Για τον τρόπο κατάργησης των ψυχιατρείων

Γιατί προκάλεσε αντιδράσεις το επείγον έγγραφο της υφυπουργού Υγείας και αρμόδιας για την Ψυχική Υγεία Ζέττας Μακρή, με το οποίο ζητά από τα τρία μεγάλα ψυχιατρεία (Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής, Δρομοκαϊτειο και Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης) να αποστείλουν σχέδιο μετακίνησης των χρονίων ασθενών σε στεγαστικές κοινοτικές δομές και να υποβάλλουν προτάσεις για το μετασχηματισμό των ψυχιατρείων;

“Βολεύει όλους αυτούς (που διαμαρτύρονται) να παρουσιάζουν το μνημόνιο ως μεγάλο μπαμπούλα”, ισχυρίζεται ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης και συμπληρώνει ότι “η απόφαση είχε χαιρετιστεί από τα κόμματα ως θετική όταν ελήφθη”.

“Η κατάργηση των δημόσιων ψυχιατρείων στην Ελλάδα δεν αποτελεί δέσμευση απέναντι στην τρόικα, αλλά, με βάση το πρόγραμμα ΨΥΧΑΡΓΩΣ, υποχρέωση της χώρας που προκύπτει από τις πρώτες δύο φάσεις του προγράμματος (δηλαδή από το 2000) πολύ πριν υπάρξουν η οικονομική κρίση και τα μνημόνια”, γράφει ο καθ. Ψυχιατρικής Βένος Μαυρέας, με αφορμή το άρθρο της Ντάνι Βέργου στην «Εφημερίδα των Συντακτών».

Το θέμα όμως δεν είναι αν η απόφαση (για την κατάργηση των ψυχιατρείων) “είχε χαιρετιστεί από τα κόμματα ως θετική” ή εάν αποτελεί “υποχρέωση της χώρας” από το 2000. Δηλαδή, η διαφωνία δεν είναι για την κατάργηση των ψυχιατρείων (όπως λέγεται ή αφήνεται να εννοηθεί) αλλά για τον τρόπο  με τον οποίο επιχειρείται/επιβάλλεται.

Εξάλλου είναι σε όλους γνωστό ότι η κατάργηση των ψυχιατρείων και η μετάβαση των χρονίων ασθενών σε στεγαστικές κοινοτικές δομές αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης. Ένα στόχο που, όπως και πολλοί άλλοι, θα είχε επιτευχθεί αν οι μέχρι τώρα κυβερνήσεις τηρούσαν τις δεσμεύσεις τους για την ψυχιατρική μεταρρύθμιση, δεν την ακύρωναν στην πράξη με κάθε ευκαιρία και δεν τη χρησιμοποιούσαν για να διευκολύνουν τα γνωστά διαπλεκόμενα συμφέροντα.

Είναι, επίσης, γνωστό ότι “η κατάργηση των ψυχιατρείων θα πρέπει να συνδυάζεται με την ανάπτυξη υπηρεσιών ψυχικής υγείας στην κοινότητα, προκειμένου να υποστηρίξουν τόσο τους χρόνιους, όσο και τους νέους ασθενείς με σοβαρές ψυχικές διαταραχές”, όπως επισημαίνει στο κείμενό του και ο καθηγητής Βένος Μαυρέας, για να καταλήξει ότι αυτό “δεν συνέβη στο βαθμό που θα όφειλε”.

Να συμπληρώσω, λοιπόν, ότι όχι μόνο “δεν συνέβη στο βαθμό που θα όφειλε”, αλλά όλοι ξέρουμε ότι οι στεγαστικές κοινοτικές δομές αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υποχρηματοδότησης (και όχι μόνο), εδώ και τουλάχιστον πέντε χρόνια, με αποτέλεσμα οι περισσότερες να λειτουργούν πλέον κάτω από τα όρια ασφαλείας και κάποιες από αυτές να έχουν ήδη κλείσει. Επίσης, όλοι ξέρουμε ότι ακόμα δεν έχουν εξασφαλιστεί οι αναγκαίοι πόροι για τη λειτουργία τους μέχρι το 2015 (παρά την πολυδιαφημισμένη έκτακτη χρηματοδότηση από την Ε.Ε.) και φυσικά το μέλλον, από το 2015 και μετά, είναι από αβέβαιο έως σκοτεινό. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι εργαζόμενοι στις κοινοτικές δομές των ΝΠΙΔ παραμένουν μόνιμα απλήρωτοι για διαστήματα που ξεκινούν από 3 και φτάνουν τους 11 μήνες !

Κάτω από αυτές λοιπόν τις συνθήκες, η υφυπουργός Ζέττα Μακρή ζητά, με έγγραφο-τηλεγράφημα, να υποβάλλουν τα ψυχιατρεία το σχέδιο μετακίνησης των χρονίων ασθενών (και που; φυσικά, στις δομές που λέγαμε παραπάνω!). Και μάλιστα το θέλει μέσα σε 10 μέρες (και συγκεκριμένα το πρώτο δεκαήμερο του Αυγούστου!).

Βέβαια, καθόλου δεν μας εκπλήσσει που ο Άδωνις Γεωργιάδης, ο οποίος είναι αποφασισμένος να ολοκληρώσει τη ...”μεταρρύθμιση” στο δρόμο που έστρωσαν οι Λοβέρδος, Λυκουρέντζος (καθώς και προηγούμενοι υπουργοί υγείας), φτάνει στο σημείο να υποστηρίζει ότι κάποιοι αντιδρούν στο κλείσιμο των ψυχιατρείων επειδή τους βολεύει. Σα να λέμε ότι, ξαφνικά, οι άνθρωποι που εργάστηκαν για την αποϊδρυματοποίηση των ψυχικά πασχόντων, τόσα χρόνια, δεν θέλουν την κατάργηση των ψυχιατρείων, για την οποία προσπαθεί ο Άδωνις Γεωργιάδης και η Ζέττα Μακρή.

Ίσως ακούσουμε και άλλα, όπως για τις εμπειρίες άλλων χωρών που έκλεισαν τα ψυχιατρεία, αλλά μάλλον δεν θα ακούσουμε για χώρες που έκλεισαν τα ψυχιατρεία, όχι επειδή ανέπτυξαν τις κατάλληλες υπηρεσίες ψυχικής υγείας στην κοινότητα, αλλά για οικονομικούς και μόνο λόγους (ή μήπως στην περίπτωση της Ελλάδας το κλείσιμο των ψυχιατρείων δεν γίνεται για οικονομικούς και μόνο λόγους;). Για παράδειγμα, δεν θα ακούσουμε για τις ΗΠΑ που ουσιαστικά πέταξαν στο δρόμο τους ψυχικά ασθενείς. Δεν θα ακούσουμε ότι πριν από 15 χρόνια οι New York Times παρομοίαζαν τους δρόμους του Berkeley με θαλάμους ψυχιατρείων και, παρ' όλα αυτά, οι περικοπές στην ψυχική υγεία συνεχίστηκαν, με αποτέλεσμα σήμερα να υπολογίζεται ότι το 50% των αστέγων είναι ψυχικά ασθενείς.

Και μιας και μιλάμε για εμπειρίες άλλων χωρών, ο Franco Basaglia, στα τέλη της δεκαετίας του 1970, σχολίαζε ότι οι ΗΠΑ, με τη λογική του “όποιος δεν εργάζεται δεν τρώει”, όταν αποφάσισε να κλείσει τα ψυχιατρεία έβαλε τους γέρους σε γηροκομεία, τα παιδιά σε ιδρύματα και πέταξε τους ενήλικες στους δρόμους, και είχε πει ότι “εμείς θέλουμε να κλείσουμε το ψυχιατρείο, όχι γιατί κοστίζει αλλά γιατί καταπατά τα ανθρώπινα δικαιώματα και επιδιώκουμε να δημιουργήσουμε ένα δίκτυο περίθαλψης και φροντίδας που να είναι κοντά στις ανάγκες αυτού που δεν αισθάνεται καλά και να τον βοηθά εκεί που ζει”.

Η βιασύνη των Γεωργιάδη-Μακρή για την κατάργηση των ψυχιατρείων, χωρίς να υπάρχει ικανοποιητικό δίκτυο υπηρεσιών στην κοινότητα (και χωρίς ούτε καν να έχει εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα των υπαρχουσών κοινοτικών δομών) είναι επικίνδυνη.

 

Η Ζέττα Μακρή, σε πρόσφατη συνέντευξή της (σε αυτή που μας λέει για ...πάρκα (!) υγείας για ψυχικά πάσχοντες), υποστηρίζει ότι “κάθε ασθενής χρειάζεται εξατομικευμένη θεραπεία, προσοχή και περίθαλψη” και ότι “ο σχεδιασμός θα γίνει με αυστηρά ποιοτικά κριτήρια, σύμφωνα με αυτά που επιβάλλει η σύγχρονη ψυχιατρική επιστήμη”, αλλά παράλληλα ζητάει το “σχέδιο μετακίνησης” σε δέκα μέρες. Ε, κάτι δεν πάει καλά! Για την ακρίβεια, κάτι πάει πάρα πολύ άσχημα όταν η υφυπουργός Υγείας θεωρεί την παρακράτηση των συντάξεων των ασθενών έναν ευπρεπή (!) και νόμιμο (!) τρόπο για να αποσυμφορηθούν τα ταμεία!

Ίσως, λοιπόν, μέσα σε αυτό το κλίμα που δημιουργεί η (αποφασισμένη να βρει μια γρήγορη λύση) ηγεσία του υπουργείου Υγείας, να μην πρέπει να μας παραξενεύει η (αδιανόητη σε άλλες εποχές) πρόταση του δημάρχου της Λέρου για τη μεταφορά ψυχικά ασθενών στο “οικείο περιβάλλον” του ψυχιατρείου της Λέρου. 

Όταν το μοναδικό κριτήριο για τη φροντίδα των ψυχικά πασχόντων είναι το οικονομικό κόστος, ή θα εγκαταλειφθούν οι ψυχικά πάσχοντες στους δρόμους. ή θα γίνουν αποδεκτές προτάσεις σαν αυτή του δημάρχου της Λέρου που ακολουθεί:

Προς:
Υπουργό Υγείας κ. Γεωργιάδη
Κοινοποίηση:
Πρόεδρο Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων κ. Κρεμαστινό
Διοικητή Κρατικού Θεραπευτηρίου Λέρου κ. Καρανικόλα
Υποδιοικητή Κρατικού Θεραπευτηρίου Λέρου κ. Αντάρτη
Πρόεδρο Εργαζομένων κ Τσαχουργιανίδη

Κύριε Υπουργέ,

Μετά την πρόσφατη συνάντηση που είχαμε στην αίθουσα Γερουσίας της Βουλής, θα ήθελα να σας ενημερώσω για τις αποφάσεις που πήραμε σχετικά με την αναμόρφωση του Κρατικού Θεραπευτηρίου Λέρου.

Κατά την τελευταία σύσκεψη του Δημοτικού Συμβουλίου, αποφασίστηκε η δημιουργία και λειτουργία κέντρου αποκατάστασης ατόμων με ειδικές ανάγκες, την οποία και σας επισυνάπτω. Παράλληλα, έλαβα γνώση για το υπ’ αρ.πρωτ. Υ5α/Γ.Π.οικ.72395 έγγραφο σας, για μετασχηματισμό των ψυχιατρικών νοσοκομείων Αττικής, Θεσσαλονίκης και Δρομακαίτειου. Να σας υπενθυμίσω πως το Κρατικό Θεραπευτήριο Λέρου, είναι ένα κατ εξοχήν ψυχιατρικό νοσοκομείο το οποίο έχει φιλοξενήσει χιλιάδες ψυχικά ασθενής από την πρώτη μέρα λειτουργίας του, ενώ είναι και το πρώτο που εντάχθηκε στο πρόγραμμα αποασυλοποίησης. Έχει όλο τον απαραίτητο εξοπλισμό, τα κτίρια αλλά και το προσωπικό για να μπορέσει να φιλοξενήσει τους νοσηλευόμενους των μεγάλων ψυχιατρικών νοσοκομείων, γι αυτό και προτείνουμε τη μεταφορά τους στο νησί μας. Είναι πολύ σημαντικό και για τους ίδιους τους ασθενείς να μεταφερθούν σε ένα περιβάλλον οικείο, αφού το προσωπικό είναι ήδη άρτια εκπαιδευμένο σε τέτοιες καταστάσεις και μπορεί να αναπτύξει τους κατάλληλους χειρισμούς για μια ομαλή ένταξη και προσαρμογή. Επίσης θα ήταν πολύ σημαντικό και για το νησί μας κάτι τέτοιο, αφού θα αξιοποιούνταν οι δομές και το προσωπικό, εξαλείφοντας τις δραματικές συνέπειες που θα είχε στο νησί μας, η κατάργηση του Κρατικού Θεραπευτηρίου.

Μια επίσκεψη στο νησί μας θα σας βοηθούσε να έχετε μια καλύτερη οπτική γωνία, προκειμένου να μπορέσετε ιδίοις όμμασι να διαπιστώσετε την δυναμικότητα του Κρατικού Θεραπευτηρίου Λέρου, αλλά και να μας παραθέσετε τις δικές σας προτάσεις.

Για οποιαδήποτε πληροφορία παραμένουμε στη διάθεση σας.

Ο Δήμαρχος Λέρου

Κόλιας Μιχαήλ

ΥΓ. Μια φωτογραφία...

"Λέρος" Φωτογραφία: Νίκος Παναγιωτόπουλος

Με ταχείς ρυθμούς προχωρά στο εξοντωτικό μέτρο της παρακράτησης των συντάξεων των ψυχικά πασχόντων ο Άδωνις Γεωργιάδης

  

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗΣ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ

Το τελειωτικό χτύπημα στην ψυχική υγεία και στους ψυχικά πάσχοντες, αλλά και στους κάθε είδους αναπήρους, δίνει ο αδίστακτος νέος Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης. Ύστερα από την επανενεργοποίηση της διάταξης του Λοβέρδου για τα λοιμώδη νοσήματα, που οδήγησε στην σύλληψη και διαπόμπευση των οροθετικών γυναικών, τώρα επαναφέρει προς άμεση εφαρμογή τη νομοθετική ρύθμιση, και πάλι του Λοβέρδου, για την παρακράτηση των συντάξεων των χρονίως νοσηλευομένων ψυχικά πασχόντων και αναπήρων στα διάφορα ιδρύματα, αλλά των φιλοξενουμένων και κοινωνικά επανενταγμένων σε στεγαστικές εξωνοσοκομειακές δομές (ξενώνες, οικοτροφεία, προστατευόμενα διαμερίσματα).

'Οπως είναι γνωστό, αυτή η διάταξη του Λοβέρδου είχε αποδοκιμαστεί από σύσσωμη την κοινότητα των λειτουργών ψυχικής υγείας, από την Επιτροπή, του Υπουργείου, για τα Δικαιώματα των ψυχικά πασχόντων, από τους συλλόγους των οικογενειών, των χρηστών και ληπτών των υπηρεσιών κλπ. Μια κινητοποίηση μετά τις περσινές εκλογές, ακριβώς τη στιγμή που αναλάμβανε, ως υφυπουργός, αρμόδια επί θεμάτων ψυχικής υγείας, η Φ. Σκοπούλη, είχε οδηγήσει στην αναστολή της εφαρμογής της παρακράτησης, με την υπόσχεση από την υφυπουργό ότι θα έφερνε νομοθετική ρύθμιση στη Βουλή για την οριστική κατάργησή της.

Αυτή η ρύθμιση δεν ήλθε ποτέ και, μάλιστα, κάποιοι θερμόαιμοι της οικονομικής απομύζησης και ουσιαστικά εξόντωσης των πιο αδύναμων και ανυπεράσπιστων συνανθρώπων μας, έσπευσαν να την εφαρμόσουν ήδη από πέρσι τον Ιούλιο, όπως, πχ, στο Θεραπευτήριο Χρονίων Παθήσεων Τρικάλων, αλλά και αλλού, παρά την διακήρυξη της υφυπουργού για αναστολή και κατάργηση.

Να σημειωθεί ότι σύσσωμοι οι υπάλληλοι της Δ/νσης Ψυχικής Υγείας είχαν τότε δημόσια ταχθεί ενάντια στην παρακράτηση των συντάξεων ως ενός παράνομου και εξοντωτικού για τους ασθενείς μέτρου.

Δεν πρόλαβε ν΄ αναλάβει ο νέος, βαθύτατα ρατσιστής και αντιδραστικός Υπουργός και ένας, ήδη από μακρού έτοιμος, «μηχανισμός προθύμων» στελεχών της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας, με επικεφαλής την Διευθύντρια και την υπεύθυνη για τις μονάδες του Δημοσίου, αισθάνθηκε ότι βρήκε τον "κατάλληλης κοπής" άνθρωπο (ο οποίος, όπως δήλωσε, βλέπει τον εαυτό του ως «ιδιοκτήτη ιδιωτικής εταιρείας» και τους εργαζόμενους στην Υγεία ως υπαλλήλους του) για να περάσει ως αυτονόητα και με fast track διαδικασίες, τα πιο εξοντωτικά μέτρα. Έσπευσαν, ως πρώτη τους κίνηση, να επαναφέρουν το ζήτημα της παρακράτησης των συντάξεων, με τρόπο που, σε διάστημα μόλις λίγων ημερών (στις 10/7/13), κυκλοφόρησε η εγκύκλιος του ΙΚΑ που την θέτει σε άμεση εφαρμογή. Και, προφανώς, έπονται τα υπόλοιπα ασφαλιστικά ταμεία.

Με αυτή την κίνηση, στον ήδη άκρως απάνθρωπο και ταυτόχρονα παράνομο χαρακτήρα της παρακράτησης, προστίθεται και η νέα, ακόμα πιο αμφίβολης νομιμότητας ενέργεια, η δυνατότητα, ωστόσο, για την οποία ενυπάρχει στη ρύθμιση του Λοβέρδου : να ανατίθεται, δηλαδή, στο ασφαλιστικό ταμείο η πρωτοβουλία για την διαδικασία της παρακράτησης, τη στιγμή που η σχετική νομοθετική ρύθμιση του Λοβέρδου αναθέτει στον φορέα (ίδρυμα, νοσοκομείο κλπ) να εξετάσει με ποιο τρόπο θα εισπράξει το παρακρατούμενο ποσό, ως ο άμεσα ενδιαφερόμενος που, με δική του ευθύνη, είτε θα έλθει σ΄ επαφή με το ασφαλιστικό ταμείο, στην περίπτωση της απευθείας παρακράτησης, είτε θα την απαιτήσει από τον ίδιο τον ασθενή, ο οποίος θα έχει εισπράξει κανονικά την σύνταξή του και θα πρέπει να αποδώσει μέρος της, προκειμένου να εξακολουθήσει να παραμένει περιθαλπόμενος ή φιλοξενούμενος.

Το γεγονός ότι η Γενική Διευθύντρια Ασφαλιστικών Υπηρεσιών του ΙΚΑ δίνει οδηγίες στις αρμόδιες υπηρεσίες της ώστε να μπορούν να δίνουν "εντολή στη μηχανογράφηση για παρακράτηση του ποσού της σύνταξης και απόδοσής του στο Θεραπευτήριο" δείχνει ότι, ακόμα και η λέξη "χούντα" δεν αρκεί πια για να περιγράψει αυτό το άκρον άωτον αυθαιρεσίας και τυραννικής διακυβέρνησης που έχει εγκαθιδρύσει η τρόικα μέσω του Α. Γεωργιάδη στο Υπουργείο Υγείας, όπως και γενικά σε όλη τη χώρα.

Αυτό, αν περάσει για τους ψυχικά πάσχοντες και τους αναπήρους, του χρόνου θα μπορεί να εφαρμοστεί σε όλους. Το ασφαλιστικό ταμείο δεν θα δίνει την σύνταξη στον δικαιούχο για να μπορεί, ας πούμε, να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του, αλλά είναι αυτό που θα πληρώνει απευθείας αυτές που θεωρεί ότι είναι οι υποχρεώσεις του και ό,τι μένει, αν μένει, θα το βάζει η ΗΔΙΚΑ στον λογαριασμό του....Η ίδια η έννοια του «δικαιούχου» καταργείται, καθώς και η σύνταξη ως δικαίωμα

Τι είναι αυτό που απομένει στους ψυχικά πάσχοντες ύστερα από αυτή την ληστρική παρακράτηση; Καθώς οι περισσότεροι παίρνουν ποσά γύρω στα 300 ευρώ το μήνα, θα τους μένουν 160 ευρώ για να περάσουν, 5 ευρώ τη μέρα...σε ανθρώπους με κατ΄ εξοχήν πολύπλοκες ανάγκες...Ούτε για ένα πακέτο τσιγάρα και ένα καφέ δεν φτάνουν...Δεν μιλάμε για ρούχα, ή οτιδήποτε άλλο στοιχειώδες.

Είναι σημαντικό να θυμηθούμε ότι, σύμφωνα με την εν λόγω ρύθμιση του Λοβέρδου, και τώρα του Α. Γεωργιάδη, το ποσό που παρακρατείται, δεν θα διατίθεται για την βελτίωση της ζωής και της φροντίδας του περιθαλπόμενου, ή φιλοξενουμένου σε μια δομή, αλλά θα αντικαθιστά ίσο ποσό του προϋπολογισμού που χορηγείται στην εν λόγω μονάδα. Πρόκειται, δηλαδή, για καθαρή περικοπή δαπανών και υποκατάσταση της δημόσιας δαπάνης από ιδιωτική...για καθαρή ιδιωτικοποίηση. Με αυτή την διάταξη, με μια κίνηση, οι δημόσιες δομές γίνονται ιδιωτικές. Αν δεν πληρώσει ο ασθενής, πετιέται στο δρόμο. Και αυτό πρόκειται γίνει για πολλούς.

Όταν το μάθουν αυτό (πόσο μάλλον όταν το δουν στις περικοπές της σύνταξής τους) οι ψυχικά πάσχοντες φιλοξενούμενοι στις δομές, σε μεγάλο ποσοστό θα προτιμήσουν να βγουν στο δρόμο, θα εκραγούν συναισθηματικά, θα «υποτροπιάσουν». Ερχεται μεγάλη ανθρωπιστική καταστροφή. Οι ξενώνες και τα οικοτροφεία θα διαλυθούν. Φτάνουν μάλιστα στο σημείο, οι αθεόφοβοι, να ζητούν και αναδρομική καταβολή της παρακράτησης από τότε που ψηφίστηκε ο νόμος, το 2011, δηλαδή, να κόψουν τελείως τη σύνταξη των ασθενών!!!!

Και θ΄ ακολουθήσουν, φυσικά, άμεσα οι στεγαστικές δομές των ΝΠΙΔ («ΜΚΟ») για τις οποίες επίσης ο Λοβέρδος έχει περάσει νόμο για να παρακρατούν τις συντάξεις. (Και όλοι θυμόμαστε ότι, πέρα από τις συστηματικές και ανεξέλεγκτες «παρακρατήσεις», που ορισμένες εταιρείες ανέκαθεν έκαναν, κάποιες, όπως, πχ, η ΕΠΑΨΥ και άλλες, είχαν επιχειρήσει να εγκαθιδρύσουν και θεσμοθετήσουν την παρακράτηση ως τμήμα του προϋπολογισμού τους, αυθαίρετα, πριν καν υπάρξει νόμος επί του προκειμένου που θα αφορούσε τις «ΜΚΟ»).

Το σχέδιο είναι οι δομές των «ΜΚΟ» να εξακολουθήσουν να υπάρχουν, όσες, και για όσο χρόνο συνεχίσουν να υπάρχουν, ιδιωτικοποιούμενες πλήρως, βγάζοντας, δηλαδή, τα έσοδά τους, εκτός από τα ασφαλιστικά ταμεία, απευθείας από τον χρήστη και όχι, όπως τώρα, από το κράτος. Και, προφανώς, τον ίδιο δρόμο θα ακολουθήσουν και οι δομές του δημόσιου τομέα, ενός, πλέον, «ιδιωτικοποιημένου δημόσιου», έτοιμου να διατεθεί στον όποιο «αγοραστή» ή «φορέα», μετά το 2015 που κλείνουν τα ψυχιατρεία : αυτές τις δομές, όσες θα καταφέρουν να υπάρχουν μέχρι τότε, θα πρέπει κάπου να τις «ακουμπήσουν».

Αυτή η κατάσταση δεν είναι απλώς για να την διαπιστώνουμε και να θρηνολογούμε. Χρειάζεται άμεση αντίδραση και αντίσταση. Δεν είναι τυχαίο που αυτά τα μέτρα, όπως και πλήθος άλλα εφαρμοστικά του μνημονίου, λαμβάνονται όλα μέσα στο καλοκαίρι. Πρέπει να υπάρξει αντίδραση και συσπείρωση από όλες τις πλευρές, από τους λειτουργούς και τους εργαζόμενους στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα, από τους άμεσα ενδιαφερόμενους χρήστες των υπηρεσιών (που πρέπει να υποστηριχτούν και να ενισχυθούν στην όποια αντίδρασή τους), από τις οικογένειες, από κοινωνικά κινήματα (διάφορες ευαισθητοποιημένες συλλογικότητες, λαϊκές συνελεύσεις κλπ), αλλά και θεσμικούς φορείς που αντιλαμβάνονται την παρανομία και το άδικο του όλου εγχειρήματος της παρακράτησης και είναι διατεθειμένοι να βοηθήσουν για την ακύρωσή του.

Θα χρειαστεί επικοινωνία και συντονισμός μεταξύ όλων. Ενημέρωση των άμεσα ενδιαφερομένων και των οικογενειών τους. Και πάνω απ΄ όλα, οργάνωση κοινών δράσεων.

Ταυτόχρονα, θα πρέπει να ληφθεί υπόψιν και η νομική διάσταση (ο παράνομος χαρακτήρας) του ζητήματος, με την δραστηριοποίηση των κατάλληλων νομικών προσφυγών σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Διαβάστε εδώ την σχετική εγκύκλιο του ΙΚΑ

Σημείωση του blog: Οι σύνδεσμοι / παραπομπές προστέθηκαν από το psi-action. Όλα τα κείμενα για το θέμα της παρακράτησης των συντάξεων των ψυχικά πασχόντων μπορείτε να τα βρείτε εδώ

  

Περί ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων

 

Αθήνα, 3 Ιουλίου 2013

Με αυτή την επιστολή θα ήθελα να ενημερώσω όποιον ενδιαφέρεται για τα ακόλουθα:

Στις 14 Αυγούστου 2012 με το υπ' αρ. πρωτ. Υ5β/οικ. 79011 έγγραφό της η Δ/νση Ψυχικής Υγείας απέστειλε στους φορείς που έχουν στην ευθύνη τους μονάδες ψυχικής υγείας πίνακα που περιελάμβανε ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα (ονοματεπώνυμο χρηστών υπηρεσιών ψυχικής υγείας, ημερομηνία προσέλευσης, ΑΜΚΑ, κλπ) και ζήτησε να επιστραφεί συμπληρωμένος με ταυτόχρονη κοινοποίηση στη “Μονάδα Υποστήριξης του υπουργείου υγείας ...” (ΜΥΠ), έργο που υλοποιούν δύο ιδιωτικές εταιρείες οι οποίες δραστηριοποιούνται στην ελεύθερη αγορά, μια κερδοσκοπική (Διαδικασία ΑΕ) και μια μη κερδοσκοπική (Κέντρο Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου). Καμία από τις δύο δεν έχει σχέση με την υπόθεση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης ή την ψυχική υγεία εν γένει.

Γνωρίζετε ότι η διαβίβαση ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων απαγορεύεται από την κείμενη νομοθεσία. Ακόμη και όταν αυτός που ζητά τη διαβίβαση ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων είναι δημόσια αρχή ή δικαστήριο πρέπει να γνωρίζει σε αυτόν που τα κατέχει βάσει ποιου νόμου ή δικαστικής απόφασης τα ζητά, το λόγο και το σκοπό της διαβίβασής τους, τον τρόπο με τον οποίο θα γίνει ενδεχόμενη επεξεργασία τους καθώς και το ονοματεπώνυμο, την ιδιότητα και άλλα στοιχεία ταυτότητας του υπεύθυνου επεξεργασίας. Όποιος ζητά και γίνεται αποδέκτης αλλά και όποιος διαβιβάζει ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα χωρίς να έχουν τηρηθεί όσα προβλέπονται από την κείμενη νομοθεσία έχει πειθαρχικές, ποινικές και αστικές ευθύνες. Είναι ευνόητο ότι σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται η διαβίβαση ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων σε εταιρείες της αγοράς για τις οποίες μάλιστα δεν είναι γνωστό αν κατέχουν άδεια τήρησης αρχείου και επεξεργασίας ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων από την αρμόδια Αρχή.

Για όλους αυτούς τους λόγους ο φορέας για τον οποίο εργάζομαι ζήτησε με έγγραφό του προς τη Δ/νση Ψυχικής Υγείας να ενημερωθεί, όπως επιβάλλει η σχετική νομοθεσία, για τα ακόλουθα: (α) ποιος ο λόγος και ο σκοπός που η Δ/νση ζητά αυτά τα δεδομένα (β) ποιος (ονοματεπώνυμο, ιδιότητα, κλπ) θα τα διαχειριστεί (γ) ποιος ο τρόπος και ο σκοπός της επεξεργασίας, (δ) βάσει ποιου νόμου ή δικαστικής απόφασης νομιμοποιείται να ζητά αυτά τα δεδομένα (ε) αν τόσο η Δ/νση Ψυχικής Υγείας όσο οι επιχειρηματίες στους οποίου θα έπρεπε να κοινοποιηθούν τα δεδομένα είχαν εφοδιαστεί με σχετική άδεια από την αρμόδια Αρχή. Επίσης ζητήθηκε η διαβεβαίωση πως ο φορέας δεν θα παρανομήσει αν συμμορφωθεί στην εντολή της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας.

Απάντηση δεν δόθηκε ποτέ (γεγονός που δεν εκπλήσσει καθώς η Δ/νση Ψυχικής Υγείας τον τελευταίο καιρό αποφεύγει να απαντήσει σε οποιοδήποτε ερώτημα, αίτημα κλπ της έχει απευθυνθεί).

Εχθές κυκλοφόρησε άλλο έγγραφο από τη Δ/νση Ψυχικής Υγείας με το οποίο οι φορείς εντέλλονται να συμπληρώνουν και να αποστέλλουν σε μηνιαία βάση στη Δ/νση Ψυχικής Υγείας και τη ΜΥΠ πίνακες με ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα των χρηστών των υπηρεσιών προκειμένου να επιχορηγούνται για τις υπηρεσίες που παρέχουν.

Σας καθιστώ γνωστό ότι με έγγραφό της η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα έχει ενημερώσει εγγράφως από τις 30/05/2013 τη Δ/νση Ψυχικής Υγείας πως δεν νομιμοποιείται να ζητά ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα και σε κάθε περίπτωση, ακόμη κι αν αποκτήσει νομική βάση για κάτι τέτοιο, πρέπει να ενημερώσει την Αρχή και να λάβει σχετική άδεια. Οποιοσδήποτε δεν έχει άδεια συλλογής, διαχείρισης, επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων παρανομεί αν τα κατέχει, τα επεξεργάζεται κλπ. Σε αυτό το σημείο χρειάζεται να διευκρινιστεί ότι και ο ΑΜΚΑ είναι ευαίσθητο προσωπικό δεδομένο καθώς επιτρέπει την ταυτοποίηση του κατόχου του. Η Δ/νση Ψυχικής Υγείας παρά τη σχετική επισήμανση της αρμόδιας Αρχής συνεχίζει να παρανομεί και να εκθέτει την πολιτική ηγεσία του υπουργείου υγείας.

Συνάγεται εύκολα το συμπέρασμα πως όσοι από τους φορείς συμμορφώθηκαν αβασάνιστα στην εντολή της Δ/νσης Ψυχικής Υγείας και έστειλαν τον περασμένο Αύγουστο ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα χρηστών των υπηρεσιών τους παρανόμησαν. Ακόμη περισσότερο παρανόμησαν αν τα κοινοποίησαν στη ΜΥΠ. Οι φορείς που από τούδε και εφεξής αποστέλλουν ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα σε μηνιαία βάση απαντώντας θετικά στη νέα εντολή της Δ/νσης Ψυχικής Υγείας θα συνεχίσουν να παρανομούν.

Ελπίζω να κινητοποιηθούν οι άμεσα ενδιαφερόμενοι (εργαζόμενοι, χρήστες, οικογένειες) αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες υπεράσπισης των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους, αξιοποιώντας και τις δυνατότητες που τους δίνει ο νόμος ώστε να μπει φρένο στην αυθαιρεσία των πρόσκαιρων, ευκαιριακών ή μόνιμων “αρμοδίων” του υπουργείου υγείας.

Νίκος Γκιωνάκης

Ψυχολόγος

Επ. Υπεύθυνος Κέντρου Ημέρας Βαβέλ («Συν-ειρμός» ΑμΚΕ Κοιν. Αλληλεγγύης)

  

HOT DOC: Άρρωστα μυαλά αισχροκερδούν σε βάρος ψυχικά αρρώστων

   

Από το "HOT DOC" (Τεύχος 30, 13/06/2013)