Παρασκευή, 18 Απριλίου 2014

Τα εγκλήματα των καλών ανθρώπων

 
Massacre of the Innocents by Léon Cogniet (1824)
«... Είπε ο άγγελος, Ειρήνη υμίν, γυναίκα του Ιωσήφ, σε σένα και στο γιο σου, που έχετε αυτή τη σπηλιά για σπίτι, γιατί αν δεν ήταν έτσι, ο ένας από σας τώρα θα ήταν κομματιασμένος και νεκρός κι ο άλλος ζωντανός μεν, αλλά κομματιασμένος. Είπε η Μαρία, Άκουσα τις φωνές. Είπε ο άγγελος, Ναι, τις άκουσες μόνο, αλλά μια μέρα οι κραυγές που δεν έβγαλες θα φωνάξουν αυτές για σένα, και πριν εκείνη τη μέρα ακόμη θα ακούσεις κραυγές στο πλάι σου. Είπε η Μαρία, ο άντρας μου έχει βγει στο δρόμο να δει αν έφυγαν οι στρατιώτες, καλό θα ήταν να μη σε βρει εδώ. Ο άγγελος είπε, Μη νοιάζεσαι γι' αυτό, θα έχω φύγει μέχρι να φτάσει, ήρθα μόνο να σου πω ότι θ' αργήσεις να με ξαναδείς, ό,τι ήταν απαραίτητο να συμβεί συνέβη, αυτοί οι θάνατοι έλειπαν, και πριν απ' αυτούς το έγκλημα του Ιωσήφ. Είπε η Μαρία, Το έγκλημα του Ιωσήφ, ο άντρας μου δεν έκανε κανένα έγκλημα, είναι καλός άνθρωπος. Είπε ο άγγελος, Ένας καλός άνθρωπος που διέπραξε ένα έγκλημα, δεν μπορείς να φανταστείς πόσοι πριν απ' αυτόν έκαναν το ίδιο, είναι που τα εγκλήματα των καλών ανθρώπων δεν έχουν μετρημό και που, αντίθετα μ' αυτό που πιστεύεται, δεν μπορούν να συγχωρεθούν. Είπε η Μαρία, Τι έγκλημα έκανε ο άντρας μου. Είπε ο άγγελος, Το ξέρεις ήδη, μη θέλεις να είσαι ένοχη όσο κι αυτός. Είπε η Μαρία, Σ' το ορκίζομαι. Είπε ο άγγελος, Μην ορκίζεσαι, ή μάλλον ορκίσου, αν θέλεις, ένας όρκος μπροστά μου είναι σαν το φύσημα του ανέμου που δεν ξέρει πού πηγαίνει. Είπε η Μαρία, Τι κάναμε. Είπε ο άγγελος, Η απονιά του Ηρώδη όπλισε τα στιλέτα, αλλά ο εγωισμός και η δειλία σας ήταν τα σκοινιά που έδεσαν τα πόδια και τα χέρια των θυμάτων. Είπε η Μαρία, Τι θα μπορούσα εγώ να κάνω. Είπε ο άγγελος, Εσύ τίποτα, γιατί το έμαθες πολύ αργά, αλλά ο ξυλουργός θα μπορούσε να είχε κάνει το παν, να ειδοποιήσει το χωριό ότι έρχονται στρατιώτες να σκοτώσουν τα παιδιά, υπήρχε ακόμη χρόνος να τα πάρουν οι γονείς τους και να διαφύγουν, μπορούσαν, για παράδειγμα, να πάνε να κρυφτούν στην έρημο, να φύγουν στην Αίγυπτο, να περιμένουν εκεί, όπου να 'ναι θα πεθάνει ο Ηρώδης. Είπε η Μαρία, Δεν το σκέφτηκε. Είπε ο άγγελος, Όχι, δεν το σκέφτηκε, αλλά αυτό δεν είναι δικαιολογία. Είπε η Μαρία κλαίγοντας, Εσύ που είσαι άγγελος συγχώρεσε τον. Είπε ο άγγελος, Δεν είμαι άγγελος της συγχώρεσης. Είπε η Μαρία, Συγχώρεσε τον. Είπε ο άγγελος, Σ' το είπα δεν υπάρχει συγχώρεση γι' αυτό το έγκλημα, πιο γρήγορα θα συγχωρούνταν ο Ηρώδης από ό,τι ο άντρας σου, πιο γρήγορα θα συγχωρεθεί ο προδότης από τον αποστάτη. Είπε η Μαρία, Τι θα κάνουμε. Είπε ο άγγελος, Θα ζήσετε και θα υποφέρετε όπως όλος ο κόσμος. Είπε η Μαρία, Και ο γιος μου. Είπε ο άγγελος, Πάνω στα κεφάλια των παιδιών πέφτει πάντα το κρίμα των γονιών, και η σκιά απ' το κρίμα του Ιωσήφ σκοτείνιασε ήδη το μέλλον του γιου σου. Είπε η Μαρία, Οι δύστυχοι εμείς. Είπε ο άγγελος, Έτσι είναι και δεν θα 'χετε γιατρειά. Η Μαρία έσκυψε το κεφάλι, έσφιξε πάνω της το παιδί για να το υπερασπιστεί από τις προαναγγελθείσες δυστυχίες, κι όταν ξανακοίταξε, ο άγγελος δεν βρισκόταν πια εκεί...» *


* Από το βιβλίο «Το κατά Ιησούν Ευαγγέλιον» του Ζοζέ Σαραμάγκου (μετάφραση: Α. Ψυλλιά, εκδόσεις: Καστανιώτη)
 

Πέμπτη, 3 Απριλίου 2014

Ακούσια νοσηλεία: Ένα επικίνδυνο «κοκτέιλ» θεραπείας με φυλακή



του Ε. Φυτράκη*, Δρ. Νομικής –
Ειδικός Επιστήμων ΣτΠ

Η συζήτηση για την ψυχιατρική περίθαλψη και τα δικαιώματα του ανθρώπου, στην εποχή των μνημονίων, δεν μπορεί να αγνοεί τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται στη χώρα. Είναι, παράλληλα, αλήθεια ότι σε περιόδους κρίσης, ή ακριβέστερα μετάβασης, παρατηρείται αύξηση των ψυχικών διαταραχών, αλλά και της εγκληματικότητας. Ταυτόχρονα, όμως, αυξάνεται η τιμωρητικότητα απέναντι σε κάθε απόκλιση, ενώ ελαττώνεται η ανεκτικότητα απέναντι στο διαφορετικό. Αποτέλεσμα αυτής της πίεσης είναι η διατύπωση ενός διαρκώς εντεινόμενου κοινωνικού αιτήματος για ενίσχυση τnς ποινικής και ψυχιατρικής καταστολής.


Ξανακερδίζουν έτσι τη χαμένη του αίγλη η παραδοσιακή ψυχιατρική και το παλαιό ποινικό δίκαιο, δηλ. το άσυλο και η φυλακή. Ο ψυχιατρικός εγκλεισμός είναι ένα πρώτο άμεσο βήμα σ' αυτή την κατεύθυνση. Ακόμα μια φορά, ο εισαγγελέας και ο ψυχίατρος καλούνται να απαντήσουν στις προ(σ)κλήσεις που τους απευθύνονται.

Ι.  Η πραγματικότητα

Aς προσπαθήσουμε να σχηματίσουμε μια εικόνα για την εφαρμογή τnς ακούσιας νοσηλείας, μέσα από τρεις αληθινές υποθέσεις:

Υπόθεση 1: Στις 16.1.2011 κατατίθεται αίτηση ακούσιας νοσηλείας κατά της Α. από τον πατέρα της. Διατάσσεται διερεύνηση μέσω τns ΕΛ.ΑΣ., που καταλήγει στη λήψη κατάθεσης του ίδιου του πατέρα! Την επόμενη μέρα εκδίδεται εισαγγελική παραγγελία εξέτασηs και η Α. διαγιγνώσκεται με «ψυχωσική συνδρομή», της επιβάλλεται καθήλωση και της χορηγείται «βαριά» φαρμακευτική αγωγή. Τελικά μετά από 15 ημέρες (στις 2.2.2011), εκδίδεται εισαγγελική παραγγελία νοσηλείας, η οποία «φθάνει» στο νοσοκομείο στις 10.2.2011, και αυθημερόν υποβάλλεται αίτηση του εισαγγελέα στο αρμόδιο δικαστήριο. Συνολικά 45 ημέρες (στις 22.2.2011) από τον εγκλεισμό, ορίζεται δικάσιμος, ενώ ακολούθως, (στις 16.3.2011), χορηγείται εξιτήριο, χωρίς ποτέ να γίνει κάποιο δικαστήριο. Σύνολο εγκλεισμού: 2 μήνες!

Υπόθεση 2: Στις 17.10.2010, ο κύριος P., με εισαγγελική παραγγελία, εξετάζεται σε νοσοκομείο και ακολούθως εισάγεται σε άλλο. Μετά από 12 ημέρες (29.10.2010), κατατίθεται αίτηση του εισαγγελέα στο δικαστήριο, ενώ 35 ημέρες αργότερα ορίζεται δικάσιμος. Στις 21.12.2010 δίδεται εξιτήριο, ενώ η απόφαση τελικά εκδίδεται στις 29.8.2011, δηλ. 10 μήνες και 12 ημέρες αργότερα.

Το σκεπτικό της απόφασης αναφέρει ότι η κατάσταση του ασθενούς «είναι δυνητικά επικίνδυνη για τον εαυτό του, χωρίς να αποδεικνύεται κάτι το αντίθετο». Σύνολο εγκλεισμού: 2 μήνες και 4 ημέρες!

Υπόθεση 3: Στις 11.12.2007 ο κύριος Β. διαγνώστηκε με «ψυχωσική συνδρομή» και εγκλείστηκε σε γενικό νοσοκομείο. Στις 28.12.2007, δηλ. 17 ημέρες από τον εγκλεισμό, ο εισαγγελέας διέταξε τη νοσηλεία του κυρίου Β. και στις 7.1.2008 υπέβαλε αίτηση στο αρμόδιο δικαστήριο. Στις 16.1.2008, χορηγήθηκε εξιτήριο, ενώ τελικά το δικαστήριο συνεδρίασε στις 15.1.2008 και η απόφαση του εκδόθηκε στις 14.4.2008, δηλ. 4 μήνες αργότερα, κρίνοντας την αίτηση απαράδεκτη, λόγω κακής κλήτευσης. Σύνολο εγκλεισμού: 35 ημέρες!

Ο κ. Β. της ως άνω υπόθεσης προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, το οποίο εξέδωσε την πρώτη καταδικαστική απόφαση κατά της Ελλάδας, σε υπόθεση ακούσιας νοσηλείας, για παραβίαση του άρ. 5 § 1 ΕΣΔΑ, το οποίο ορίζει ότι η στέρηση της ελευθερίας μπορεί να γίνεται μόνο με νόμιμο τρόπο.

II.  Η νομοθεσία: ποια νομοθεσία;

Η ελληνική νομοθεσία για την ακούσια νοσηλεία, δηλ. ν. 2071/1992, έχει πολλές φορές επαινεθεί για τη φιλελεύθερη κατεύθυνση που τον διακρίνει και τις εγγυήσεις που προβλέπει. Αξίζει να δούμε τον ευτελισμό της μέσα από τρία σημεία:

-Αρμόδιο δικαστήριο: Αρχικά είχε οριστεί το Πολυμελές Πρωτοδικείο, στη συνέχεια έγινε το Μονομελές Πρωτοδικείο ενώ, εντελώς πρόσφατα, αρμόδιο κατέστη το Ειρηνοδικείο. Ευτυχώς δεν υπάρχει κατώτερο δικαστήριο.

-Προϋποθέσεις: Μετά την ισχύ της Σύμβασης του Οβιέδο, το δεύτερο ζεύγμα προϋποθέσεων ακούσιας νοσηλείας, δηλ. ψυχική διαταραχή+επικινδυνότητα, έχει καταργηθεί. Απομένει μόνο η περίπτωση της ψυχικής διαταραχής+ανάγκης θεραπείας. Κανείς όμως φαίνεται να μην το έχει αντιληφθεί!

-Ποιος αποφασίζει: Με την τροποποίηση του Αστικού Κώδικα, το 1996, ορίστηκε ότι η ακούσια νοσηλεία διατάσσεται μόνο από το δικαστήριο. Συνεπώς, η αρμοδιότητα του εισαγγελέα αφορά αποκλειστικά και μόνο την παραγγελία ακούσιας εξέτασης αλλά όχι νοσηλείας. Μπορεί λοιπόν ακόμα να μιλάμε για «εισαγγελικά»;

III.  Ποιος γνωρίζει ή ποιος νοιάζεται για το νόμο;

Τόσο ο νομικός όσο και ο ιατρικός κόσμος, ή με μεγαλύτερη ακρίβεια η δικαστική και η ψυχιατρική εξουσία, φαίνεται να κινούνται ερήμην του νόμου, σ' ένα πλαίσιο που προκαλεί αμοιβαία ικανοποίηση.

Ερευνητικά (Θεσσαλονίκη 1992-2001), έχει βρεθεί ότι σε 903 αιτήσεις έγιναν δεκτές οι 684, η προθεσμία των 3 ημερών για την εισαγωγή της αίτησης του εισαγγελέα στο δικαστήριο τηρήθηκε στο 5,4%, η εκδίκαση της υπόθεσης έγινε σε 10 ημέρες στο 9,6 % των περιπτώσεων, υποστήριξη δικηγόρου είχε το 0,7 % των «ασθενών», ενώ σε μία (1) μόνο περίπτωση ασκήθηκε έφεση.

Σε έρευνα του 2006 αντίστοιχα, για την ακούσια ψυχιατρική νοσηλεία, βρέθηκε ότι από τους ψυχιάτρους μόνο το 50% γνώριζε ποιος την αποφασίζει, το 46,2% γνώριζε το σκοπό της, ενώ μόνο το 34,6% γνώριζε το ανώτατο χρονικό όριο της. Συχνά, εξάλλου, παρατηρείται σύγχυση για το δικαίωμα γνωμάτευσης, το οποίο -φυσικά- δεν διαθέτουν οι ειδικευόμενοι ψυχίατροι.

IV.  Πού είναι τα όρια τnς λογικής;

Ο ν. 2071/92 προβλέπει, πολύ ορθά, την ενημέρωση του ακουσίως νοσηλευόμενου για τα δικαιώματα του. Ποιος ενημερώνεται στην πράξη; Όσο απίστευτο και αν φαίνεται είτε ο συνοδός (κατά κανόνα μέλος της οικογένειάς του που επιδίωξε τον εγκλεισμό του) είτε ο αστυνομικός που τον παραδίδει!

Ζήτημα τέθηκε στην περίπτωση που το δικαστήριο σε υπόθεση ακούσιας νοσηλείας διατάξει ψυχιατρική πραγματογνωμοσύνη: ποιός την πληρώνει; Όσο παράλογο και αν φαίνεται, την πληρώνει αυτός εναντίον του οποίου στρέφεται η όλη η διαδικασία, δηλ. ο «ασθενής», γιατί -λέει- είναι για το καλό του! Το ίδιο ζήτημα τίθεται και με τα νοσήλια της ακούσιας νοσηλείας: επιβαρύνουν τον έγκλειστο, αν και αυτός ούτε το επέλεξε ούτε συναίνεσε στη νοσηλεία του.

Αν ο προσαγόμενος για ακούσια εξέταση αρνείται να συνεργαστεί, τί μέλλει γενέσθαι; Κι όμως ασκήθηκε ποινική δίωξη σε ασθενή για «απείθεια» και στο δικηγόρο τns για ηθική αυτουργία σ' αυτήν. Ευτυχώς, αργότερα, υπήρξε αθώωση, αφού από κανένα νόμο δεν προέκυπτε υποχρέωση συνεργασίας.

Η εκμετάλλευση της ακούσιας νοσηλείας από συγγενικά πρόσωπα για ιδιοτελείς σκοπούς φάνηκε και σε μία περίπτωση ασθενούς που διαβιούσε σε Ξενώνα. Όσο και αν φαίνεται αδιανόητο, έφτασε μέχρι εκεί το περιπολικό, της αστυνομίας προκειμένου να τον μεταφέρει στο ψυχιατρείο, από το οποίο είχε εξέλθει προ πολλού καιρού, για αναγκαστική νοσηλεία.

V.  Συμπεράσματα

Το ελληνικό σύστημα ακούσιας νοσηλείας, μπορεί κανείς, χωρίς δόση υπερβολής, να διαπιστώσει ότι έχει καταρρεύσει πλήρως! Ειδικότερα:

• Δεν εξυπηρετεί την ανάγκη ψυχιατρικής θεραπείας, σε όσους το έχουν ανάγκη, ούτε διασφαλίζει τις απαιτήσεις του κράτους δικαίου και την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου.

• Εκθέτει την ψυχιατρική ως αυθαιρεσία και την δικαστική/εισαγγελική εξουσία ως ανήμπορη / απρόθυμη να παρέχει αληθινή έννομη προστασία.

Ίσως είναι ώρα να κάνει ο νομικός αλλά και ο ψυχιατρικός κόσμος την αυτοκριτική του, ώστε να πάμε ένα βήμα μπροστά. Η αποτυχία της δικαστικής εξουσίας και της κρατούσας ψυχιατρικής να εγγυηθούν την αξιοπρέπεια και την ελευθερία των πολιτών, ψυχικά πασχόντων ή μη, δεν σηκώνει διορθώσεις, αλλά απαιτεί ριζικές αλλαγές.

VI.  Πρόταση

Η Ελλάδα χρειάζεται ένα νέο σύστημα ακούσιας ψυχιατρικής νοσηλείας. Σε αδρές γραμμές, αυτό το σύστημα θα έχει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

• Απαλλαγή της Αστυνομία; και της Εισαγγελικής Αρχής από τη διαδικασία.
• Εμπλοκή και ευθύνη του Τομέα Ψυχικής υγείας (ΤΕΨΥ).
• Απαραίτητη στενή εμπλοκή ίων κοινωνικών υπηρεσιών των Δήμων.
• Απόφαση από διοικητικό όργανο του ΤΕΨΥ με διεπιστημονικότητα (π.χ. ψυχίατρο, νομικό, κοινωνικό λειτουργό).
• Εμπλοκή/επίβλεψη από την Ειδική Επιτροπή Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ψυχικά Ασθενών.
• Δυνατότητα προσφυγής στα δικαστήρια.


* Αναδημοσίευση από το: mentalhealth-law.blogspot.gr

Φωτογραφία από το: Des maladies mentales considérées sous les rapports médical, hygiénique et médico-légal του Jean-Étienne Esquirol (1838), το οποίο μπορείτε κατεβάσετε εδώ: tome premiere, tome deuxième

Διαβάστε:

Πέμπτη, 27 Μαρτίου 2014

Αφού το είπε ο Πελοπίδας Καλλίρης, έτσι θα είναι

 
Λέει λοιπόν ο Πελοπίδας Καλλίρης (Γ.Γ. του Υπουργείου Υγείας) στην Ετήσια Συνάντηση του Επιχειρησιακού Προγράμματος:

“Τότε (σσ. πριν από ένα χρόνο) το Υπουργείο Υγείας αντιμετώπιζε το σημαντικό πρόβλημα της υποχρηματοδότησης των ΑΜΚΕ, των δομών που παρέχουν υπηρεσίες ψυχικής υγείας, με τους εργαζόμενους να παραμένουν επί μακρόν απλήρωτοι και το γενικότερο σύστημα να αντιμετωπίζει πρόβλημα επιβίωσης, με τελικούς αποδέκτες αυτών των προβλημάτων τους ψυχικά ασθενείς.”

“Σήμερα”, συνεχίζει πιο κάτω ο Πελοπίδας Καλλίρης, “θα πρέπει να σας παρουσιάσουμε το τι κάναμε σε αυτόν τον χρόνο” και αφού μιλάει για το Π.Ε.Δ.Υ. (ξέρετε, τη μεγάλη επιτυχία με την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας 1,2) επιστρέφει στον Τομέα της Ψυχικής Υγείας για να μας θυμίσει μια άλλη μεγάλη επιτυχία: το σύμφωνο Λυκουρέντζου - Andor και να καταλήξει στο εξής απίστευτο:  “...όσον αφορά τη χρηματοδότηση των ΑΜΚΕ δομών που παρέχουν υπηρεσίες ψυχικής υγείας, δεν υπάρχει πλέον ΚΑΜΙΑ καθυστέρηση της χρηματοδότησης αυτών από το Υπουργείο Υγείας. Αντίθετα το Υπουργείο έχει προκαταβάλλει τα αναλογούντα ποσά προς αυτές.”

Δηλαδή, όχι μόνο δεν υπάρχει ΚΑΜΙΑ (με κεφαλαία) καθυστέρηση αλλά το υπουργείο πληρώνει και προκαταβολικά!!!

Μετά από αυτά που είπε ο Πελοπίδας Καλλίρης και αναρτήθηκαν σήμερα στην ιστοσελίδα του υπουργείου Υγείας τι μπορούμε να πούμε όσοι συνεχίζουμε να εργαζόμαστε (και πάλι)  Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ο Ι  (για μήνες) στις δομές ψυχικής υγείας; Είναι δυνατόν να ξέρουμε εμείς αν έχουμε πληρωθεί και να μην ξέρει ο Γ. Γραμματέας;


ΥΓ 1. Υπενθυμίζω ότι το 2011 ο Ευάγγελος Βενιζέλος, ως υπουργός οικονομικών, είχε περικόψει κατά 45% την (ήδη περικομμένη) επιχορήγηση από τον τακτικό προϋπολογισμό των Μονάδων Ψυχικής Υγείας, για τις οποίες μιλάει σήμερα ο Πελοπίδας Καλλίρης, εγγράφοντας τελικά το ποσό των 36.895.000 ευρώ. Για το 2014 έχουν εγγραφεί στον προϋπολογισμό μόλις 28.000.000 ευρώ (ΚΑΕ 2544), γεγονός που θα οδηγήσει σε οριστικό αδιέξοδο όλες τις Μονάδες Ψυχικής Υγείας μετά το 2015 (που λήγει η χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ), αν καταφέρουν να επιβιώσουν μέχρι τότε (με τους γνωστούς τρόπους και εκβιασμούς: μειώσεις προσωπικού -με απολύσεις ή, ακόμα καλύτερα, με εξαναγκασμούς σε παραιτήσεις-, καθυστερήσεις μισθών, παρακρατήσεις συντάξεων των ασθενών ...και ποιος ξέρει τι άλλο θα σκεφτούν). Παρ' όλα αυτά ο Πελοπίδας Καλλίρης κλείνει την ομιλία του λέγοντας: “Πιστεύω ότι έχουμε ανταποκριθεί επαρκώς”!!!

ΥΓ 2. Για όσους/όσες δεν το κατάλαβαν ολοκληρώθηκε και η δημόσια διαβούλευση για το σχέδιο νόμου που περιελάμβανε ρυθμίσεις για την Ψυχική Υγεία. Η “διαβούλευση” διήρκεσε τόσο όσο χρειαζόταν για να μην την πάρετε είδηση (δεν πιστεύω να ισχυριστεί κανένας ότι δεν έγινε διάλογος). Η επόμενη διαβούλευση αναμένεται να γίνει από τη Μεγάλη Παρασκευή έως τη Δευτέρα του Πάσχα :)

 

Κυριακή, 16 Μαρτίου 2014

1 Απριλίου 2014 : Κάλεσμα σε συγκέντρωση για την Ψυχική Υγεία


ΚΑΛΕΣΜΑ ΣΕ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ,
ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΒΙΑΙΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΕΙΩΝ
ΚΑΙ ΣΤΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΕΤΟΙΜΑΖΟΥΝ

ΜΑΣ ΑΦΟΡΑ ΟΛΟΥΣ


Μπροστά στον καταιγισμό των επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης και των διαδοχικών μνημονίων σε κάθε πτυχή της ζωής μας, με την μαζική ανεργία, την ελαστικοποίηση των σχέσεων εργασίας, την προϊούσα διάλυση των δημόσιων υπηρεσιών, την πλήρη κατάργηση του όποιου «κράτους πρόνοιας» υπήρχε μέχρι τώρα και την ραγδαία, εν μέσω όλων αυτών, πτωχοποίηση της πλειονότητας, η συστηματική διάλυση των δημόσιων υπηρεσιών υγείας (με αποκορύφωμα, μέχρι τώρα, την διάλυση του ΕΟΠΥΥ) και η πλήρης ιδιωτικοποίησή τους αποτελεί μιαν από τις πρώτες προτεραιότητες της νεοφιλελεύθερης διακυβέρνησης.

Στο χώρο της Ψυχικής Υγείας, ακριβώς τη στιγμή που η κρίση αυξάνει με γεωμετρική πρόοδο και κάνει όλο και πιο πολύπλοκη την εμφάνιση προβλημάτων ψυχικής υγείας σε όλο και πιο πλατειά κοινωνικά στρώματα, ακριβώς την ίδια στιγμή οι υπάρχουσες δημόσιες υπηρεσίες (τα τρία ψυχιατρεία που απέμειναν και οι όποιες άλλες, ανεπαρκέστατες αριθμητικά, διάσπαρτες, κατακερματισμένες και ισχνές υπηρεσίες ψυχικής υγείας) αποδυναμώνονται και οδηγούνται στο κλείσιμο.

Αυτό το βίαιο κλείσιμο/κατάργηση των ψυχιατρείων δεν έχει σε τίποτα να κάνει με την πάλαι ποτέ επιδίωξη για ένα σύστημα Ψυχικής Υγείας, δημόσιο και δωρεάν, «πέρα από» τον κατασταλτικό και, κατ΄ ουσίαν, αντιθεραπευτικό θεσμό του ψυχιατρείου, ενός οργάνου πρωτίστως κοινωνικού ελέγχου αντί θεραπευτικής φροντίδας και υποστήριξης των ανθρώπων με σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας.

Η μετάβαση «πέρα από» το ψυχιατρικό άσυλο ήταν πάντα συνυφασμένη:

- με την δημιουργία ενός ολοκληρωμένου δικτύου κοινοτικών υπηρεσιών, για στήριξη και φροντίδα στον «τόπο κατοικίας» και εντός του κοινωνικού ιστού.

- με μιαν «άλλη ψυχιατρική» που ακούει ισότιμα τον «άλλο», αντί να τον μετατρέπει σε «πράγμα».

- με μια ψυχιατρική που δίνει σημασία και αξία στο βίωμα του υποκειμένου και πασχίζει για την κατανόηση και την απάντηση στις ανάγκες του, αντί για την ταξινόμηση των εκάστοτε αναγκών σε διαγνωστικές κατηγορίες, που απλώς στιγματίζουν και αποκλείουν, χρήσιμες μόνο για τον κοινωνικό έλεγχο και για τις φαρμακοβιομηχανίες.

- με κοινοτικές υπηρεσίες που θα λειτουργούσαν σε μια λογική προστασίας που σέβεται και στηρίζει την ελευθερία και τα δικαιώματα του προσώπου, σε αντιδιαστολή με τη δήθεν «προστασία» του ασύλου, στην υπηρεσία της «δημόσιας τάξης» (κατά των, υποτίθεται, «επικίνδυνων» διαφορετικών συνανθρώπων μας) και συνυφασμένης με το πνίξιμο της ελευθερίας.

- με κοινωνικά κινήματα και διαδικασίες «από τα κάτω» και όχι με άνωθεν διοικητικούς χειρισμούς.

Το να πάμε «πέρα από» το ψυχιατρείο σημαίνει μια διαδικασία κλεισίματος στη διάρκεια της οποίας θα οικοδομούνταν οι εναλλακτικές κοινοτικές υπηρεσίες έτσι ώστε, για όποια μονάδα κλείνει, να υπάρχει ήδη σε λειτουργία η εναλλακτική μονάδα που θα την αντικαταστήσει.

Το κλείσιμο των ψυχιατρείων που προωθούν τώρα δεν αρκείται καν στην μέχρι τώρα απανθρωποποιητική «καταπιεστική προστασία» του παραδοσιακού ψυχιατρείου. Είναι συνυφασμένο με την πλήρη νεοφιλελευθεροποίηση της οικονομίας που μετατρέπει ένα όλο και μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού σε περιττούς, με πρώτους μεταξύ αυτών τους ψυχικά πάσχοντες. Ακόμα και το ψυχιατρείο (πόσο μάλλον ένα «κοινωνικό κράτος») αποτελεί όχι απλώς ένα δυσβάστακτο βάρος για την δημοσιονομική προσαρμογή, αλλά αντιστρατεύεται την ίδια τη λογική και τις ανάγκες της «ελεύθερης αγοράς».

Στη θέση τους έχουν αποφασίσει την δημιουργία «δικαστικών ψυχιατρείων» (τουλάχιστον δυο) για την φύλαξη (και όχι για την θεραπεία) των λεγόμενων «ακαταλογίστων» του άρθρου ΠΚ 69, στα πλαίσια της δημιουργίας φυλακτικών καταστημάτων υψίστης ασφαλείας, στη λογική της οικοδόμησης ενός επιτελικού  «κράτους ασφαλείας», για την κατασταλτική διαχείριση αυτού που η κυρίαρχη τάξη πραγμάτων κατασκευάζει ως «κοινωνική επικινδυνότητα».

Ήδη τα υπάρχοντα ψυχιατρεία μαραζώνουν και «κλείνουν», μέρα με τη μέρα, «εκ των έσω», χωρίς καν να έχει μπει το οριστικό λουκέτο που ετοιμάζουν. Με την τεράστια μείωση του προσωπικού (σε σημείο αδυναμίας λειτουργίας), με την έλλειψη βασικών υλικών και φαρμάκων, με το πρωτοφανές ποσοστό των ανασφάλιστων ασθενών (πάνω από ένας στους τρεις), που οδηγεί σε αδυναμία ακόμα και προμήθειας της φαρμακευτικής αγωγής που έχουν ανάγκη, με την πτώχευση και την αδυναμία των οικογενειών να παράσχουν την αναγκαία στήριξη. Ήδη προωθείται, με αυταρχικό τρόπο, από την Διοίκηση του ΨΝΑ, το βιαστικό και βάναυσο πέταγμα των ασθενών χρόνιας παραμονής, με πρώτους αυτούς των γηροψυχιατρικών τμημάτων, παντού όπου βρεθεί διαθέσιμος χώρος, στο όποιο ίδρυμα ανά την επικράτεια, καταστρατηγώντας κατάφωρα την όποια θεραπευτική διαδικασία.

Ο δρόμος, που ‘φιλοξενεί’ όλο και περισσότερους ψυχικά πάσχοντες μεταξύ των αστέγων, είναι ο τελικός προορισμός – μια στάση πριν το θάνατο.

Είναι πάνω σε αυτό το έδαφος της νεοφιλελεύθερης διαχείρισης που έρχεται με φυσικό, όπως πάντα, τρόπο να ακουμπήσει η επαναφορά των ναζιστικών πρακτικών της «στείρωσης» και της «ευθανασίας» από την Χρυσή Αυγή, ως η επαναφορά της «τελικής λύσης» που τότε, όπως και τώρα, έχει ως αφετηρία τους ψυχικά πάσχοντες.

Το ζήτημα της ψυχικής υγείας, το ολοκαύτωμα που ετοιμάζουν, μας αφορά όλους.

Το Χαϊδάρι, πέρα από τις πολύμορφες ιστορικές του παραδόσεις, έτυχε να φιλοξενεί εδώ και δεκαετίες τα δυο ψυχιατρεία -πολλοί εκ των εργαζομένων σε αυτά είναι δημότες του.

Η μοίρα, όπως πάντα σε ολόκληρη τη διαδρομή των νεοφιλελεύθερων πρακτικών στην ψυχική υγεία σε μια σειρά από χώρες, κοινή: στο δρόμο οι ασθενείς, διαθεσιμότητα/κινητικότητα απόλυση των εργαζομένων.

Χωρίς ένα κίνημα από τα κάτω, χειραφετητικό, ενιαιομετωπικό, οργανωμένο και διαρκείας, αυτή η ‘κοινή μοίρα’, όπως η αντίστοιχη σε ολόκληρη την κοινωνία, δεν μπορεί να ανατραπεί. Για αυτό και η αφετηρία, η πρώτη στιγμή ενός κοινωνικού κινήματος για την ψυχική υγεία από το Χαϊδάρι, μπορεί να έχει και μια συμβολική σημασία.

Ένα κοινωνικό κίνημα για την απόκρουση των καταστροφικών τους σχεδίων, που αντιστρατεύεται το βίαιο κλείσιμο των ψυχιατρείων, όχι γιατί είναι αγκυλωμένο στο παραδοσιακό ψυχιατρικό άσυλο, αλλά από τη σκοπιά μιας άλλης, εναλλακτικής και χειραφετητικής προσέγγισης στην ψυχική υγεία.

Καλούμε όλους και όλες στη συγκέντρωση της 1 Απριλίου 2014, 6.30 μμ, στην αίθουσα του Δημαρχείου Χαϊδαρίου, στο Παλατάκι, για ενημέρωση, συζήτηση και από κοινού οργάνωση των επόμενων βημάτων ενός αγώνα διαρκείας,


ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

 
 
2008-2014 psi-action. Powered by Blogger Blogger Templates designed by Deluxe Templates. Premium Wordpress Themes | Premium Wordpress Themes | Free Icons | wordpress theme
Wordpress Themes. Blogger Templates by Blogger Templates and Blogger Templates