Η παρακράτηση των συντάξεων καταργείται...

 

Την κατάργηση όλων των σχετικών διατάξεων των Α. Λοβέρδου και Μ. Μπόλαρη που αφορούν στην παρακράτηση των συντάξεων των ψυχικά πασχόντων εισηγείται η υφυπουργός Υγείας Φ. Σκοπούλη, σύμφωνα με απάντησή της σε ερώτηση του βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Κ. Ζαχαριά, η οποία αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του υπουργείου Υγείας.

Όσοι παρακολουθείτε το blog, γνωρίζετε ότι, εδώ και ενάμιση χρόνο, οι διοικήσεις κάποιων ιδρυμάτων, καθώς και φορέων μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, επιχειρούν να “βάλουν χέρι” στις συντάξεις των ασθενών που εξυπηρετούν για να καλύψουν τα κενά της χρηματοδότησής τους. Οι δικαιολογίες που προέβαλαν οι συγκεκριμένες διοικήσεις, όπως για παράδειγμα: η προστασία των συντάξεων από τους συγγενείς, η βιωσιμότητα των δομών, η θεραπευτική αξία της συμμετοχής στα έξοδα διαβίωσης, θα μπορούσαν να πείσουν μόνο όσους έχουν πλήρη άγνοια για τη λειτουργία των δομών. Όμως, οι διοικήσεις δεν έχουν άγνοια: Γνωρίζουν ότι υπάρχει ένας μικρός αριθμός ασθενών των οποίων τα εισοδήματα κινδυνεύουν από τους συγγενείς τους και ότι είναι παράλογο να στερούνται τη σύνταξή τους όλοι οι ασθενείς για να προστατευθούν (αν υποθέσουμε ότι η παρακράτηση είναι προστασία) αυτοί οι λίγοι. Γνωρίζουν ότι συμμετέχουν σε ένα ευρύτερο δημόσιο σύστημα ψυχικής υγείας (γι' αυτό το λόγο χρηματοδοτούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό) και συνεπώς δεν μπορούν να φορτώσουν στον “πελάτη” το λειτουργικό κόστος των δομών. Γνωρίζουν, τέλος, ότι είναι άλλο πράγμα η εκπαίδευση και η κινητοποίηση, ώστε να είναι οι ασθενείς σε θέση να χρησιμοποιούν τα χρήματά τους προς όφελος τους, και άλλο να “εξαφανίζεται” ένα μέρος από τη σύνταξή τους.

Το ίδιο χρονικό διάστημα, οι Ανδρέας Λοβέρδος και Μάρκος Μπόλαρης περνούσαν, με συνοπτικές διαδικασίες, τις σχετικές διατάξεις με σκοπό να νομιμοποιήσουν την παράνομη έως τότε παρακράτηση των συντάξεων. Φυσικά, δεν είναι τυχαία η χρονική συγκυρία: Κάτω από τις δύσκολες κοινωνικές, οικονομικές και επαγγελματικές συνθήκες της εποχής ποιος ασχολείται με τις συντάξεις των ψυχικά πασχόντων;

Και όμως...

Ίσως για πρώτη φορά εργαζόμενοι και χρήστες από διαφορετικούς χώρους (ψυχιατρικά νοσοκομεία, κοινοτικές δομές του δημοσίου και του μη κερδοσκοπικού τομέα, διεύθυνση ψυχικής υγείας) διεκδίκησαν μαζί την κατάργηση ενός -αντισυνταγματικού και αντιθεραπευτικού- μέτρου που στρεφόταν άμεσα ενάντια στους χρήστες των υπηρεσιών και ακύρωνε στην πράξη το δημόσιο χαρακτήρα των δομών ψυχικής υγείας.

Όπως αναμενόταν, δεν έλειψαν και οι προσπάθειες να φιμωθούν οι φωνές διαμαρτυρίας: Οι αποφασισμένοι για την παρακράτηση καλλιεργούσαν κλίμα εκφοβισμού εντός των φορέων και ο γ. γραμματέας Πρόνοιας, Γ. Κατριβάνος, εξέφραζε την έκπληξη της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου για το ενδιαφέρον που έδειξαν οι υπάλληλοι της διεύθυνσης ψυχικής υγείας για το θέμα της παρακράτησης των συντάξεων!

Μετά από όλα αυτά, μπορούμε να πούμε ότι η κατάργηση της παρακράτησης των συντάξεων είναι μια νίκη προς όφελος των ψυχικά πασχόντων. Μια νίκη που αποδεικνύει ότι ενωμένοι μπορούμε να αντισταθούμε αποτελεσματικά στην ισοπέδωση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, οι οποίες ήταν τα πρώτα θύματα της οικονομικής κρίσης.

Όμως, τίποτα δεν τέλειωσε. Αυτοί που πρότειναν, επέβαλαν, νομοθέτησαν την παρακράτηση των συντάξεων των ψυχικά πασχόντων δεν θα σταματήσουν εδώ. Όσο βρίσκουν το κατάλληλο έδαφος, θα συνεχίσουν να αναζητούν παρόμοιες “λύσεις” για το πρόβλημα της υποχρηματοδότησης. Λύσεις που θα πλήττουν τους χρήστες, τους εργαζόμενους και, τελικά, τις δομές ψυχικής υγείας. 

Η κατάργηση της παρακράτησης δεν είναι ένα happy end. Είναι η αρχή του εφιάλτη που μας περιμένει αν δεν αντισταθούμε.

Διαβάστε:

Η δημόσια δέσμευση στη Βουλή για ακύρωση της παρακράτησης των συντάξεων: Μια πρώτη νίκη!

Καταργείται η παρακράτηση συντάξεων από τους ψυχικά πάσχοντες

"Ξηλώνονται" μέτρα του Α. Λοβέρδου για τους ψυχικά πάσχοντες 

Όλα τα κείμενα για το θέμα της παρακράτησης των συντάξεων των ψυχικά πασχόντων μπορείτε να τα βρείτε εδώ

*Φωτογραφία: Marc McCartney "Breakdown" (The Other Side Gallery) 

ΥΓ.  Mέχρι το τέλος του Αυγούστου δεν θα υπάρξουν νεότερες αναρτήσεις. Ο χώρος των σχολίων παραμένει ανοιχτός. Καλό καλοκαίρι!

Την ακύρωση της απόφασης για την παρακράτηση των συντάξεων υποσχέθηκε η υφυπουργός Υγείας

 

Σημαντική στιγμή στον αγώνα για να μην εφαρμοστεί και ν΄ ακυρωθεί η υπουργική απόφαση που προβλέπει την παρακράτηση των συντάξεων των φιλοξενουμένων στεγαστικές δομές ψυχικά πασχόντων, αλλά και των περιθαλπόμενων σε ιδρύματα χρόνιας παραμονής, ήταν η σημερινή συνέντευξη τύπου που έγινε στα γραφεία της ΟΕΝΓΕ, αλλά και η εν συνεχεία παράσταση στο Υπουργείο Υγείας.

Στη συνέντευξη το ζήτημα ανέδειξαν εκπρόσωποι της «πρωτοβουλίας ενάντια στην παρακράτηση των συντάξεων», ο Μ. Γιαννάκος, πρόεδρος του ΔΣ του σωματείου εργαζομένων του Δρομοκαϊτείου, καθώς και μέλη του ΔΣ του εν λόγω σωματείου, συνδικαλιστές από το σωματείο εργαζομένων του ΨΝΑ, ο Π. Παπαδόπουλος, ως εκπρόσωπος από το σωματείο εργαζομένων στον ιδιωτικό μη κερδοσκοπικό τομέα ΣΕΨΑΕΚΟ, ο Μ. Κλονιζάκης, ως εκπρόσωπος του ΔΣ της ΟΕΝΓΕ, ο Λεονάρδος Σκόρδος, πρόεδρος του σωματείου χρηστών ψυχικής υγείας ‘Αυτοεκπροσώπηση’, εκπρόσωπος του σωματείου εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης των εξαρτήσεων, άτομα, όπως ο Αχ. Βασιλικόπουλος, που έδωσαν αγώνα ενάντια στην αυθαίρετη εφαρμογή του μέτρου σε δομές συγκεκριμένων ΜΚΟ (όπως η ΕΠΑΨΥ) και απολύθηκαν γι΄ αυτό, καθώς και άλλοι. Σημαντική ήταν η συμβολή του δικηγόρου Β. Παπαδόπουλου, ενώ παρούσα ήταν και στήριξε την όλη εκδήλωση και η βουλευτής του Σύριζα κ. Βασ. Κατριβάνου.

Παρούσες και παρόντες ήταν δημοσιογράφοι από την Καθημερινή, την Αυγή, τον Ελεύθερο Τύπο και τον Ριζοσπάστη.

Ακολούθησε παράσταση 30 περίπου ατόμων στο παρακείμενο Υπουργείο Υγείας, όπου ζητήθηκε συνάντηση με την ηγεσία του, συνάντηση που τελικά έγινε δυνατή με την υφυπουργό Υγείας κ. Φωτ. Σκοπούλη, η οποία μόλις προ ολίγου είχε αναλάβει τα καθήκοντά της. Στη συνάντηση συμμετείχαν ο εκπρόσωπος της ΟΕΝΓΕ, ο πρόεδρος του σωματείου του Δρομοκαϊτείου, εκπρόσωπος της ‘πρωτοβουλίας’, εκπρόσωποι των χρηστών (σωματείου ‘Αυτοεκπροσώπηση’ και ‘ομάδας αυτοεκπροσώπησης’ ΚΨΥ Αγ. Αναργύρων) και η κ. Βασ. Κατριβάνου.

Στην κ. Φ. Σκοπούλη παραδόθηκε σχετικό ψήφισμα με τις υπογραφές των φορέων που συμμετείχαν στη συνέντευξη τύπου και στην παράσταση στο Υπουργείο.

Ύστερα από αρκετή συζήτηση με την υφυπουργό, αυτή δέχτηκε ότι το μέτρο είναι άδικο και απαράδεκτο και υποσχέθηκε ότι θα έκανε ενέργειες για την ακύρωση της σχετικής υπουργικής απόφασης.

Σημειωτέον ότι η κ. Β. Κατριβάνου ανέφερε στην υφυπουργό κάτι που ήδη είχε ανακοινώσει στη συνέντευξη τύπου, που προηγήθηκε, ότι, δηλαδή, θα έπαιρνε την πρωτοβουλία να υποβληθεί στη Βουλή ερώτηση, μέσω του πολιτικού της φορέα, προς τον Υπουργό Υγείας επί του θέματος της παρακράτησης των συντάξεων.

Με δεδομένη την κατάσταση που ζούμε καθημερινά, το μόνο που αυτή τη στιγμή μπορούμε να πούμε για την υπουργική υπόσχεση είναι: ίδωμεν…..

Ο αγώνας, πάντως, δεν θα σταματήσει εδώ.

12/7/2012

Πρωτοβουλία για τον συντονισμό της δράσης ενάντια στην παρακράτηση των συντάξεων


ΥΓ.1 Δημοσιεύματα για τη χθεσινή συνέντευξη τύπου:
Όχι σε παρακράτηση συντάξεων (Καθημερινή)
Απαράδεκτη η απόφαση για τις συντάξεις των ψυχικώς πασχόντων (Αυγή)

ΥΓ.2 Σήμερα κοινοποιήθηκε η επιστολή του Δικτύου “ΑΡΓΩ”, με ημερομηνία 12/7/12, προς τη Προϊσταμένη Δ/νσης Ψυχικής Υγείας, κα Σ. Κατσικάρου, που δηλώνει “την πλήρη αντίθεση των μελών του Δικτύου” στην εφαρμογή της συγκεκριμένης διάταξης “τόσο για νομικούς όσο και για δεοντολογικούς λόγους” (και στηρίζεται στη γνωμοδότηση της κ. Μ. Μητροσύλη).

ΥΓ.3 Μετά από όλα αυτά -και ανεξάρτητα από το αν η υφυπουργός Υγείας κα Φ. Σκοπούλη θα τηρήσει την πρώτη υπόσχεση που δίνει για την ψυχική υγεία- είμαι περίεργος για τη στάση που θα τηρήσουν όσοι (φορείς και εργαζόμενοι) τάχθηκαν υπέρ της παρακράτησης των συντάξεων των ψυχικά πασχόντων (αποδίδοντας στο μέτρο μέχρι και ¨θεραπευτική” αξία) και προσπάθησαν να καταστείλουν με κάθε τρόπο κάθε φωνή διαμαρτυρίας. Θα σωπάσουν; Θα αρχίσουν να ανακατασκευάζουν τις απόψεις τους; Θα τους ακούσουμε σε κάποια ημερίδα (για τα δικαιώματα των ασθενών) να δηλώνουν ότι ήταν από την αρχή κατά του μέτρου; Όλα πιθανά είναι. Το μόνο απίθανο είναι να εκφράσουν τις αρχικές τους θέσεις, δημόσια και επώνυμα.

ΥΓ.4 Στην περίπτωση που το υπουργείο Υγείας ακυρώσει την απόφαση, θα διερευνήσει αν έχουν ήδη παρακρατηθεί (και για ποιο σκοπό) ποσά από τις συντάξεις των ασθενών ή ...όποιος πρόλαβε πήρε;

  

Η Επιτροπή Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Ψυχικές διαταραχές για την παρακράτηση των συντάξεων

 

Η παρακράτηση μέρους των συντάξεων (από 50% έως 80%!) των ψυχικά πασχόντων -και γενικότερα των ανθρώπων με αναπηρίες- που φιλοξενούνται στις κοινοτικές στεγαστικές δομές του δημόσιου και του μη κερδοσκοπικού τομέα, καθώς και των περιθαλπόμενων σε ιδρύματα κλειστής περίθαλψης, είναι ένα θέμα που μας απασχολεί περισσότερο από ένα χρόνο.

Η ιστορία ξεκίνησε με “πρωτοβουλία” κάποιων ιδρυμάτων που κατέφυγαν στην εύκολη λύση της παρακράτησης των συντάξεων των ασθενών για να καλύψουν τα κενά της κρατικής υποχρηματοδότησης. Μάλιστα, υποστήριζαν ότι με αυτόν τον τρόπο θα προστάτευαν τους ασθενείς από τον κίνδυνο να καταχραστούν τις συντάξεις οι συγγενείς τους (!). Και επειδή οι εύκολες λύσεις σε όλους αρέσουν, ακολούθησαν (ή μήπως προηγήθηκαν;) και κάποιοι φορείς ψυχικής υγείας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, οι οποίοι επιχείρησαν να εφαρμόσουν το μέτρο για τους φιλοξενούμενους των κοινοτικών στεγαστικών δομών (Οικοτροφεία, Ξενώνες). Ο λόγος ήταν ο ίδιος: Η κρατική υποχρηματοδότηση. Δικαιολογίες υπήρχαν και πάλι: Η προστασία των ασθενών από τους συγγενείς τους, ο κίνδυνος να κλείσουν οι κοινοτικές δομές και να επιστρέψουν οι ασθενείς στα ιδρύματα, μέχρι και η “θεραπευτική διάσταση” της παρακράτησης των συντάξεων αναπτύχθηκε για να πείσει όσους αναζητούσαν ένα πιο “επιστημονικό” άλλοθι.

(Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να διευκρινίσω ότι δεν αναφέρομαι στην οικονομική συμμετοχή των φιλοξενούμενων στα ατομικά τους έξοδα, αλλά στην παρακράτηση σημαντικού μέρους των συντάξεων για την κάλυψη λειτουργικών εξόδων των κοινοτικών δομών).

Τι έκανε το υπουργείο Υγείας, ως εποπτεύουσα αρχή των παραπάνω φορέων, για αυτή την παρανομία; Αρχικά, προσποιήθηκε ότι δεν βλέπει αυτό που όλοι γνώριζαν και, στη συνέχεια, νομιμοποίησε την παρακράτηση των συντάξεων, επιβραβεύοντας στην πράξη όσους παρανομούσαν!

Όλο αυτό το διάστημα κυκλοφόρησαν αρκετές επιστολές και κείμενα που αναδεικνύουν την πολιτική, ηθική, κοινωνική, νομική και θεραπευτική πλευρά του θέματος. Σε αυτές έρχονται να προστεθούν η Έκθεση της Ειδικής Επιτροπής Ελέγχου Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Ψυχικές διαταραχές, η οποία ακολουθεί, και η Γνωμοδότηση της κ. Μαρίας Μητροσύλη, Δρ. Νομικής – Δικηγόρου, την οποία μπορείτε να διαβάσετε εδώ

Απομένει να δούμε αν η ηγεσία του υπουργείου Υγείας θα δώσει βάση σε όσα έχουν εγγράφως διατυπωθεί -και θα ανακαλέσει τις σχετικές αποφάσεις- ή θα συνεχίσει να προσφέρει απλόχερα τα χρήματα των ασθενών στις διοικήσεις των φορέων.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ
ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΑΤΌΜΩΝ ΜΕ
ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Αθήνα,  26-6-2012

ΘΕΜΑ: «Έκθεση της Ειδικής Επιτροπής Ελέγχου Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Ψυχικές διαταραχές για τη συμμετοχή στη δαπάνη περίθαλψης των ατόμων, τα οποία τοποθετούνται σε μονάδες και προγράμματα ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης (οικοτροφεία, ξενώνες) του δημοσίου και ιδιωτικού μη κερδοσκοπικού τομέα»

Η Ειδική Επιτροπή Ελέγχου Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Ψυχικές διαταραχές έχει παρατηρήσει τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν τα άτομα με ψυχικές διαταραχές να διαχειριστούν μόνοι τους τα προσωπικά τους έσοδα, μεταξύ άλλων των συντάξεων τους, με αποτέλεσμα είτε να επωφελούνται οι συγγενείς είτε να φροντίζουν για αυτά οι μονάδες ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης. Έχει δε επισημάνει επανειλημμένα την ανομοιομορφία που υπάρχει στη διαχείριση των παραπάνω εσόδων των "οικοτρόφων-ασθενών" στα οικοτροφεία και ξενώνες του ν. 2716/1999 και έχει προτείνει τη νομοθετική ρύθμιση του θέματος προς όφελος των προαναφερομένων προσώπων (έκθεση 2007-2008, σ. 29).

Όμως, σχετική νομοθετική ρύθμιση δεν έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα που να αντιμετωπίζει σφαιρικά και ορθολογικά τα παραπάνω προβλήματα. Αντί αυτού ψηφίστηκαν διατάξεις για τη συμμετοχή στη δαπάνη περίθαλψης των ατόμων, τα οποία τοποθετούνται, σε μονάδες και προγράμματα ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης (οικοτροφεία, ξενώνες) που παρέχονται α) από νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου [(νπδδ) (Ν.3984/2011, άρθρο 66 παρ. 9, Υ5α/Γ.Π οικ.26159/10-4-2012)] β) από νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα [(νπιδ μη κερδ.), Ν. 4052/2012, άρθρο 30, παρ 6)] και για όσο χρόνο διαμένουν στις δομές αυτές, με παρακράτηση άνισου (κλιμακωτού) ποσοστού επί της σύνταξης την οποία λαμβάνουν, για παροχή όμοιων υπηρεσιών.

Αν δεχτούμε ότι οι διατάξεις των παραπάνω νόμων επιδιώκουν την οικονομική συμμετοχή των ωφελουμένων χάριν της βιωσιμότητας των οικοτροφείων και ξενώνων, λόγω έλλειψης πόρων του κράτους, αυτές οι ρυθμίσεις δεν θα πρέπει να έρχονται σε αντίθεση με το Σύνταγμα, τις διεθνείς Συμβάσεις που έχει κυρώσει η χώρα και ισχύουν ως εσωτερικό δίκαιο και το Κοινοτικό δίκαιο. Διαφορετικά οι ρυθμίσεις αυτές, όπως συμβαίνει και στη συγκεκριμένη περίπτωση, είναι αντίθετες στο παραπάνω πλαίσιο και παραβιάζουν τα δικαιώματα των ατόμων με ψυχικές διαταραχές, για τους εξής λόγους:

• Τα άτομα με ψυχικές διαταραχές θεμελιώνουν δικαίωμα στην υγεία στην οποία περιλαμβάνεται και η ψυχική υγεία. Η άσκηση του δικαιώματος τους στην ψυχική υγεία και ειδικότερα στην ψυχοκοινωνική αποκατάσταση τελεί υπό την ευθύνη του κράτους και αποβλέπει επιπλέον στη διασφάλιση του σκοπού της προστασίας της δημόσιας υγείας και του δημοσίου συμφέροντος. Μετά δε από το κλείσιμο των ψυχιατρικών νοσοκομείων και τη μείωση των ψυχιατρικών κλινών, το Δημόσιο και οι φορείς κοινωνικής ασφάλισης ανέλαβαν την εκπλήρωση του χρέους της κοινωνικής αλληλεγγύης μέσω το Μονάδων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης (Οικοτροφεία, Ξενώνες).

• Τα άτομα με ψυχικές διαταραχές που λαμβάνουν σύνταξη έχουν ήδη συνεισφέρει μέσω των εισφορών που έχουν καταβάλει στους ασφαλιστικούς οργανισμούς και ταμεία. Συμμετέχουν δε μέσω του ειδικού ενοποιημένου κλειστού νοσηλίου στη χρηματοδότηση της παροχής υπηρεσιών ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης που λαμβάνουν.

• Η κλιμακωτή παρακράτηση των συντάξεων των ατόμων με σοβαρές ψυχικές διαταραχές που τοποθετούνται σε οικοτροφεία και ξενώνες γίνεται για παροχή των ίδιων ακριβώς προσφερομένων υπηρεσιών ψυχικής υγείας.

• Η σύνταξη προστατεύεται ως περιουσιακό δικαίωμα. Πάγια δε ακόμη και όταν χωρεί κατάσχεση για χρέη στο δημόσιο αυτή γίνεται υπό αυστηρές προϋποθέσεις και δεν θίγει ένα ελάχιστο όριο της σύνταξης που χρειάζεται για τις προσωπικές ανάγκες του δικαιούχου ή μελών της οικογένειάς του που τυχόν έχει ο πολίτης υπό την προστασία του, ενώ στον ιδιωτικό τομέα η νομοθεσία για χρέη προς ιδιώτες είναι αυστηρότερη, εφόσον η σύνταξη εις χείρας τρίτου (τράπεζα) είναι όχι μόνο ακατάσχετη αλλά και ανεκχώρητη και ασυμψήφιστη.

• Τα άτομα με ψυχικές διαταραχές, όπως όλοι οι Έλληνες πολίτες, έχουν συνεισφέρει ήδη μέσω των οριζόντιων περικοπών της σύνταξης τους στα δημόσια βάρη.

• Τέλος, η διαχείριση των προσωπικών εσόδων από τα ίδια τα άτομα με ψυχικές διαταραχές είναι κατεξοχήν θεραπευτική πράξη και βοηθά στην αυτονομία τους, στην ψυχοκοινωνική τους αποκατάσταση και κοινωνική τους επανένταξη. Ενώ η στέρηση της παραβιάζει τα περιουσιακά τους δικαιώματα και προσβάλλει την αξιοπρέπεια τους, καθώς δημιουργεί συνθήκες ασυλιακού τύπου στα οικοτροφεία και ξενώνες.

Για τους παραπάνω λόγους, η Ειδική Επιτροπή Ελέγχου Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Ψυχικές Διαταραχές που τοποθετούνται σε μονάδες ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης (οικοτροφεία, ξενώνες) θεωρεί ότι τα συγκεκριμένα άτομα τυγχάνουν της προστασίας του κράτους σύμφωνα με τις κείμενες σχετικές διατάξεις και συνεπώς η κλιμακωτή παρακράτηση ποσών της σύνταξης τους παραβιάζει τα δικαιώματα τους.

Προτάσεις

Η Ειδική Επιτροπή Ελέγχου Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Ψυχικές Διαταραχές προτείνει τα εξής:

• Την τροποποίηση των πρόσφατων νομοθετικών ρυθμίσεων και τη σφαιρική-ορθολογική αντιμετώπιση του προβλήματος, ώστε οι συντάξεις των ασθενών να χρησιμοποιούνται από τους ίδιους για τις δικές τους ανάγκες χάριν της ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης και ένταξης τους στην κοινότητα.

• Τη διερεύνηση της δυνατότητας συνεισφοράς ενός μικρού σταθερού ποσοστού (πχ. 15-20%) επί των μηνιαίων εισοδημάτων των ατόμων με ψυχικές διαταραχές για όσο διάστημα αυτά διαβιώνουν σε οικοτροφεία και ξενώνες και για το μέρος εκείνο, και μόνον, του εισοδήματος τους που υπερβαίνει την κατώτερη σύνταξη του Ο.Γ.Α.

• Τη νομοθετική ρύθμιση για πρόσβαση και πλήρη κάλυψη των απόρων σε Μονάδες ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης (οικοτροφεία, ξενώνες).


Για την Ειδική Επιτροπή

Ο Πρόεδρος, Βλάσης Τομαράς

 

Ψήφισμα ενάντια στην παρακράτηση των συντάξεων στις δομές Ψυχικής Υγείας

 

Στόχος της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης, στην κατεύθυνση ενός ολοκληρωμένου κοινοτικού συστήματος ψυχικής υγείας ‘πέρα από’ το άσυλο/ψυχιατρείο, ήταν πάντα η ανάκτηση της προσωπικής ταυτότητας και των δικαιωμάτων του ατόμου μέσω της μετάβασης και της στήριξής του σε μιαν αυτόνομη διαβίωση στην κοινότητα.

Αναπόσπαστο μέρος της κοινωνικής ένταξης και της προσωπικής αυτονομίας είναι η ανάκτηση από το άτομο της κατοχής και της αυτόνομης διαχείρισης των οικονομικών και περιουσιακών του στοιχείων.

Η δυνατότητα του λήπτη υπηρεσιών ψυχικής υγείας να έχει ένα αξιοπρεπές εισόδημα (π.χ. σύνταξη ή μισθό), αποτελεί προϋπόθεση για την ισότιμη πρόσβαση σε κοινωνικούς ρόλους. Η οικονομική αυτονομία ήταν και είναι, εκτός από αναφαίρετο δικαίωμα και ένα θεραπευτικό εργαλείο προς την προσωπική αυτονόμησή του, την κοινωνικοποίηση και την διαμόρφωση των σχεδίων και στόχων για την ζωή του.

Σύμφωνα με υπουργικές αποφάσεις, βασισμένες σε αντίστοιχες νομοθετικές ρυθμίσεις, προβλέπεται η παρακράτηση μέρους των συντάξεων των ασθενών στις στεγαστικές δομές του δημόσιου και του ιδιωτικού μη κερδοσκοπικού τομέα, αλλά και των περιθαλπόμενων σε τμήματα και ιδρύματα χρόνιας παραμονής. Στις 14 Μάρτη εκδόθηκε υπουργική απόφαση, άμεσα εκτελεστή, για τις στεγαστικές δομές του δημόσιου τομέα, που προβλέπει τα ποσοστά και την διαδικασία της παρακράτησης. Πιο συγκεκριμένα, το ποσοστό της μηνιαίας σύνταξης που θα παρακρατείται και θα αποδίδεται στο νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου καθορίζεται κλιμακωτά ως ακολούθως:

α) Για το τμήμα της σύνταξης μέχρι 500 ευρώ, ποσοστό 50%

β) Για το τμήμα της σύνταξης από 500,01 μέχρι 700 ευρώ, ποσοστό 70%

γ) Για το τμήμα της σύνταξης από 700,01 ευρώ και άνω, ποσοστό 80%

Με αυτή την απόφαση καταργείται κάθε έννοια ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης με αποτέλεσμα οι ξενώνες, τα οικοτροφεία και τα προστατευόμενα διαμερίσματα να επιστρέψουν σε μια πλήρως ασυλική λειτουργία. Θα προκύψουν πολλά θεραπευτικά και λειτουργικά προβλήματα γιατί ο ένοικος έχει μάθει να ζει, πλέον, στην κοινότητα (αγοράζει τα τσιγάρα του, την εφημερίδα του, τα ρούχα του, πίνει τον καφέ του στο καφενείο, επισκέπτεται την οικογένειά του και γενικότερα αναπτύσσει τις κοινωνικές του σχέσεις). Έχει σταθεροποιηθεί σε μια καθημερινότητα, η οποία θα ανατραπεί, καθώς η συντριπτική πλειονότητα των ενοίκων θα αναγκαστεί να ζει με 100-150 ευρώ το μήνα, με αποτέλεσμα να επανέλθει η παλιά κατάσταση του εξαθλιωμένου ψυχικά ασθενή που ζητιανεύει χρήματα και τσιγάρα.

Η παρακράτηση αυτή εγείρει πολλά ζητήματα ως προς την νομιμότητα και την συνταγματικότητα της. Η εφαρμογή της σημαίνει, κατ΄ αρχήν, την απευθείας πληρωμή από τον χρήστη των παρεχόμενων υπηρεσιών, δηλαδή, την ιδιωτικοποίησή τους και την κατάργηση του δικαιώματος στην δημόσια και δωρεάν υγεία, τη στιγμή που τα ασφαλιστικά ταμεία ήδη καλύπτουν, με το νοσήλιο που πληρώνουν, τις ανάγκες στέγασης, διατροφής και θεραπείας που παρέχει η στεγαστική δομή (είτε δημόσια, είτε κρατικά επιχορηγούμενη) και, προφανώς, το τμήμα χρόνιας παραμονής. Μπορεί σήμερα η συστηματική μνημονιακή προπαγάνδα να διαβρώνει διαρκώς και ν΄ απαξιώνει τη σημασία της δημόσιας υπηρεσίας και της δωρεάν φροντίδας ως κεκτημένου δικαιώματος - αυτό, όμως, που, ακόμα τουλάχιστον, εξακολουθεί ν’ αποτελεί συνταγματική επιταγή είναι η υποχρέωση της υπηρεσίας να ‘διασφαλίζει ένα επίπεδο παροχών που δεν θα θέτει σε κίνδυνο την υγεία των πολιτών’. Και η παρακράτηση θέτει σε κίνδυνο όχι μόνο την υγεία αλλά και τη ζωή των πολιτών. Άλλωστε, το μέτρο αυτό δεν αποσκοπεί στην βελτίωση του επιπέδου φροντίδας του περιθαλπομένου, αλλά στην περιστολή των δαπανών του κράτους, καθώς το παρακρατούμενο ποσό της σύνταξης, όπως αναφέρει η υπουργική απόφαση, θα συνεπάγεται «ταυτόχρονη μείωση της κρατικής επιχορήγησης». Εύκολα μπορεί να φανταστεί κανείς ότι μέσα σε ένα περιβάλλον διαρκών και δραστικών περικοπών, υπάρχει ο κίνδυνος να επιλέγονται πλέον θεραπευόμενοι με οικονομικά κριτήρια και όχι με βάση την εκτίμηση των θεραπευτικών\αποκαταστασιακών αναγκών του καθενός.

Το πόσο διάτρητη από πλευράς νομιμότητας και συνταγματικότητας είναι η παρακράτηση φαίνεται και από τον κλιμακωτό της χαρακτήρα, ανάλογα με το ύψος της σύνταξης, έτσι ώστε, για τις ίδιες παρεχόμενες υπηρεσίες σε μια δομή, οι ένοικοι (ή περιθαλπόμενοι) θα πληρώνουν διαφορετικό ποσό ανάλογα με το ύψος του εισοδήματός τους!!!

Οι επιπτώσεις του μέτρου στην θεραπευτική/αποκαταστασιακή λειτουργία των δομών θα είναι άμεσες και σοβαρές. Κάποιοι από τους ενοίκους μπορεί, πάνω στην απόγνωσή τους, να επιλέξουν να πάρουν εξιτήριο χωρίς, όμως, να υπάρχουν οι κατάλληλοι όροι στέγασής τους, ή να παραμείνουν στάσιμοι σε τμήματα νεοεισερχομένων.

Άλλα προβλήματα που θα προκύψουν είναι οι υποτροπές, η ψυχολογική δυσφορία και η διαταραχή των σχέσεων, αφενός των ενοίκων μεταξύ τους και, αφετέρου, με το προσωπικό των δομών (εν προκειμένω, ρήξη των θεραπευτικών σχέσεων του προσωπικού με τους ενοίκους αυτούς). Για ασθενείς νοσηλευόμενους σε τμήματα και ιδρύματα χρόνιας παραμονής, η παρακράτηση θα ισοδυναμεί με αυθαίρετη αφαίμαξη περιουσιακών στοιχείων χωρίς ποτέ οι ίδιοι, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, να ερωτηθούν ή να κατανοήσουν τι πραγματικά διακυβεύεται. Στις στεγαστικές δομές της ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης, οι θεραπευτές, που τα προηγούμενα χρόνια εργάζονταν στην κατεύθυνση της προαγωγής της αυτονομίας, ξαφνικά, αυτοί οι ίδιοι, θα φαίνονται σαν οι εκπρόσωποι/διαμεσολαβητές του νοσοκομείου, για την παρακράτηση μέρους των χρημάτων τους.

Εμείς θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε το δικαίωμα των ατόμων με ψυχοκοινωνικά προβλήματα στη ζωή, στη θεραπεία και στην εδραίωση της θέσης τους στην κοινωνία. Εκφράζουμε την πλήρη αντίθεσή μας στην απόφαση για παρακράτηση των συντάξεων, είτε, πρωτίστως, στη μορφή που με την οποία υπάρχει, είτε, εξίσου, και σε πιθανές εναλλακτικές που θα προβλέπουν μικρότερα ποσοστά παρακράτησης. Το δικαίωμα των ασθενών στα εισοδήματά τους και σε μια δημόσια και δωρεάν παροχή ποιοτικής θεραπευτικής/ στεγαστικής φροντίδας είναι αδιαπραγμάτευτο.

Γι΄ αυτό ζητάμε την άμεση ανάκληση της υπουργικής απόφασης για παρακράτηση των συντάξεων των φιλοξενούμενων σε στεγαστικές δομές, στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα, όπως και των περιθαλπόμενων στα τμήματα χρόνιας παραμονής, καθώς και την ταυτόχρονη κατάργηση των σχετικής νομοθετικής ρύθμισης.

25 Ιουνίου 2012

Πρωτοβουλία για τον συντονισμό της δράσης ενάντια στην παρακράτηση των συντάξεων


ΥΓ. Σύνδεσμοι για όλα τα σχετικά κείμενα με το θέμα της παρακράτησης των συντάξεων των ψυχικά πασχόντων: εδώ