Ψυχικής Υγείας, με την αδίστακτη εφαρμογή των νεοφιλελεύθερων πολιτικών μέσω του μνημονίου, που οδηγούν με ραγδαίους ρυθμούς στην περαιτέρω κοινωνική απόρριψη/εξοστρακισμό των ανθρώπων με προβλήματα ψυχικής υγείας, μέσα από την πλήρη και στοχευμένη απεξάρθρωση/διάλυση του συστήματος των δημόσιων υπηρεσιών και την αντικατάστασή τους από πλήρως ιδιωτικοποιημένες υπηρεσίες, κερδοσκοπικές και δήθεν «μη κερδοσκοπικές» (ΜΚΟ), όπου πρόσβαση θα έχουν μόνο όσοι θα μπορούν να πληρώσουν.

Το «σύμφωνο Λυκουρέντζου-Αντόρ», στο οποίο προβλέπεται το «κλείσιμο των ψυχιατρείων» (ΨΝΑ, Δρομοκαίτειο, ΨΝΘ) μέχρι το τέλος του 2015, είναι ακριβώς το σύμφωνο αυτής της ιδιωτικοποίησης, καθώς η δέσμευση για το fast track κλείσιμο των δημόσιων ψυχιατρείων «πληρώθηκε», από τη ΕΕ, με 105 εκ. ευρώ για την διάσωση των ΜΚΟ της ψυχικής υγείας για τρία χρόνια, έτσι ώστε να στηριχτεί η διαδικασία του κλεισίματος και ταυτόχρονα να δοθεί ο χρόνος στις ΜΚΟ για να βρουν (όσες από αυτές καταφέρουν να βρουν) τρόπους επιβίωσης και πηγές χρηματοδότησης, ώστε, από το 2016, να υποκαταστήσουν το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος των δημόσιων υπηρεσιών. Πηγές χρηματοδότησης μη κρατικές, πλέον, αλλά από τα ίδια τα άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας που λαμβάνουν τις υπηρεσίες τους Από αυτή την άποψη, δεν ήταν χωρίς αποτέλεσμα τα «πάνω-κάτω» τα ταξίδια στελεχών των κρατικοδίαιτων επιχειρήσεων του Δικτύου ‘Αργώς’, από τους διαδρόμους του Υπουργείου στις Βρυξέλλες, μέχρις ότου επιτευχθεί το σύμφωνο.

Η επίκληση των προ 15ετίας τεθέντων στόχων του ‘Ψυχαργώς’ για το «κλείσιμο των ψυχιατρείων το 2015» είναι καθαρά προσχηματική καθώς καμιά από τις προϋποθέσεις που θα έκαναν δυνατό το «κλείσιμο» δεν πραγματοποιήθηκε: ούτε οι εκάστοτε ηγεσίες του Υπουργείου είχαν ποτέ μια συγκροτημένη πολιτική για την Ψυχική Υγεία στην κατεύθυνση ενός «βασισμένου στην κοινότητα» συστήματος, ούτε η ψυχιατρική κοινότητα, στην πλειονότητά της, έδειξε ενδιαφέρον για μια ψυχιατρική μεταρρύθμιση ως ξεπέρασμα του κυρίαρχου ψυχιατρικού παραδείγματος, προς μια ψυχιατρική «κουλτούρα, πρακτική και σύστημα» συνυφασμένων με την αποκατάσταση του Λόγου και των δικαιωμάτων των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία.

Βέβαια, για να γίνει δυνατή η όποια συζήτηση και για να ξεσκεπαστούν τα όποια άλλοθι της στυγνής εφαρμογής των περικοπών του μνημονίου, πρέπει να ξεκαθαριστεί τι εννοεί ο καθένας με το «κλείσιμο του ψυχιατρείου» : εννοεί την υπέρβαση της ιδρυματικής ψυχιατρικής και του ψυχιατρικού παραδείγματος στο οποίο βασίζεται, προς ένα ολοκληρωμένο, βασισμένο στην κοινότητα, δίκτυο υπηρεσιών, έτσι ώστε το «κλείσιμο του ψυχιατρείου» να έλθει όταν οι υπηρεσίες που θα το αντικαταστήσουν θα έχουν ήδη μπει σε λειτουργία (δηλαδή, την Αποιδρυματοποίηση), ή εννοεί την απλή κατάργησή του, στη λογική της Απονοσοκομειοποίησης, με το πέταγμα ασθενών και προσωπικού στο δρόμο και το πέρασμα μεγάλου μέρους των λειτουργιών του στον ιδιωτικό τομέα;

Σε κάθε περίπτωση, η «ελληνική ψυχιατρική μεταρρύθμιση» μετατράπηκε - με πλυντήριο και την λεγόμενη «Κοινωνική Ψυχιατρική» - σε μιαν απλή χωροταξική μετεγκατάσταση της ιδρυματικής ψυχιατρικής στην κοινότητα. Μεταστέγαση, δηλαδή, των χρονίως νοσηλευομένων των ψυχιατρείων σε εξωνοσοκομειακές στεγαστικές δομές, ξενώνες, οικοτροφεία, προστατευόμενα διαμερίσματα. Δομές που συχνά αναπαράγουν την ιδρυματική λογική, χωρίς καμιά αλλαγή του «παραδείγματος», καμιά αλλαγή του «τρόπου σκέψης και πράξης» της ψυχιατρικής, καμιά συστημική αλλαγή: απόδειξη ότι το 55% των νοσηλειών πανελλαδικά εξακολουθούν να είναι ακούσιες.

Δεν έγιναν ποτέ τα «ολοκληρωμένα δίκτυα των κοινοτικών υπηρεσιών» (με ΚΨΥ κλπ), που θεωρούνται προϋπόθεση για το κλείσιμο των ψυχιατρείων. Δεν έχει γίνει, «παραμονές του κλεισίματος», ούτε καν το πρώτο (και εκ των ουκ άνευ) βήμα στην όποια διαδικασία ψυχιατρικής μεταρρύθμισης, που είναι η τομεοποίηση των υπηρεσιών.

Αυτό που δημιουργήθηκε είναι ένα νεο-ιδρυματικό σύστημα, όπου, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, αναπαράγεται η ιδρυματική καθημερινότητα, η αφαίρεση του Λόγου και της ελευθερίας των «φιλοξενούμενων», ή των «χρηστών» των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, με όρους και συνθήκες όπου δεν υπάρχει ο άνθρωπος ως ύπαρξη με τις ανάγκες της, αλλά, ιδιαίτερα στις μέρες μας, αποκλειστικά η εκπλήρωση των μνημονιακών δεσμεύσεων.

Εμπειρίες/νησίδες, όπως, μεταξύ άλλων, αυτή του ψυχιατρείου Χανίων στην Κρήτη, του οποίου το κλείσιμο συνοδεύτηκε, σε σημαντικό βαθμό, από την δημιουργία δικτύου τομεοποιημένων, εναλλακτικών κοινοτικών υπηρεσιών, δεν αποτελούν παρά εξαιρέσεις που επιβεβαιώνουν τον κανόνα.

Ήδη από την δεκαετία του ΄90 παρατηρούμε την σταδιακή εμφάνιση πολιτικών και πρακτικών ιδιωτικοποίησης της δημόσιας φροντίδας ψυχικής υγείας. Από το 2000, με το ‘Ψυχαργώς’, η ιδιωτικοποίηση παίρνει τη μορφή της ραγδαίας ανάπτυξης τόσο του κρατικοδίαιτου «μη-κυβερνητικού» τομέα, όσο και του εμπορευματοποιημένου παραδοσιακού ιδιωτικού ψυχιατρικού τομέα.

Ο πακτωλός κοινοτικών κονδυλίων για την λεγόμενη «ψυχιατρική μεταρρύθμιση» και η «αγωνία» της απορρόφησης των διαθέσιμων κονδυλίων αποτελούν τα οχήματα επιτάχυνσης της λεγόμενης «αποασυλοποίησης», του δήθεν εκσυγχρονισμού, αλλά και της μετάβασης σε σχέδια και πρακτικές όχι με οδηγό την αλλαγή του επιστημονικού παραδείγματος και την Αποϊδρυματοποίηση, αλλά την συνέχιση της διαχείρισης των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία από ειδικούς, πολιτικούς και επιχειρηματίες, δηλαδή την κατασκευή νέων χώρων κοινωνικού αποκλεισμού.

Ο «τρίτος πυλώνας», οι «μη κυβερνητικές» οργανώσεις, γνωρίζει πρωτοφανή ανάπτυξη. Βασικό χαρακτηριστικό αυτού του πυλώνα - σε πείσμα ακόμα και της ιστορικής προέλευσης των πραγματικών μη-κυβερνητικών οργανώσεων ως πολιτικά και οικονομικά ανεξάρτητα από κυβερνήσεις και οικονομικά συμφέροντα κινήματα - η χρηματοδότησή τους από δημόσιους, εθνικούς και κοινοτικούς, πόρους.

Οι «εκθέσεις ιδεών» διαφόρων εμπειρογνωμόνων για την «ψυχιατρική μεταρρύθμιση» στην Ελλάδα συγκροτούν περισσότερο βιβλιογραφικά αναγνώσματα ξένων εμπειριών και άλλοθι απορρόφησης κονδυλίων παρά Εθνικά Σχέδια για μιαν άλλη συνάντηση με τον ψυχικό πόνο και τους ψυχικά πάσχοντες. συνανθρώπους μας. Στην πραγματικότητα, ο ρόλος των αρμόδιων οργάνων από πλευράς ΕΕ ήταν η διασφάλιση της ύπαρξης και της ενίσχυσης των ΜΚΟ, ως μέρους μιας κίνησης ιδιωτικοποίησης και βαθμιαίας απόσυρσης (και ταυτόχρονα αυστηρής λογιστικής προσέγγισης) του δημόσιου σε πανευρωπαϊκή κλίμακα, καθώς και η μέσω δήθεν «κριτικών επισημάνσεων» διασφάλιση της απορρόφησης των κονδυλίων, για ένα δυσλειτουργικό νεο-ιδρυματικό μόρφωμα, για το οποίο καμιά πλευρά, ούτε αυτοί που έλαβαν το χρήμα, ούτε αυτοί που το έδιναν, δεν μπορούν τώρα να υποκρίνονται ότι «δεν ήξεραν», επί τόσα χρόνια, τι γινόταν, τι ήταν αυτό που παράγονταν, τι ήταν αυτό στο οποίο συναινούσαν να παράγεται..

Είναι σαφές ότι αυτό που επιβάλλει την τρέχουσα πολιτική του Υπουργείου δεν είναι η προ 15ετίας δέσμευση για το «κλείσιμο των ψυχιατρείων» ως προϊόντος της (μόνο ως ανέκδοτο, πλέον) «ολοκλήρωσης της μεταρρύθμισης», αλλά η μνημονιακή δέσμευση για προσαρμογή (σύνθλιψη) και της Ψυχικής Υγείας στη νεοφιλελεύθερη πολιτική. Στην πλήρη, λογιστικού τύπου προσαρμογή της Ψυχικής Υγείας στους «διατιθέμενους πόρους», δηλαδή, σε μηδενικούς πόρους, γιατί μόνο αυτούς διαθέτει το σύστημα για τους ψυχικά πάσχοντες και όλες γενικά τις κοινωνικές ομάδες (σήμερα πια, για την πλειονότητα της κοινωνίας) που αντιμετωπίζει ως αντιπαραγωγικές, ως κοινωνικό βάρος και περιττές.

Η πολιτική για την Ψυχική Υγεία, όπως για την Υγεία γενικότερα, συμπυκνώνεται στα θέσφατα που, με το γνωστό του τρόπο, εκφράζει ο Υπουργός Υγείας Αδ. Γεωργιάδης : «Δεν είναι ώρα για το κράτος ν΄ αυξήσει τις δομές του αλλά να τις μειώσει», «οι δομές που θα μείνουν, θα λειτουργούν με τη μορφή των ιδιωτικών σε ένα βαθμό», «ο ιδιωτικός τομέας είναι πολύ πιο αποτελεσματικός από τον Δημόσιο», «να δούμε ποια (δομές ψυχ. υγείας) μπορούμε να χρηματοδοτούμε και ποια όχι», «δεν μπορούμε να εξασφαλίσουμε την πρόσβαση όλων των πολιτών στην Υγεία» κοκ.

Το σχέδιο που υλοποιούν είναι αυτό της ‘Αναθεώρησης του Ψυχαργώς’, που συνέταξε επιτροπή που είχε συστήσει ο τότε Υπουργός Υγείας Λοβέρδος, αποτελούμενη από γνωστούς ιδιοκτήτες ΜΚΟ, που έχουν συντελέσει στην ιδιωτικοποίηση της Ψυχικής Υγείας (και οι οποίοι ποντάρουν στην περαιτέρω ιδιωτικοποίησή της), καθώς και από «πάντα πρόθυμους» συνεργάτες από τα ψυχιατρεία.

Αυτό που προβλέπεται είναι η εκχώρηση των πάντων, ακόμα και των Κέντρων Ψυχικής Υγείας, στον ιδιωτικό τομέα και η ανάθεση στο Δημόσιο μόνο της επιτήρησης/φύλαξης των «ακαταλογίστων» του άρθρου 69 (αν και, ακόμα και γι΄ αυτό, αφήνονται παράθυρα να το αναλάβουν ιδιωτικές εταιρείες), καθώς και της νοσηλείας «οξέων περιστατικών» σε μονάδες «δημόσιων» νοσοκομείων. Είναι ένα σχέδιο/όχημα της ιδιωτικοποίησης, της συρρίκνωσης/συγχώνευσης υπαρχόντων μονάδων, απολύσεων του προσωπικού και πετάγματος των ασθενών στους δρόμους.

Ήδη, η μια υπουργική εγκύκλιος/απόφαση μετά την άλλη επιχειρούν να επιβάλλουν ένα όχι απλά «κλείσιμο», αλλά μια ταχεία, όπως-όπως, εκδίωξη (μετακίνηση, όπως το λένε) των ασθενών χρόνιας παραμονής από τα ψυχιατρεία - πολλών εξ΄ αυτών σε ιδρύματα/κολαστήρια «προνοιακού» τύπου, όπως των Λεχαινών κλπ, αλλά και στο δρόμο. Πρόκειται όχι για μια «μετάβαση σε στεγαστικές δομές», που απαιτεί τους χρόνους της, το εξατομικευμένο θεραπευτικό πλάνο και τις κατάλληλες δομές, αλλά για «έξωση» – μια έξωση σε άμεσο συγχρονισμό με την «έξωση» του προσωπικού, με τις διαθεσιμότητες/κινητικότητες που ετοιμάζονται και οι οποίες κάνουν το όλο εγχείρημα πιστό αντίγραφο της πολιτικής του πρώτου διδάξαντος στην Καλιφόρνια της δεκαετίας του 60, του μετέπειτα προέδρου των ΕΠΑ Ρ. Ρήγκαν, όταν έκλεισε τα ψυχιατρεία, απέλυσε το προσωπικό και πέταξε τους ασθενείς στο δρόμο. Σήμερα, ωστόσο, πρόκειται για ένα εγχείρημα που προοιωνίζεται να έχει πολύ χειρότερα αποτελέσματα, ακόμα και από αυτά που είχε εκείνο, που έδωσε, τότε, το όνομά του (ρηγκανισμός) στις πρακτικές αυτής της διαδεδομένης, έκτοτε, ανά την υφήλιο και νεοφιλελεύθερης κοπής, Απονοσοκομειοποίησης.

Μια από αυτές τις εγκυκλίους επιτάσσει ανώτατα όρια χρόνου νοσηλείας για τους νοσηλευόμενους στις ψυχιατρικές μονάδες, σε λογικές όπου η μείωση του χρόνου νοσηλείας δεν θα σημαίνει το ξεπέρασμα των πρακτικών εγκλεισμού και ιδρυματισμού και την στήριξη στην κοινότητα, αλλά την ταχεία καταστολή της «οξείας ψυχοπαθολογίας» - έχει ήδη μπει στα σκαριά η επέκταση της χρήσης του ηλεκτροσόκ - και το «γρήγορο εξιτήριο», με όποιες συνέπειες κι΄ αν έχει αυτό για τον ασθενή. Προβλέπει, επίσης, και διαδικασίες που θα επιτρέπουν στο μέλλον και την έξωση από τις στεγαστικές δομές, με κριτήρια που πάντα θα είναι σε θέση να επινοούνται, ανάλογα με τις εκάστοτε ανάγκες της δημοσιονομικής προσαρμογής.

Καθώς με την ταχεία, όπως – όπως, πλήρωση των λιγοστών κενών θέσεων στις όποιες στεγαστικές δομές, δεν θα υπάρχει, στο προσεχές μέλλον, δυνατότητα φιλοξενίας σ΄ αυτές και με δεδομένη την ανυπαρξία κοινοτικών μονάδων «στήριξης στον τόπο κατοικίας» των ανθρώπων που θα παίρνουν το «γρήγορο εξιτήριο» (αλλά και κοινωνικών παροχών για να μπορούν να τραφούν, να έχουν πρόσβαση στη θεραπεία τους και γενικά να επιβιώσουν), το ήδη υπαρκτό φαινόμενο της «περιστρεφόμενης πόρτας» θα γίνει ο κανόνας : η εναλλαγή του κοινωνικού αποκλεισμού με τον εγκλεισμό, νοσηλεία για γρήγορη καταστολή και «έλεγχο των συμπτωμάτων» και επιστροφή στο «χώρο του κοινωνικού αποκλεισμού» για όσο διάστημα η ψυχική οδύνη δεν γίνεται «ενοχλητική», έτσι ώστε να γίνει «αντικείμενο προσοχής» και να κινητοποιήσει τους σχετικούς μηχανισμούς του κοινωνικού ελέγχου.

Θεωρούμε ότι η απάντηση σ΄ αυτή την ανθρωπιστική καταστροφή που προωθεί με την πολιτική της η τωρινή ηγεσία του Υπουργείου Υγείας (και η οποία, στα περιεχόμενά της, αγγίζει και δομικά σχετίζεται με τις αντιλήψεις της Χρυσής Αυγής περί «στείρωσης και ευθανασίας των ψυχικά πασχόντων»), δεν είναι η υπεράσπιση του ψυχιατρείου (ενός άκρως αντιθεραπευτικού και κατασταλτικού θεσμού), αλλά η πιο σθεναρή από ποτέ διεκδίκηση της ουσίας αυτού που ήταν πάντοτε η υπέρβαση του ψυχιατρείου: η κατάργηση της ιδρυματικής βίας, των εξουσιαστικών σχέσεων, των πρακτικών του εγκλεισμού, η αποκατάσταση του Λόγου και των δικαιωμάτων των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία, η δημιουργία των όρων για ισότιμο διάλογο μεταξύ θεραπευτών και θεραπευομένων, η λήψη μέτρων για αξιοπρεπή κοινωνική, αλλά και εργασιακή, ένταξη, ο ενεργός πρωταγωνιστικός ρόλος των λειτουργών και των άμεσα ενδιαφερομένων ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία στις διαδικασίες μετασχηματισμού και ξεπεράσματος του ιδρύματος, ενάντια σε άνωθεν διαδικασίες διοικητικού κλεισίματος και αδειάσματος του ψυχιατρείου, η ενεργός συμμετοχή της κοινωνίας κοκ.

Αυτές οι διαδικασίες είναι ασυμβίβαστες με οποιαδήποτε έννοια διαθεσιμότητας/κινητικότητας/απολύσεων του προσωπικού, και, αντίθετα, απαιτούν προσλήψεις προσωπικού.

Είναι ασυμβίβαστες με την επικείμενη παρακράτηση των συντάξεων των φιλοξενουμένων σε στεγαστικές δομές.

Είναι ασυμβίβαστες με την ύπαρξη ανασφάλιστων ψυχικά πασχόντων (και όχι μόνο), με τους ποικίλους περιορισμούς/εμπόδια/μειώσεις στις συντάξεις και τα επιδόματά τους, στην ανυπαρξία ευκαιριών εργασιακής ένταξης, συνεταιριστικών ή άλλων.

Είναι ασυμβίβαστες με την εγκαθιδρυμένη αδιαφορία για την μη εφαρμογή της όποιας νομοθεσίας προάγει την υπεράσπιση των δικαιωμάτων τους (για την ακούσια νοσηλεία, την δικαστική συμπαράσταση κλπ).

Θεωρούμε ότι πρέπει άμεσα να υπάρξει ένα πλατύ μέτωπο, ένα κίνημα «από τα κάτω», των ανθρώπων με ψυχιατρική εμπειρία, λειτουργών των υπηρεσιών, οικογενειών, κοινωνικών κινημάτων, για να μην περάσουν αυτά τα εν τη ουσία ανθρωποκτόνα σχέδια. Να είναι το κίνημα αυτό μια ουσιαστική στιγμή στην διαδικασία αποκατάστασης του Λόγου των ανθρώπων με ψυχιατρική εμπειρία και των δικαιωμάτων τους - ένα εκ των οποίων είναι η άμεση ακύρωση, με νομοθετική πράξη, της παρακράτησης των συντάξεων.

Να διεκδικηθεί η άμεση ακύρωση του «συμφώνου Λυκουρέντζου-Αντόρ» και όλων των μνημονιακών πολιτικών που κρύβονται πίσω από αυτό.

Να υπάρξει επαρκής χρηματοδότηση για την Ψυχική Υγεία και ολοκλήρωση του μετασχηματισμού και της υπέρβασης των ψυχιατρείων, στην λογική της Αποιδρυματοποίησης και όχι της Απονοσοκομειοποίησης και του απλού «κλεισίματος».

Να μην υπάρξει καμιά διαθεσιμότητα/κινητικότητα/απόλυση και αντίθετα, να γίνουν προσλήψεις του αναγκαίου προσωπικού. Όλο το προσωπικό των ψυχιατρείων είναι αναγκαίο (και μάλιστα, δεν επαρκεί) για έναν ουσιαστικό μετασχηματισμό του συστήματος ψυχικής υγείας, πέρα από το ψυχιατρικό ίδρυμα.

Να μπει φραγμός στην ιδιωτικοποίηση της Ψυχικής Υγείας και να διασφαλιστεί ο δημόσιος και δωρεάν χαρακτήρας της. Να αναλάβει το Δημόσιο όλες τις δομές και τις υπηρεσίες των ΜΚΟ, που έχουν γίνει με κρατικές και κοινοτικές χρηματοδοτήσεις, να διασφαλιστούν οι θέσεις εργασίας του προσωπικού και η αξιοπρεπής και θεραπευτική φιλοξενία των ενοίκων.

Καταλαβαίνουμε ότι όλα τα παραπάνω σημαίνουν ανατροπή του μνημονίου. Σημαίνουν μαζική αντίσταση και πολιτικές ανατροπές.

Αλλά «δεν υπάρχει άλλος δρόμος» προκειμένου ν΄ αποφευχθεί η «μαζική ευθανασία» που ετοιμάζουν.

7 Νοέμβρη 2013

Γιώργος Αστρινάκης, Δ/ντής ψυχίατρος, Δρομοκαίτειο

Γιώργος Κοκκινάκος, Δ/ντής ψυχίατρος, ΚΨΥ Χανίων

Κατερίνα Μάτσα, ψυχίατρος, τ. Δ/ντρια 18 Ανω, ΨΝΑ

Θόδωρος Μεγαλοοικονόμου, Δ/ντής ψυχίατρος ΨΝΑ

Κώστας Μπαϊρακτάρης, αν. καθηγητής, Τμήμα Ψυχολογίας, ΑΠΘ

  

Όχι στη δημιουργία αρχείου με ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα από το υπ. Υγείας, αποφάσισε η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων

 

Δεν θα «φακελώνονται» οι ψυχικά πάσχοντες - 

τουλάχιστον για την ώρα...

Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, με απόφασή της, απέρριψε το αίτημα του υπουργείου Υγείας να δημιουργήσει αρχείο με ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα ατόμων που δέχονται υπηρεσίες ψυχικής υγείας από μονάδες ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης, καθώς «υπάρχει νομοθετικό κενό» (ασφαλώς, αυτό θα είναι και το μόνο πεδίο, όπου έχει λόγο η ΑΠΔΠΧ - για την ουσία του πράγματος, δυστυχώς ως φαίνεται, άλλοι αποφαίνονται...).

Το υπουργείο Υγείας είχε ζητήσει από την Αρχή την άδεια για τη σύσταση και τη λειτουργία αρχείου ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων υγείας ατόμων που δέχονται υπηρεσίες ψυχικής υγείας, όπως ονοματεπώνυμο, φύλο, ηλικία, τόπος μόνιμης κατοικίας, ΑΜΚΑ, αριθμό επισκέψεων και θεραπευτικών πράξεων, διάγνωση, οικογενειακό περιβάλλον, κ.λπ.

Η Αρχή κάλεσε το υπουργείο Υγείας να παρέχει εξηγήσεις για το επίμαχο αίτημά του, χωρίς όμως αυτό να ανταποκριθεί, ενώ ακολούθησαν στην Αρχή καταγγελίες από μονάδες ψυχικής υγείας ότι το υπουργείο Υγείας τους υποχρέωνε να διαβιβάσουν αναλυτικά προσωπικά δεδομένα ατόμων που δέχονται υπηρεσίες ψυχικής υγείας (για την παρανομία αυτή, μεριμνά κανείς;).

Η Αρχή έκρινε ότι για την επεξεργασία των συγκεκριμένων προσωπικών δεδομένων υγείας δεν αρκεί η έκδοση υπουργικών αποφάσεων: απαιτείται η έκδοση σχετικού νόμου στον οποίο να καθορίζεται με σαφήνεια ο σκοπός της επεξεργασίας των προσωπικών δεδομένων, ο χρόνος τήρησης των δεδομένων αυτών, ο αρμόδιος φορέας, κ.λπ.

Αλλά, τόσες τροπολογίες πέρασαν, εδώ θα κολλήσουν;...

πηγή: www.ertopen.com/


Διαβάστε:

Την επιστολή του Ν. Γκιωνάκη (psi-action, 3 Ιουλίου 2013):
Περί ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων

Την απόφαση (αρ.126/2013) της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα: 
Απόρριψη αιτήσεως του Υπουργείου Υγείας για έκδοση άδειας συλλογής και επεξεργασίας ευαίσθητων δεδομένων υγείας, λόγω έλλειψης νομικής βάσης.

Τα σχετικά δημοσιεύματα:
«Στοπ» της Αρχής Προσωπικών Δεδομένων στο υπουργείο Υγείας (Εφημερίδα των Συντακτών)
Η ΑΠΔΠΧ απέρριψε τη δημιουργία βάσης ψυχικώς πασχόντων στο Υπουργείο Υγείας (Αυγή)
«Οχι» στο φακέλωμα των ψυχικά ασθενών (Ελευθεροτυπία)

Πρόταση της επιτροπής κατά της παρακράτησης των συντάξεων των ψυχικά πασχόντων - Η Ζέττα Μακρή και πάλι απούσα από το "διάλογο"

Στις 11 Οκτώβρη, δηλαδή τη μέρα που πραγματοποιήθηκε η διαδήλωση/διαμαρτυρία ενάντια στην παρακράτηση των συντάξεων των ψυχικά πασχόντων έξω από το υπουργείο Υγείας, η υφυπουργός Υγείας Ζέττα Μακρή δέχτηκε εκπροσώπους από την “Πρωτοβουλία ενάντια στην παρακράτηση των συντάξεων των ψυχικά πασχόντων” και πρότεινε να ακολουθήσει “διάλογος” προκειμένου να βρεθεί μια “ενδιάμεση λύση”.

Η πρώτη συνάντηση (για το “διάλογο”) ορίστηκε για την Τρίτη 15 Οκτωβρίου, αλλά η υφυπουργός Υγείας απουσίαζε. Το ίδιο συνέβη και στην δεύτερη συνάντηση, την Τρίτη 22 Οκτωβρίου.

Μάλλον, η Ζέττα Μακρή, το συζητάει μόνη της και, απ' ό,τι διαβάζουμε στο ygeia360.gr, ψάχνει να βρει έναν τρόπο για να καταστεί το μέτρο "περισσότερο κοινωνικά αποδεκτό και ήπιο"!

Φυσικά, όσο και να “ρετουσαριστεί” το μέτρο, η ληστρική παρακράτηση των συντάξεων των ψυχικά πασχόντων δεν πρόκειται να γίνει ούτε κοινωνικά αποδεκτή ούτε ήπια. Οπότε, η υφυπουργός, μάλλον αναζητά ένα διαφορετικό επικοινωνιακό τρόπο για να παρουσιάσει το μέτρο, με σκοπό να προκαλέσει λιγότερες αντιδράσεις. Εξάλλου, είναι γνωστές οι θέσεις (και οι διαθέσεις) της Ζέττας Μακρή, η οποία, μόλις πριν από δυο μήνες, δήλωνε ότι θεωρεί την παρακράτηση των συντάξεων των ασθενών έναν ευπρεπή (!) και νόμιμο (!) τρόπο για να αποσυμφορηθούν τα ταμεία!

Με την ίδια (επικοινωνιακή) λογική κινήθηκε η υφυπουργός όταν ανέβασε στο twitter μια φωτογραφία από τη συνάντηση που έγινε τη μέρα της διαμαρτυρίας, με τίτλο: “Στην συνάντηση με Συλλόγους Ασθενών Ψυχικής Υγείας στο Υπουργείο Υγείας”. Η φωτογραφία, για κάποιον που δεν ξέρει την υπόλοιπη ιστορία, δείχνει το ενδιαφέρον της για τους ψυχικά πάσχοντες: Τους ανθρώπους που "έστησε" στα επόμενα ραντεβού (για το "διάλογο") και ετοιμάζεται να παρακρατήσει το μοναδικό εισόδημα που έχουν.

Ακολουθεί η ανακοίνωση για τη δεύτερη "συνάντηση" με την απούσα υπουργό από την “Πρωτοβουλία ενάντια στην παρακράτηση των συντάξεων των ψυχικά πασχόντων” και η Πρόταση, προς την Υφυπουργό Υγείας, των συλλογικοτήτων που συμμετέχουν στην σχετική πρωτοβουλία για νομοθετική ακύρωση της παρακράτησης των συντάξεων. (πηγή: www.psyspirosi.gr)

(Όλα τα κείμενα για το θέμα της παρακράτησης των συντάξεων των ψυχικά πασχόντων μπορείτε να τα βρείτε εδώ)

Για δεύτερη συνεχή φορά, η Ζ. Μακρή απέφυγε να συναντήσει την επιτροπή κατά της παρακράτησης των συντάξεων

Για δεύτερη φορά, σήμερα, η υφυπουργός Υγείας Ζ. Μακρή αθέτησε την υπόσχεσή της να συναντήσει την Επιτροπή ενάντια στην παρακράτηση των συντάξεων – παρόλο που η συνάντηση είχε κλειστεί από το ίδιο το γραφείο της.

Ακούστηκαν, ως δικαιολογία, οι «κοινοβουλευτικές της υποχρεώσεις» που είχαν προκύψει, αλλά αυτό που διαφαινόταν, μετά την αρχική, «τελετουργική» και «θεαματική» υποδοχή «των ψυχικά πασχόντων από την υφυπουργό», ήταν μια στάση ξεφορτώματος του ζητήματος και εναπόθεσής του στις ατέρμονες και αδιέξοδες συζητήσεις των κατώτερων κλιμακίων που δεν μπορούν ποτέ να δεσμευτούν και ν΄ αποφασίσουν για τίποτα, με την όλη υπόθεση να καταλήγει σ΄ ένα «θα δούμε», «θα σας πούμε», «θα ενημερώσουμε την υφυπουργό» κλπ, κλπ.

Ως κανονική «ξεπέτα» χαρακτήρισαν την στάση της οι εκπρόσωποι των φορέων που είχαν προσέλθει για τη συνάντηση.

Η στάση της υφυπουργού επιβεβαίωσε την εκτίμηση, ήδη από την προηγούμενη φορά, όταν γινόταν αναφορά στον «”διάλογο” που ξεκίνησε», ότι επρόκειτο για ένα «διάλογο σε εισαγωγικά».

Αυτή τη φορά, οι φορείς που αντιπροσωπεύθηκαν στην συγκέντρωση έξω από το Υπουργείο και στην Επιτροπή, ήταν πολύ περισσότεροι : ΕΣΑΜΕΑ, ΠΟΣΟΨΥ, ΣΟΨΥ Βύρωνα, ΣΟΨΥ Κορυδαλλού, ΣΟΨΥ Β. Προαστίων, ΚΙΝΑΨΥ, Σωματείο Αυτοεκπροσώπηση, Συντονιστική Επιτροπή Αγώνα Αναπήρων και, φυσικά, η Πρωτοβουλία ενάντια την παρακράτηση των συντάξεων.

Το γραφείο της υφυπουργού, όπως και την προηγούμενη φορά, παρέπεμψε την Επιτροπή στην Διευθύντρια Ψυχικής Υγείας κ. Κουλούρη.

Η Επιτροπή αρνήθηκε να μπει σε μακροσκελή συζήτηση με την Δ/νση Ψυχικής Υγείας καθώς το κρίσιμο σημείο, που έμενε εκκρεμές, ήταν και είναι η δέσμευση της υφυπουργού για την ακύρωση της παρακράτησης με εισαγωγή στη Βουλή σχετικής νομοθετικής ρύθμισης.

Παρέδωσε στην κ. Κουλούρη την πρόταση που της είχε ζητηθεί την προηγούμενη φορά, αφενός σχετικά με την ακύρωση της παρακράτησης και, αφετέρου, την ταυτόχρονη υπόδειξη τρόπων υποστήριξης των ψυχικά πασχόντων/φιλοξενουμένων στις στεγαστικές δομές στην ασφαλή διαχείριση των εισοδημάτων τους και των περιουσιακών τους στοιχείων, καθώς και για την εγκαθίδρυση τρόπων αξιόπιστου ελέγχου (εσωτερικού και εξωτερικού) των διαδικασιών που πρέπει να τηρούνται.

Η Επιτροπή αποχώρησε με την υπόσχεση ότι η συνάντηση με την κ. Μακρή θα γίνει την ερχόμενη εβδομάδα, ενώ, στο μεταξύ, θα έχει, υποτίθεται, μελετηθεί και η πρόταση που υποβλήθηκε.

Η απόφαση όλων ήταν για την οργάνωση μιας δυναμικής διεκδίκησης για την ακύρωση της παρακράτησης. Σύντομα θα υπάρξει σχετική ανακοίνωση επ΄ αυτού.

(Στο κείμενο των προτάσεων σημαντική ήταν η συμβολή των κκ Ε. Φυτράκη και Μ. Μητροσύλλη).

22/10/2013

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΑΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΡΑΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΗ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΨΥΧΙΚΑ ΠΑΣΧΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΦΙΛΟΞΕΝΟΥΝΤΑΙ ΣΕ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟ ΥΓΕΙΑΣ κ. Ζ. ΜΑΚΡΗ

1. Η παρακράτηση των συντάξεων των ψυχικά πασχόντων που φιλοξενούνται σε στεγαστικές δομές ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης, όπως αυτή προβλέπεται από την παρ. 9 του άρθρου 66 του νόμου 3984 του 2011, η οποία προστέθηκε στην παρ. 8 του άρθρου 13 του ν. 2716/99, (όπως αντίστοιχα και των περιθαλπόμενων σε δομές κλειστής περίθαλψης, σύμφωνα με την παρ. 8 του άρθρου 66 του ν. 3984/11), αντιβαίνει και καταστρατηγεί θεμελιώδη, από διεθνείς οργανισμούς και το Σύνταγμα αναγνωρισμένα, ανθρώπινα και δημοκρατικά δικαιώματα των ψυχικά πασχόντων, καθώς και τους ίδιους τους στόχους της ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης, που έγκεινται ακριβώς στην απόκτηση των ικανοτήτων για την πλήρη άσκηση των «δικαιωμάτων του πολίτη», ενός πλήρως ισότιμου και χωρίς διακρίσεις πολίτη, και στην θεσμική και κοινωνική στήριξη στην άσκηση αυτή.

Στη θέση αυτή συντείνει και η πρόσφατη Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (ν. 4074/2012). Αντίθετα, η αφαίρεση μέρους της περιουσίας (σύνταξης), ακριβώς λόγω της αναπηρίας, ή σοβαρού προβλήματος ψυχικής υγείας, συνιστά απαγορευμένη από τη Σύμβαση διάκριση εις βάρος των ατόμων με αναπηρία ή σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας (αρ. 12 § 5 της Σύμβασης).

Η μεταχείριση των ψυχικά πασχόντων, μέσα από μια διαχρονική συνέργια κοινωνικών προκαταλήψεων και της παραδοσιακής ιδρυματικής ψυχιατρικής, ήταν συνυφασμένη με κάθε είδους διακρίσεις, αποκλεισμούς, την διαρκή καταστρατήγηση και ακύρωση των δικαιωμάτων τους, την υποβάθμιση έως και πλήρη απαξίωση της ανθρώπινης υπόστασής τους. Ο σφετερισμός των εισοδημάτων και των περιουσιακών τους στοιχείων ήταν μέρος (ενίοτε το κυρίαρχο) αυτής της ακύρωσης και απαξίωσης.

Η ψυχιατρική μεταρρύθμιση, στο βαθμό που δεν διαιωνίζεται ως λόγια κενά περιεχομένου, δεν συνέλαβε και δεν οραματίστηκε ποτέ τους σκοπούς και τις μεθόδους της ως απλή αλλαγή της μορφής και του τρόπου διαχείρισης της «μειονεκτικής θέσης», του κοινωνικού αποκλεισμού και του εξοστρακισμού των ψυχικά πασχόντων, αλλά το αντίθετο : ως διαδικασία, την κεντρική θέση στην οποία έχει το ψυχικά πάσχων υποκείμενο και της οποίας οι θεραπευτικές/ αποκαταστασιακές μέθοδοι είναι αποτελεσματικές στο βαθμό που έχουν την ευκαιρία να βρεθούν σε μια δομική συνάρθρωση με κοινωνικές πολιτικές, αλλά και με δημόσιους θεσμούς που στηρίζουν ενεργά το υποκείμενο στην ανάκτηση και στην πλήρη άσκηση των δικαιωμάτων του, συμπεριλαμβανομένων αυτών που έχουν να κάνουν με τα εισοδήματα και τα περιουσιακά του στοιχεία.

Στη διαχείριση των περιουσιακών τους στοιχείων, τα άτομα με σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας/ένοικοι των Μονάδων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης, δικαιούνται κατάλληλης υποστήριξης (αρ. 12 § 3 της Σύμβασης). Οφείλει, συνεπώς, το κράτος αφενός να προστατεύει τους χρήστες/λήπτες των υπηρεσιών από την όποια εκμετάλλευση και αφετέρου να τους παρέχει υποστήριξη ώστε οι ίδιοι ν΄ αποφασίζουν για την περιουσία τους.

Η μέχρι τώρα εμπειρία της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης έχει δείξει ότι τα εισοδήματα των φιλοξενουμένων στις στεγαστικές δομές και ο (υποβοηθούμενος, σε άλλοτε άλλο βαθμό) έλεγχος των ίδιων των χρηστών επ΄ αυτών, έχουν παίξει κεντρικό ρόλο στη δυνατότητά τους όχι απλώς να καλύπτουν βασικές τους ανάγκες πέρα αυτών (των όλο και λιγότερων) που καλύπτει η δομή, αλλά και να αξιοποιούν τις δυνατότητες για κοινωνική ένταξη/ενσωμάτωση.

Η απάντηση στον όποιο, όποτε και απ΄ οπουδήποτε σφετερισμό των εισοδημάτων των ψυχικά πασχόντων δεν είναι η κατάσχεσή τους από το κράτος. Αυτό το μέτρο, ακόμα και αν ληφθούν τοις μετρητοίς οι ισχυρισμοί ότι γίνεται για να αποτρέψει τους όποιους σφετερισμούς των εισοδημάτων των ασθενών, αποτελεί, καθεαυτό, την πιο εκτεταμένη και χειρότερη μορφή σφετερισμού, μια παλαιοϊδρυματικού τύπου ισοπεδωτική απάντηση που, αντίθετα με ό,τι ισχυρίζεται, δεν έχει σκοπό την βελτίωση της παροχής φροντίδας, αλλά καθαρά εισπρακτικούς στόχους, στα πλαίσια της  περικοπής των δημόσιων δαπανών, στη θέση των οποίων τίθενται τα γλίσχρα εισοδήματα των φιλοξενουμένων. Επ΄ αυτού, το άρθρο 2 της υπουργικής εγκυκλίου Υ5α/Γ.Π.οικ.26159 (Καθορισμός συμμετοχής στη δαπάνη περίθαλψης κλπ, της 14 Μαρτίου 2012) είναι σαφές : «…εξασφάλιση της βιωσιμότητας ….των Μονάδων...με ταυτόχρονη μείωση της κρατικής επιχορήγησης…».

Είναι το μέτρο καθεαυτό που αναπαράγει επί τα χείρω την απαξίωση του ψυχικά πάσχοντος ως ισότιμου πολίτη και ανθρώπου, ως «υποκειμένου ευθύνης». Γιατί, πέρα από τον εξοντωτικό χαρακτήρα των ποσοστών παρακράτησης που προβλέπονται, ακόμα και μια μικρότερη παρακράτηση δεν θα αλλάζει την ουσία του μέτρου. Ενός μέτρου που συνιστά, χωρίς άμεσα να το διακηρύσσει, ιδιωτικοποίηση δημόσιων υπηρεσιών αφού, για να παραμείνει κανείς στην στεγαστική δομή, πρέπει να πληρώσει με ποσοστό της σύνταξής του.

Επ΄ αυτού να ληφθεί υπόψιν ότι τα άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας, που παίρνουν σύνταξη, έχουν ήδη συμβάλλει στο σχηματισμού του αναγκαίου κεφαλαίου, μέσω των εισφορών στα ασφαλιστικά ταμεία, ενώ συμμετέχουν μέσω του ειδικού ενοποιημένου κλειστού νοσηλίου στην χρηματοδότηση των υπηρεσιών ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης που λαμβάνουν.

Ταυτόχρονα, το γεγονός ότι η κλιμακωτή παρακράτηση των συντάξεων γίνεται για παροχή των ίδιων ακριβώς υπηρεσιών ψυχικής υγείας στις στεγαστικές δομές που φιλοξενούνται, συνιστά φόρο, χωρίς όμως να ονομάζεται έτσι, και επιβάλλεται κατά παράβαση της Σύμβασης (αρ. 12) μόνο σε άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας και αναπηρία.

Επιπλέον, η σύνταξη προστατεύεται ως περιουσιακό δικαίωμα από το αρ. 1 του 1ου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ. Η παρακράτησή της συνιστά αυθαίρετη αφαίρεση περιουσιακού στοιχείου, δηλαδή, προσβολή ανθρώπινου δικαιώματος και δικαιολογεί προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Υπογραμμίζουμε, τέλος, ιδιαίτερα τις πολύ σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των φιλοξενουμένων στις στεγαστικές δομές (που ήδη αντιδρούν με πανικό όταν ενημερώνονται για την επικείμενη παρακράτηση) και τους σοβαρούς κινδύνους διάλυσης των δομών, αφενός, από την (άμεση ή έμμεση) πίεση των ενοίκων ν΄ αποδεχτούν την παρακράτηση προκειμένου να παραμείνουν σ΄ αυτές και, αφετέρου, από τις συνέπειες της αποστράγγισης των εισοδημάτων τους.

Για όλους αυτούς τους λόγους, προτείνουμε την άμεση κατάργηση της παρακράτησης των συντάξεων, με την ακύρωση των σχετικών διατάξεων (που περιλαμβάνονται στον ν. 3984/11 και των αντίστοιχων εφαρμοστικών υπουργικών αποφάσεων) με νομοθετική ρύθμιση στη Βουλή.

2. Παράλληλα, για λόγους ουσιαστικούς, αλλά με έμπρακτο τρόπο και όχι απλώς ως διαρκής αναπαραγωγή της φιλολογίας περί «διασφάλισης των εισοδημάτων ψυχικά ασθενών» και την προσχηματική της χρησιμοποίηση ως δικαιολογίας για αλλότριους σκοπούς, θα πρέπει να ληφθούν και να εφαρμοστούν συγκεκριμένα μέτρα για την διασφάλιση των εισοδημάτων όποιων εξ΄ αυτών δυσκολεύονται να ασκούν πλήρη και ολοκληρωμένη διαχείριση σε αυτά. Μέτρα στην κατεύθυνση της διασφάλισης των όρων ώστε οι δικαιούχοι και οι κάτοχοι των εισοδημάτων και των όποιων περιουσιακών στοιχείων, να κατέχουν πράγματι και να διαχειρίζονται (με την βοήθεια της θεραπευτικής ομάδας, του προσώπου αναφοράς κοκ) για τις δικές τους ανάγκες τα προσωπικά τους εισοδήματα. Σε κατεύθυνση, δηλαδή, διαμετρικά αντίθετη από την όποια «κουλτούρα» και πρακτική παρακράτησης, αμέλειας και/ή αδιαφορίας για τους (απ΄ οποιαδήποτε πλευρά) σφετερισμούς, να ενδυναμωθούν οι διαδικασίες και οι θεσμοί που διασφαλίζουν την κατοχή των εισοδημάτων και την αξιόπιστη χρήση τους από το άτομο. Αναφερόμαστε, εν προκειμένω, αποκλειστικά στην αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού αναφορικά με τους φιλοξενούμενους τις στεγαστικές δομές ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης, αν και το ζήτημα είναι ευρύτερο.

α. Ουσιαστική (και όχι τυπική και διεκπεραιωτικού τύπου ) εφαρμογή του νόμου για την Δικαστική Συμπαράσταση του 1996, για όσους κρίνεται από την θεραπευτική ομάδα ότι υπάρχει πράγματι ανάγκη για δικαστικό συμπαραστάτη (Ν. 2447/1996, ΦΕΚ 278/Α΄).

β. Εγκαθίδρυση μηχανισμών ελέγχου για το αν οι δικαστικοί συμπαραστάτες ασκούν όπως πρέπει τις υποχρεώσεις τους προς το συμπαραστατούμενο μέλος, σε συνεργασία με την θεραπευτική ομάδα, με δυνατότητα να εγκαλούνται αρμοδίως όταν δεν τα ασκούν, ή και να αντικαθίσταται με ταχείες διαδικασίες (Προεδρικό Διάταγμα υπ΄ αριθ. 250/1999, ΦΕΚ Α΄/206/7.10.1999 : Τρόπος άσκησης από τους ειδικούς επιστήμονες του άρθρου 54 Ν. 2447/1996, των αρμοδιοτήτων κοινωνικής υπηρεσίας που τους ανατίθενται στα πλαίσια της λειτουργίας της δικαστικής συμπαράστασης).

γ. Δημιουργία και ενεργοποίηση δημόσιων θεσμικών οργάνων που είχαν προβλεφθεί με το νόμο για την Δικαστική Συμπαράσταση του 1996, αλλά ποτέ δεν δημιουργήθηκαν, για ανάληψη του ρόλου του δικαστικού συμπαραστάτη για όποιους υπάρχει μεν η σχετική ανάγκη, αλλά δεν έχουν κανένα οικογενειακό μέλος, είτε κυριολεκτικά, είτε που να είναι κατάλληλο να αναλάβει τον ρόλο αυτό. Είναι σημαντικό, εδώ, να τονιστεί η ανάγκη δημόσιων θεσμικών οργάνων που να λογοδοτούν αξιόπιστα και όχι οποιουδήποτε είδους ιδιωτικών φορέων, που ήδη κάνουν κινήσεις και καιροφυλακτούν ν΄ αναλάβουν αυτοί, εκτός παντός ουσιαστικού ελέγχου, ως διάδοχοι του σφετερισμού των εισοδημάτων των ψυχικά πασχόντων.

δ. Εγκαθίδρυση αξιόπιστων μηχανισμών ελέγχου της υποστηρικτικής διαχείρισης των ατομικών εισοδημάτων, αλλά και των τρόπων φύλαξης, των φιλοξενούμενων στις στεγαστικές δομές, μέσω του ταμείου της εκάστοτε δομής. Εν μέσω της πανσπερμίας των τρόπων που γίνεται αυτή η υποστηρικτική διαχείριση, θα πρέπει να εγκαθιδρυθεί ένα ενιαίο σύστημα  που θα προβλέπει μιαν επιτροπή στο επίπεδο της θεραπευτικής ομάδας της δομής, τριμελή (με το ένα μέλος, στο βαθμό που είναι δυνατό, να είναι φιλοξενούμενος της δομής), η οποία να τηρεί την κίνηση του ταμείου με έναν κεντρικά καθορισμένο τρόπο, ένα τρόπο που να συνδυάζει την ευελιξία που απαιτεί η λειτουργία μιας τέτοιας δομής με την ακρίβεια και την αντικειμενικότητα της καταγραφής.

Η καταγραφή αυτή θα μπορεί και θα πρέπει να ελέγχεται από κατάλληλα προς τούτο και εξουσιοδοτημένα όργανα του φορέα σε τακτική βάση, τουλάχιστον μια ή δυο φορές το χρόνο, ή και πιο συχνά αν χρειαστεί.

Θα μπορούσαν, επίσης, να προβλεφθούν θεσμοθετημένα εξωτερικά όργανα ελέγχου, με συμμετοχή εκπροσώπων συλλόγων χρηστών/ληπτών των υπηρεσιών και οικογενειών.

Ως προς τους τρόπους φύλαξης, θα πρέπει αφενός, να εξασφαλιστούν και αφετέρου, να είναι τέτοιοι που να μη δημιουργούνται τα όποια προσκόμματα στην άμεση πρόσβαση των δικαιούχων στο ατομικό τους ποσό, όπου αυτό φυλάσσεται.

Στο βαθμό που τα ανωτέρω γίνονται αποδεκτά ως κατευθυντήριοι άξονες και εφόσον υπάρξει άμεση δέσμευση και, ταυτόχρονα, άμεση έναρξη των διαδικασιών για την νομοθετική κατάργηση της παρακράτησης, μπορούμε περαιτέρω να συνεισφέρουμε στην συγκεκριμενοποίηση των ως άνω προτάσεων.


22/10/2013

- ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΧΡΗΣΤΩΝ/ΛΗΠΤΩΝ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (ΨΝΑ & ΔΡΟΜΟΚΑΙΤΕΙΟ) ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΚΡΑΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΤΩΝ ΨΥΧΙΚΑ ΠΑΣΧΟΝΤΩΝ
- ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (ΠΟΣΟΣΨΥ)
- ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (ΣΟΨΥ) ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ
- ΚΙΝΗΣΗ ΑΔΕΛΦΩΝ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (ΚΙΝΑΨΥ)
- ΣΩΜΑΤΕΙΟ ‘ΑΥΤΟΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΗ’