Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Σύλλογοι Οικογενειών για την Ψυχική Υγεία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Σύλλογοι Οικογενειών για την Ψυχική Υγεία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 22 Ιουνίου 2014

ΣΟΨΥ Κορυδαλλού: Σχετικά με την καταγγελία συγγενών νοσηλευόμενης



Πέμπτη 1 Σεπτεμβρίου 2011

Η Π.Ο.Σ.ΟΨ.Υ. για τις αποφάσεις Υπουργείων Υγείας και Οικονομικών

Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Οικογενειών για την Ψυχική Υγεία

Ελευθερίου Βενιζέλου 236, 163 41, Ηλιούπολη- Τηλ/Φαξ: 210 9948098
E-mail: posopsi@gmail.com  url: http://www.posopsi.org

Αθήνα, 01 Σεπτεμβρίου 2011

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Στην εποχή που τα Ανθρώπινα Δικαιώματα είναι πρώτα στην ατζένα της Ε.Ε. και όλων των Διεθνών Οργανισμών, στην Ελλάδα ξεκινά επιχείρηση εξόντωσης των ψυχικά πασχόντων και των οικογενειών από τα Υπουργεία Υγείας και Οικονομικών στα πλαίσια της οικονομικής κρίσης, προκειμένου να στηρίξουν την κατάρρευση του συστήματος Κοινωνικής Πρόνοιας και Αλληλεγγύης και τη διάσωση της οικονομίας. Από τη μια η απόφαση του Υπουργού Υγείας που καίει τις πενιχρές συντάξεις (για συμμετοχή στη δαπάνη περίθαλψης με παρακράτηση ποσού από τη σύνταξη που λαμβάνουν από τον ασφαλιστικό τους φορέα) 27/07/2011 και από την άλλη την απόφαση του Υπουργού Οικονομικών 26/08/2011 για περικοπή 45% του ΚΑΕΕ 2544 χρηματοδότηση λειτουργίας των μονάδων ψυχικής  υγείας – Ψυχαργώς Α’ και Β’ φάση, που λειτουργούν στα πλαίσια της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης την εφαρμογή της συμφωνίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ελληνικής Πολιτείας (συμφωνία Spidla).

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Οργανώσεων για την Ψυχική Υγεία – Π.Ο.Σ.Ο.Ψ.Υ., το κίνημα των οικογενειών και χρηστών των υπηρεσιών, το οποίο επένδυσε τις ελπίδες του για κοινωνική φροντίδα, δικαιώματα, ποιότητα ζωής στην Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση και την εξυγίανση του Συστήματος Ψυχικής Υγείας βρίσκεται σε απόγνωση. Βλέπει το όλο εγχείρημα της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης να ψυχορραγεί και την έντονη απειλή για πισωγύρισμα στην εποχή του ασύλου.

Απευθύνεται στους αρμόδιους υπουργούς με την έκκληση να πάρουν πίσω αυτές τις αποφάσεις που είναι μεγάλο πλήγμα για τις ευάλωτες ομάδες που εκπροσωπεί, διότι: οι αποφάσεις αυτές δεν θα λύσουν το πρόβλημα της οικονομικής κρίσης, αντιθέτως θα δημιουργήσουν αλματώδη αναπαραγωγή των ψυχιατρικών περιστατικών και των αναγκών περίθαλψης, κατά συνέπεια επιβάρυνση του κόστους του κρατικού προϋπολογισμού.

Η υγεία είναι πολύτιμο αγαθό και η ψυχική υγεία πολυτιμότερο για όλους μας.

Οι χιλιάδες οικογένειες με ψυχικά πάσχον μέλος που πλήττονται ήδη περισσότερο από το βάρος των μέτρων για την αντιμετώπιση της κρίσης αλλά και από το βάρος της φροντίδας που επωμίζονται περιμένουν μέτρα ανακούφισης από την πολιτεία και όχι αποφάσεις  που θα τις οδηγήσουν στην κοινωνική εξαθλίωση τους.

Απευθύνουμε δημόσια έκκληση προς κάθε θεσμικό όργανο που μπορεί να επηρεάσει τις αποφάσεις των αρμοδίων προκειμένου να καταδικαστούν και να ανακληθούν οι ανάλγητες αυτές αποφάσεις που θα οδηγήσουν τους ψυχικά πάσχοντες και τις οικογένειες τους στην προ της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης εποχή.

Για την Π.Ο.Σ.Ο.Ψ.Υ.

Η Πρόεδρος, Νομίδου Νίκη-Ελένη

Η Γεν. Γραμματέας, Τριανταφύλλου Αγγελική

Τετάρτη 15 Δεκεμβρίου 2010

Το φάντασμα της ψυχικής υγείας στην Ελλάδα

Από τον Σύλλογο για την Ψυχική Υγεία – Σ.Ο.Ψ.Υ. Πάτρας λάβαμε το κείμενο της ομιλίας του κ. Γιάννη Χαραμίδη, μέλους του Δ.Σ. του Συλλόγου και λήπτη υπηρεσιών ψυχικής υγείας, στο Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα: "Η Ψυχιατρική στην Κοινότητα" που πραγματοποιήθηκε στο Συνεδριακό Κέντρο του Πανεπιστημίου Πατρών στις 11 και 12 Δεκεμβρίου 2010:

"Στο πνεύμα των Χριστουγέννων που πλησιάζουν έτυχε να δω την Ιστορία του Σκρούντζ και του φαντάσματος των Χριστουγέννων. Επειδή η διάθεσή μου δεν ήταν και η καλύτερη έκανα διάφορους συνειρμούς με αφορμή αυτή τη χριστουγεννιάτικη ιστορία. Θα ευχόμουν δηλαδή να έλθει το φάντασμα της ψυχικής υγείας στον ύπνο των επαγγελματιών ψυχικής υγείας (ψυχιάτρων, ψυχολόγων, κοινωνικών λειτουργών, νοσηλευτών) και να τους βοηθήσει έστω και στο όνειρό τους να μπουν στη θέση των ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας ή μάλλον για την ελληνική πραγματικότητα των πελατών. Θα ΄θελα να νιώσουν την απόγνωση που νιώθουμε, όταν ζητάμε ραντεβού και αυτό δίνεται μετά από κάποιους μήνες λες και το πρόβλημα μπορεί να περιμένει. Θα ΄θελα να νιώσουν στο πετσί τους αυτό που ο καθηγητής Στυλιανίδης ονομάζει «κτηνιατρική» περιγράφοντας το δεκάλεπτο θεραπευτικής επικοινωνίας μεταξύ αρρώστου και ψυχιάτρου στα πλαίσια της ψυχοθεραπευτικής φαρμακοθεραπείας. Θα ΄θελα να αισθανθούν την εξωλεκτική επικοινωνία αδιαφορίας και απάθειας που εισπράττουμε απ’ όλο το στελεχιακό δυναμικό της θεραπευτικής ομάδας εμείς οι ψυχιατρικά νοσούντες  περιμένοντας έξω από τις Μονάδες Ψυχικής Υγείας.

Αν όλα αυτά μπορούσαν να συμβούν τότε θα μπορούσα και εγώ να σας περιγράψω τα συναισθήματα μου και των άλλων φίλων μου για το τι είναι ο ΣΟΨΥ για μας. Είναι το καταφύγιο μας απέναντι σ’ ένα απάνθρωπο σύστημα υπηρεσιών ψυχικής υγείας που δεν μας καταλαβαίνει και δεν λαμβάνει υπόψη του τις πραγματικές μας ανάγκες. Η τραγική ειρωνεία είναι ότι πρέπει να αισθανόμαστε και ευγνωμοσύνη για το ράντζο της ψυχιατρικής κλινικής, για το δεκάλεπτο της επικοινωνίας με το ψυχίατρο, για τη ψυχοεκπαίδευση με το ψυχολόγο, για την εργασιακή αποκατάσταση με τον κοινωνικό λειτουργό, για την εκπαίδευση στην αυτοφροντίδα από το νοσηλευτή. Στο ΣΟΨΥ λοιπόν μαζευόμαστε και ανάμεσα στα άλλα μοιραζόμαστε και τον πόνο μας, την απογοήτευσή μας, τη λύπη μας και τη χαρά μας για προσωπικές μας στιγμές και νιώθουμε για λίγο άνθρωποι. Αυτό είναι ο ΣΟΨΥ για μας. Μας κάνει να αισθανόμαστε ΑΝΘΡΩΠΟΙ μέσα σ’ ένα κόσμο απάνθρωπο. Είναι και το μόνο που μας έχει απομείνει σ’ ένα κόσμο πραγματικά σκληρό. Αφού μοιραστούμε λοιπόν τα συναισθήματά μας και δώσουμε κουράγιο ο ένας στον άλλο παίρνουμε δύναμη να αντέξουμε το δύσκολο δρόμο μας.

Είναι φορές όμως που λέμε αν δεν υπήρχε ο ΣΟΨΥ στη ζωή μας τι θα γινόμασταν; Θα επαναστατούσαμε εμείς οι στιγματισμένοι; Ποιος θα μας καταλάβαινε; Ευτυχώς ο ΣΟΨΥ υπάρχει και όσο υπάρχει μας στηρίζει, μας δίνει δύναμη να συνεχίσουμε και να στρατευτούμε στην προσπάθειά του να προβάλει ως σύλλογος εκπροσώπησης και των ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας τα δίκαια αιτήματά μας για ένα πιο ανθρώπινο σύστημα υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Ωστόσο, αν το φιλοσοφήσει κανείς από μια μεριά καλύτερα που τα πράγματα είναι έτσι. Καλύτερα που είμαστε εμείς από τη μεριά των «πελατών», αλλά έχουμε την ανθρωπιά μας και μπορούμε να μοιραζόμαστε τον πόνο μας. Οπότε κάνοντας μια ευχή στο φάντασμα  των Χριστουγέννων λέω να μην περάσει από το χώρο της ψυχικής υγείας, άλλωστε για να μην είμαι άδικος υπάρχουν και εκεί άνθρωποι που κάνουν ό,τι μπορούν αλλά από μόνοι τους δεν αρκούν για να αλλάξουν μια πραγματικότητα που για εμάς τους λήπτες υπηρεσιών δεν είναι καθόλου ευχάριστη. Ούτως ή άλλως φάντασμα είναι και η ψυχική υγεία στην Ελλάδα φτιαγμένη να εξυπηρετεί αυτούς που εργάζονται και όχι αυτούς που πραγματικά έχουν ανάγκη. Καληνύχτα λοιπόν σ’ όλους και εύχομαι το φάντασμα των Χριστουγέννων ας μην ταράξει τον ύπνο και τη μακαριότητα κανενός …"

*Η φωτογραφία είναι από τοπική εφημερίδα και τη βρήκαμε στη σελίδα που διατηρεί ο Σ.Ο.Ψ.Υ. Πάτρας στο facebook

Παρασκευή 3 Σεπτεμβρίου 2010

Οικογένεια και Ψυχική Υγεία

 
Από τον κοινωνικό αποκλεισμό και την οδύνη στις δράσεις ενδυνάμωσης και νέας συλλογικότητας Οικογενειών και Χρηστών*

«Όταν εμφανίστηκε το πρόβλημα, χάσαμε τη γη κάτω από τα πόδια μας. Άνοιξε η γη και μας κατάπιε. Ένας πανικός. Μια αλληλο-ενοχή και αλληλο-κατηγορία μεταξύ των γονιών.»

 «Όταν αρρώστησε η κόρη μου ήταν 16 χρονών. Έτυχε να την πάω στο νοσοκομείο. Δυστυχώς για μένα, δεν ήξερα ότι τους αλυσόδεναν. Δεν ήξερα τι θα πει ψυχιατρική. Τι θα πει να είσαι άρρωστος.»


Αυτά είναι μερικά από τα «συνηθισμένα» στοιχεία αφήγησης που αναδύθηκαν κατά τη διάρκεια του Σεμιναρίου Ενδυνάμωσης Χρηστών και Οικογενειών στην Ψυχική Υγεία, που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Χειμώνα στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Όταν το «κακό» συναντήσει την οικογένεια, τότε ενεργοποιούνται μεταξύ των μελών της, μια σειρά από συμπεριφορές και αντιδράσεις: Αίσθημα απόσυρσης και ντροπής, αίσθημα ενοχοποίησης, σιωπής, κοινωνικού αποκλεισμού μέσω του αυτο-στιγματισμού της οικογένειας ή αντίθετα μια υπερ-δραστηριότητα μάταιης αναζήτησης λύσης προς κάθε ειδικό και υπηρεσίες. Καθημερινό φορτίο συναισθηματικής, ψυχικής και οικονομικής επιβάρυνσης. Συχνά απογοήτευση, απόσυρση και «ένοχη» σιωπή. Αυτός είναι συχνά ο φαύλος κύκλος εμφάνισης μιας σοβαρής ψυχιατρικής διαταραχής στο πλαίσιο της Ελληνικής οικογένειας. Σε συνθήκες οικονομικής και κοινωνικής κρίσης το εύρημα ότι 1 στις 4 οικογένειες είναι πιθανό να έχει τουλάχιστον ένα μέλος που θα εμφανίσει ψυχικές διαταραχές, επιβαρύνει περισσότερο την κοινωνική περιθωριοποίηση – αποκλεισμός, αυτό-στιγματισμό και αδρανοποίηση της οικογένειας.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΚΑΙ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ, ΠΟΛΛΑΠΛΟΤΗΤΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΩΝ

Πώς θα ορίζαμε, όμως, την οικογένεια σήμερα; Στη βιβλιογραφία αλλά και στην καθημερινή πράξη υπάρχουν δύο ορισμοί της οικογένειας: ο παραδοσιακός (δηλαδή η πυρηνική οικογένεια) και ο διευρυμένος (δηλαδή κάθε σχήμα που συμπεριλαμβάνει παιδιά). Τα ανθρώπινα συστήματα, όπως η οικογένεια, είναι ανοικτά, πολύπλοκα, δυναμικά και μεταρρυθμίζονται συνεχώς. Οι σχέσεις μεταξύ των μερών τους, είναι πολύπλοκες και πολυεπίπεδες και ως εκ τούτου, το αποτέλεσμα των διαδικασιών στις οποίες εμπλέκονται, είναι σε μεγάλο βαθμό απρόβλεπτο. Ένα σύστημα, αποτελείται από τα μέρη και τις διασυνδέσεις του, είναι δηλαδή κάτι περισσότερο από το άθροισμα των μερών του. Στο Οικογενειακό σύστημα, οι σχέσεις των μελών της οικογένειας, έχουν μεγαλύτερη σημασία από τις ιδιότητες του κάθε μέλους. Τα σαφή όρια και η συμφωνία στους κανόνες, σε σχέση με τη λειτουργία της οικογένειας, η αποδοχή της ιεραρχίας και του αλληλοσεβασμού, επηρεάζουν καθοριστικά την εύρυθμη λειτουργία της οικογένειας καθώς και τις σχέσεις της με τα ευρύτερα κοινωνικά δίκτυα.

Έχουν περάσει πολλές δεκαετίες (1960-70) που μέσα από τη θεωρία του «διπλού δεσμού» και της «ψυχωσιογόνου» ή «σχιζοφρενιογόνου» μητέρας, οι οικογένειες έγιναν αντικείμενο ενοχοποίησης και στιγματισμού, από τη μεριά ακόμη και των ίδιων των ειδικών ψυχικής υγείας. Σήμερα, το πρόβλημα εντοπίζεται ως εξαιρετικά πολύπλοκο: μέσα από τη σταδιακή ενσωμάτωση – απαρτίωση διαφορετικών ψυχοθεραπευτικών προσεγγίσεων και σχολών, η λειτουργία της οικογένειας, φαίνεται να καθορίζεται από το δίπολο «εγγύτητα – απόσταση» μεταξύ των μελών της. Οι ακραίες θέσεις «εγγύτητας» καλούνται «παγιδευτική εμπλοκή» και από την άλλη, οι ακραίες θέσεις «απομάκρυνσης», χαρακτηρίζονται ως μια ολοκληρωτική «απεμπλοκή». Η «τριγωνοποίηση» ως γενικό δυσλειτουργικό φαινόμενο, αποκτά μεγαλύτερο ειδικό βάρος όταν αυτή εξελίσσεται σε ένα οικογενειακό σύστημα του οποίου ένα μέλος έχει εμφανίσει μια σοβαρή ψυχιατρική διαταραχή: Η «τριγωνοποίηση», αναφέρεται σε μια αρρύθμιστη, δυαδική – γονεϊκή σχέση, στην οποία προσκαλείται ένας τρίτος (το παιδί) για να παίξει εξισορροπητικό ρόλο. Το παιδί μπορεί να γίνει σταθερός σύμμαχος του ενός γονέα, σε θέση συναισθηματικής υπερ-εμπλοκής με αυτόν ή να αναλάβει το ρόλο διαιτητή σε μια συγκρουσιακή γονεϊκή σχέση (εναλλασσόμενος χορός «συμμαχιών»). Επίσης, τη λειτουργία ή δυσλειτουργία της οικογένειας, μπορεί να καθορίσει, σύμφωνα με μια ψυχαναλυτική οπτική, η ύπαρξη μιας αυταπάτης ενός «κοινού σώματος» μεταξύ των μελών της οικογένειας, που συνδέεται με την αυταπάτη μιας κοινής και διαμοιραζόμενης σκέψης που ενώνει, απειλεί και προστατεύει ταυτόχρονα, τα μέλη της οικογένειας. Για παράδειγμα, στην ελληνική κοινωνική πραγματικότητα, είναι συχνά αδιανόητο ένας έφηβος, να διαφοροποιηθεί πλήρως από την επαγγελματική επιλογή και τις κοινωνικές και πολιτικές πεποιθήσεις των γονέων του ή ενός εξ αυτών. Μια τέτοια διαφοροποίηση βιώνεται ως ρήγμα, τραύμα και απειλή της συνοχής της ίδιας της οικογένειας: όλοι πρέπει να είμαστε «ενωμένοι», χωρίς συγκρούσεις, με αμετάβλητους ναρκισσικούς και συναισθηματικούς – ψυχικούς δεσμούς με τον άλλον. Αυτές οι αυταπάτες της ομάδας οικογένειας, κοινές σωματικές και ψυχικές αυταπάτες μη διαφοροποίησης και εξατομίκευσης των μελών της, πρέπει να αποτελούν και το αντικείμενο της θεραπευτικής εργασίας με την οικογένεια, και ιδίως αυτής μέλος της οποίας παρουσιάζει μια σοβαρή ψυχιατρική διαταραχή. Αυτό που συχνά δυσκολεύει την οικογενειακή θεραπεία αλλά και τη θετική έκβαση του πάσχοντος μέλους, είναι το γεγονός ότι μέσα από τη συλλογική αυτή αυταπάτη (ενότητας και αδιαφοροποίητου μεταξύ των μελών), τα μέλη της οικογενειακής ομάδας, εμποδίζονται να εξατομικεύσουν τη λειτουργία τους, να απαλλαγούν από την τάση «όλοι είμαστε ένα», να έχουν πρόσβαση και σκέψη σχετικά με τη διαφοροποίηση των φύλων (άντρας-γυναίκα) και των γενεών (παππούδες-γονείς-παιδιά).

Σε μια λειτουργική οικογένεια, η συναισθηματική εκφραστικότητα των μελών της, μπορεί να περιλαμβάνει όλο το φάσμα, όχι μόνο των θετικών αλλά και των αρνητικών συναισθημάτων. Για παράδειγμα τη δυνατότητα έκφρασης θυμού ή σύγκρουσης χωρίς αυτό να βιώνεται ως προδοσία, καταστροφή ή απειλή για τη συνοχή της οικογενειακής ισορροπίας. Επίσης, είναι σημαντικό το λεκτικό μέρος της επικοινωνίας, να είναι όσο το δυνατόν συμβατό με το εξωλεκτικό (μιμήσεις, γκριμάτσες, σιωπές, απόσυρση, παθητική επιθετικότητα). Μια τέτοια εύρυθμη λειτουργία, προσφέρει ευκολότερα τη δυνατότητα προσαρμογής της οικογένειας, σε αλλαγές, είτε εξωγενείς είτε εγγενείς, που απορρέουν από τον κύκλο ζωής της. Έτσι, όταν διαχειριζόμαστε ως διακλαδική θεραπευτική ομάδα στην κοινότητα, μια δυσλειτουργική οικογένεια (όλοι μπορούμε να είμαστε σε οικογένειες, που σε ένα κύκλο της ζωής τους μπορεί να είναι έντονα δυσλειτουργικές!) θα πρέπει να της προσφέρουμε ένα πλαίσιο ακρόασης, σκέψης, νέων συναισθηματικών και ψυχικών επενδύσεων, χρόνο κατανόησης, συν-κατασκευής μιας νέας «αφήγησης» με την ομάδα, έτσι ώστε να γίνει κατανοητό όχι «ποιος φταίει», όχι «ποιος είναι ένοχος», αλλά ποιοι ή ποιες καταστάσεις-τρόποι λειτουργίας συντηρούν και ανατροφοδοτούν τα συμπτώματα του πάσχοντος μέλους αλλά και συνολικά την οδύνη της οικογένειας. Συμπερασματικά θα λέγαμε, ότι η ενεργός συμμετοχή της οικογένειας και του πάσχοντος μέλους ως εταίρων της θεραπευτικής συμμαχίας με τη διακλαδική ομάδα ψυχικής υγείας είναι μια διαδικασία μακχρόχρονη και πολύπλοκη, η οποία δεν περιορίζεται μόνο στη «συνταγογράφηση» μιας φαρμακευτικής αγωγής ή μιας συμβουλευτικής προσέγγισης ή στην εφαρμογή μιας ψυχοθεραπευτικής τεχνικής: το πλαίσιο θεραπείας και ενδυνάμωσης θα πρέπει να περιλαμβάνει όλα αυτά τα στοιχεία, ατομικά και συλλογικά της οικογένειας, που συν-κατασκευάζουν μια νέα στάση και σχέδιο ζωής και διαφορετική λειτουργία της οικογενειακής ομάδας, συνυπάρχοντας με το πάσχον μέλος της.

ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗ ΤΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ ΤΟΥΣ: ΕΜΠΟΔΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

Τι σημαίνει όμως ενδυνάμωση; Με βάση τον ορισμό του Rappaport, ενδυνάμωση είναι «Η ενίσχυση των πιθανοτήτων των ανθρώπων να αποκτήσουν τον έλεγχο της ζωής τους». Ενδυνάμωση σημαίνει Αλλαγή  στην κοινωνική αντίληψη της ψυχικής ασθένειας, Αναδιαμόρφωση - Αναπλαισίωση των μεθόδων και της νοοτροπίας της ιατρικής - ψυχιατρικής φροντίδας και της κοινωνικής πρόνοιας, Αλλαγή στην εσωτερική πραγματικότητα, στη συμβολική και φαντασιακή λειτουργία, που επηρεάζει θετικά τη συμπεριφορά των ίδιων των ασθενών στην καθημερινότητά τους και τέλος Αυτονόμηση και Χειραφέτηση του υποκειμένου απέναντι σε μια Κουλτούρα Φιλανθρωπίας και Οίκτου προς τους ψυχικά πάσχοντες. Σε ένα θεραπευτικό πλάνο, η οικογένεια αποτελεί ισότιμο εταίρο που αναζητά να ενημερωθεί στο θέμα της ψυχική ασθένειας, να ακουστεί και να τη σεβαστούν ως βασικό συνομιλητή στην κατανόηση και διαχείριση της οδύνης του μέλους της. 

Η ενδυνάμωση σχετίζεται ακόμα με τη γεφύρωση του χάσματος της ψυχικής υγείας μεταξύ διακηρύξεων και πράξης, δηλαδή, καθορίζεται από την καθημερινή άσκηση των δικαιωμάτων των ατόμων με ψυχική διαταραχή και των οικογενειών τους. Αναφερόμαστε στην ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας, στην αξιοπρεπή περίθαλψη (εκούσια και ακούσια) με αυστηρή τήρηση κανόνων δεοντολογίας – ηθικής στάσης, στη θεραπευτικής αντιμετώπιση και τις συνθήκες νοσηλευτικής φροντίδας. Επίσης, σημαντικός στόχος είναι η δόμηση ενός ολοκληρωμένου και εξατομικευμένου σχεδίου αποκατάστασης μετά τη νοσηλεία, την ελεύθερη πρόσβαση στην πληροφόρηση για την ακολουθούμενη θεραπευτική αγωγή, το δικαίωμα αμφισβήτησης στο δικαστήριο μιας ενδεχομένως καταχρηστικής απόφασης για αναγκαστική νοσηλεία.

Ο χρήστης σήμερα, δεν αποτελεί τον παθητικό ασθενή του 1980 που δεν ήταν τίποτα παραπάνω από αντικείμενο κλινικής παρατήρησης και μελέτης από τους ειδικούς. Αποτελεί πλέον ενεργό υποκείμενο της φροντίδας του. Οφείλει να έχει τη δυνατότητα, από το «μενού» των υπηρεσιών να επιλέγει αυτό που του ταιριάζει καλύτερα, το οποίο δεν υπαγορεύεται από την πατερναλιστική και συχνά καταπιεστική στάση του «ειδικού».

ΕΜΠΟΔΙΑ ΣΤΗΝ ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Τα εμπόδια που μπορούν να ανακόψουν τις δράσεις ενδυνάμωσης όπως την αναφέραμε παραπάνω, είναι πολλά και ιδιαιτέρως στην ελληνική κοινωνία αποκτούν μεγάλη βαρύτητα στην επίτευξη των στόχων της ενδυνάμωσης. Βασικό εμπόδιο είναι η οικονομική επιβάρυνση που δε βρίσκει την αρμόζουσα ανταπόκριση από το «κράτος πρόνοιας». Υπηρεσίες που βρίσκονται στο κενό, λόγω συνεχών υποχρηματοδοτήσεων, το υποτυπώδες επίδομα πρόνοιας, η ισχνή λειτουργία των Κοινωνικών Συνεταιρισμών (Κοι.Σ.Π.Ε.), ασθενείς που δεν έχουν πού να απευθυνθούν λόγω της υπολειτουργίας ή ανυπαρξίας των υπηρεσιών, οικογένειες που βρίσκουν την κοινωνία λόγω στίγματος και διακρίσεων ενάντια στις απόπειρες κοινωνικής ενσωμάτωσης και αποκατάστασης των μελών τους. Ακόμα, σημαντικά είναι και τα γεωγραφικά εμπόδια και περιορισμοί. Σε απομακρυσμένες περιοχές δεν υπάρχουν υπηρεσίες παροχής φροντίδας ψυχικής υγείας ενώ ακόμα και ο ιδιωτικός τομέας είναι περιορισμένος. Η αποκέντρωση, συνεπώς των υπηρεσιών, θα έπρεπε να είναι ψηλά στην πολιτική ατζέντα των κυβερνήσεων. 

Η ανεπάρκεια του δικτύου Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, τόσο στις αστικές όσο και τις αγροτικές περιοχές και η ανύπαρκτη, πλην λίγων εξαιρέσεων, σύνδεσή του με τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Τα πολιτικά εμπόδια και αντιστάσεις, είναι τεράστια, αφού εκτός από φωτισμένες ελάχιστες εξαιρέσεις πολιτικής ηγεσίας, ουδέποτε η πολιτεία έθεσε ως κύριο στόχο στην ευρύτερη πολιτική υγείας, την οικοδόμηση ενός συστήματος υπηρεσιών δημόσια ψυχικής υγείας. Οι κοινωνικές ανισότητες, η κοινωνική περιθωριοποίηση, το στίγμα και οι προκαταλήψεις για την ψυχική ασθένεια, η ανεπαρκής ενημέρωση και χαμηλή επένδυση στις δράσεις προαγωγής και αγωγής ψυχικής υγείας, καθιστούν ακόμη δυσκολότερη και άνιση την πρόσβαση των πραγματικά ευπαθών ομάδων στις ανάλογες υπηρεσίες. Τέλος, οι υποκειμενικές αδυναμίες, ο κατακερματισμός και ο ανεπαρκής συντονισμός των συλλόγων, δράσεων, προγραμμάτων και υπηρεσιών, καθιστούν δυσχερή την ενδυνάμωση ενός κοινωνικού κινήματος, που να αποτελεί ισχυρό φορέα αλλαγής και μέσο πολιτικής πίεσης προς την πολιτεία.

ΤΙ ΚΑΝΟΥΜΕ; 

Σύμφωνα με τον καθηγητή του Harvard, Νικόλα Χρηστάκη, πρόσφατες έρευνες, τεκμηριώνουν ότι εμείς διαμορφώνουμε τα δίκτυά μας, καθορίζουμε τη δομή τους, δηλαδή με πόσους ανθρώπους συνδεόμαστε, επηρεάζουμε την πυκνότητα των διασυνδέσεων μεταξύ φίλων και συγγενών, ελέγχουμε το πόσο κεντρική θέση κατέχουμε στα ευρύτερα κοινωνικά δίκτυα, καθορίζουμε τις συνδέσεις και την επιρροή μας σε αυτά. Ο μέσος άνθρωπος έχει, κατά μέσο όρο, 4 στενές κοινωνικές επαφές, οι οποίες συνθέτουν το «κεντρικό δίκτυο συζητήσεων». Ο ίδιος αριθμός ανθρώπων μπορεί να οργανωθεί και να διασυνδεθεί με πολλούς, διαφορετικούς τρόπους και να εμφανίσει διαφορετικές τοπολογίες. 

Άρα, όπως δείχνει το θετικό παράδειγμα του ΣΟΨΥ Αθήνας, της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Οικογενειών για την Ψυχική Υγεία και των καλών πρακτικών αντίστοιχων δικτύων του εξωτερικού, εμείς μπορούμε να καθορίσουμε σε μεγάλο βαθμό, τη διαπραγματευτική μας ισχύ και την πίεση που μπορούμε να ασκήσουμε στην πολιτεία, αλλά και στις υπάρχουσες υπηρεσίες ψυχικής υγείας, να ΑΛΛΑΞΟΥΝ τρόπο σκέψης, στάση, πρακτικές, αξίες που να συνάδουν με τη φιλοσοφία της ενδυνάμωσης και την κουλτούρα της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει στην αφήγησή της μια μητέρα που διεκδίκησε ενεργά την έξοδό της από το φαύλο κύκλο της απόσυρσης, του αυτοστιγματισμού και του κοινωνικού αποκλεισμού: «Το σπίτι μου κοινωνικοποιήθηκε πολύ περισσότερο όταν προέκυψε το πρόβλημα της ψυχικής υγείας.» Η έκλυση της ψυχικής διαταραχής, απετέλεσε κοινωνικό καταλύτη για δικτύωση, ενδυνάμωση, χειραφέτηση, διεκδίκηση των βασικών δικαιωμάτων για θεραπεία και ποιότητα ζωής.

Αυτός δεν είναι ο δρόμος που θα πρέπει να ακολουθήσουμε στο μέλλον;

Στέλιος Στυλιανίδης,
Αν. Καθ. Κοινωνικής Ψυχιατρικής, Πάντειο Παν.
Εθνικός Εκπρόσωπος στον Π.Ο.Υ. για την Ψυχική Υγεία
Αντιπρόεδρος της Παγκόσμιας Εταιρείας για την Ψυχοκοινωνική Αποκατάσταση
Επ. Δ/ντής Ε.Π.Α.Ψ.Υ.


* Δημοσιεύθηκε στην περιοδική έκδοση του Σ.Ο.Ψ.Υ. "Μηνύματα" (τεύχος 41)


Σάββατο 24 Απριλίου 2010

Ψήφισμα διαμαρτυρίας των Συλλόγων Οικογενειών για την Ψυχική Υγεία

Αθήνα, 20/04/2010
Αριθμ Πρωτ 499

Προς κάθε αρμόδιο


Κοινοποίηση:
Πρωθυπουργό κ. Παπανδρέου Γεώργιο
Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης κ. Πάγκαλο Θεόδωρο
Υπουργό Επικρατείας κ. Χαράλαμπο Παμπούκη
Υπουργό Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης κα. Ξενογιαννακοπούλου Μαριλίζα
Υφυπουργό Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης κα. Γεννηματά Φώφη
Γεν. Γραμματέα Υγείας κ. Πολύζο Νικόλαο
Γεν. Γραμματέα Πρόνοιας κ. Κατριβάνο Γεώργιο
Διευθυντή Ψυχικής Υγείας του ΥΥΚΑ κ. Γιαννουλάτο Πέτρο
Διαρκή Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής
Πρόεδρο της ΕΣΑμεΑ κ. Βαρδακαστάνη Ιωάννη
Φορείς μέλη της Π.Ο.Σ.Ο.Ψ.Υ.

ΨΗΦΙΣΜΑ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΤΗΣ
ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ (Π.Ο.Σ.Ο.Ψ.Υ.)

Έχουν συμπληρωθεί έξι μήνες περίπου από την ανάληψη των καθηκόντων της νέας κυβέρνησης και δυστυχώς η κατάσταση στο χώρο της Ψυχικής Υγείας εξακολουθεί να παραμένει τραγική. Ως Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Οικογενειών για τη Ψυχική Υγεία θεωρούμε πλέον ότι στο χρονικό διάστημα που παρήλθε δεν έγιναν τα βήματα που περιμέναμε και ελπίζαμε με βάση και τις προεκλογικές εξαγγελίες της Κυβέρνησης. Πιο συγκεκριμένα:

1.Ζητήσαμε ραντεβού με την πολιτική ηγεσία του ΥΥΚΑ, το οποίο δεν προσδιορίστηκε μέχρι σήμερα. Ωστόσο, προεκλογικά μιλούσατε για κοινωνική συμμετοχή, διαβούλευση, κοινωνική λογοδοσία και δεσμευόσασταν για αυτά (Ζάππειο 26 Μαρτίου 2009). Εκτός αν το ΥΥΚΑ δεν μας θεωρεί κοινωνικούς εταίρους μολονότι η Ομοσπονδία ενδιαφέρεται και διεκδικεί σε θέματα που αφορούν στα άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας και τις οικογένειες τους σε όλα τα επίπεδα. Αν η συνάντηση αυτή δεν έγινε γιατί φοβόσαστε μήπως σας ζητήσουμε χρήματα σας δηλώνουμε ότι δεν είμαστε επαίτες, αντίθετα διεκδικούμε το δικαίωμά μας να παραμείνουμε ενεργοί πολίτες με ισοτιμία και αξιοπρέπεια.

2.Με αίτημά μας από 21/01/2010 προς την Υπουργό και κοινοποίηση στους αρμοδίους του ΥΥΚΑ ζητήσαμε το διορισμό μελών της Ομοσπονδίας στις επιτροπές του ΚΕΣΥ για την Ψυχική Υγεία και μαθαίνουμε από φήμες ότι προτείνεται η συμμετοχή των εκπροσώπων της Ομοσπονδίας μας στις ως άνω επιτροπές μόνον στο ρόλο των «παρατηρητών». Προφανώς, αντιληφθήκαμε λάθος την έννοια της συμμετοχής και πιστέψαμε ότι θα προχωρήσουμε σε δημοκρατικές επιλογές, όπως ισχύει και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου οι Σύλλογοι για τη Ψυχική Υγεία, Οικογενειών και χρηστών υπηρεσιών ψυχικής υγείας, συμμετέχουν ισότιμα στα κέντρα λήψεων αποφάσεων τόσο σε κεντρικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο.

3.Η αναποφασιστικότητα, η αναβλητικότητα και η έλλειψη ουσιαστικής διαβούλευσης για την πορεία της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση και τα προβλήματα χρηματοδότησης έχουν δημιουργήσει μια ανυπόφορη κατάσταση στην παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας που υποτιμά την ανθρώπινη αξιοπρέπεια (ράντζα στις ψυχιατρικές κλινικές και υπολειτουργία αυτών στην περιφέρεια, αντιμετώπιση μόνο επειγόντων περιστατικών λόγω της επίσχεσης των ιατρών, καθημερινές καθηλώσεις λόγω έλλειψης εξειδικευμένου προσωπικού κλπ.). Η δε Ειδική Επιτροπή Ελέγχου Προστασίας Δικαιωμάτων Ατόμων με Ψυχικές Διαταραχές, δεν έχει ακόμη επανασυσταθεί ενώ εκκρεμούν σωρεία καταγγελιών για παραβίαση των δικαιωμάτων που ο έλεγχος τους εμπίπτει στην αρμοδιότητα της.

4.Ο σχεδιασμός και ο προγραμματισμός για την αξιοποίηση του ΕΣΠΑ προκειμένου να ολοκληρωθούν έργα που προβλέπονταν στο πρόγραμμα «ΨΥΧΑΡΓΩΣ» καρκινοβατεί ή τουλάχιστον γίνεται ερήμην των κοινωνικών εταίρων, όπως είναι οι Σύλλογοι για τη Ψυχική Υγεία, αλλά και άλλοι επιστημονικοί φορείς, που έχουν παρουσία και μια ιστορική διαδρομή στο χώρο της Ψυχικής Υγείας. Θεωρούμε λοιπόν ότι ο σχεδιασμός των προγραμμάτων που αναφέρονται στην ψυχική υγεία θα έπρεπε να γίνεται λαμβάνοντας υπόψη τις θέσεις και προτάσεις όλων των πλευρών, ώστε να καλύπτουν τις πραγματικές ανάγκες.

Οι παραπάνω ενδείξεις είναι ενδεικτικές του κλίματος και μας ανησυχούν ιδιαίτερα για το τι πρόκειται να συμβεί στο χώρο της ψυχικής υγείας για εμάς χωρίς εμάς. Η μέχρι τώρα αντιμετώπισή μας εκ μέρους σας είναι προσβλητική και απαξιωτική, όχι μόνο από την ιδιότητά μας ως κοινωνικού εταίρου, αλλά και γενικότερα ως μέλη του αναπηρικού κινήματος. Στα πλαίσια αυτά δηλώνουμε ότι τα περιθώρια ανοχής μας τελειώνουν και ότι εξαιτίας της κρίσιμης κατάστασης της χώρας χρειάζεται σοβαρότητα από όλους και θεωρούμε ότι υπάρχει σε όλες τις πλευρές, εφόσον όλοι κρινόμαστε εκ του αποτελέσματος.

Προτείνουμε:

1.Να μη γίνει αποδεκτή η παραίτηση του κ. Γιαννουλάτου Πέτρου από τη Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας
2.Δημόσια Εθνική Διαβούλευση με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων επιστημονικών φορέων ψυχικής υγείας και της Ομοσπονδίας μας. Και εν τέλει: υλοποίηση του εξαγγελθέντος προγράμματος του ΠΑΣΟΚ για την Ψυχική Υγεία


Με εκτίμηση
Η Πρόεδρος Νομίδου Νίκη-Ελένη
Η Γεν. Γραμματέας Τριανταφύλλου Αγγελική

Τρίτη 1 Δεκεμβρίου 2009

H ιστορία της Ψυχικής Υγείας στην Ελλάδα & oι προτάσεις των Συλλόγων Οικογενειών

H ιστορία της Ψυχικής Υγείας στην Ελλάδα και οι Προτάσεις της ΠΟΣΟΨΥ προς την πολιτεία (αναδημοσίευση από την ιστοσελίδα της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Οικογενειών για την Ψυχική Υγεία - Π.Ο.Σ.Ο.Ψ.Υ.)

Με χρονική καθυστέρηση σε σύγκριση με άλλες χώρες του Δυτικού κόσμου και μετά την εθνική μας διαπόμπευση στις αρχές τις δεκαετίας του ΄80 με την καθιέρωση διεθνώς του όρου «Λεροποίηση» να υποδηλώνει τον απάνθρωπο ιδρυματισμό των χρόνιων ψυχικά ασθενών, στην Ελλάδα τα τελευταία 20 χρόνια οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας μεταρρυθμίζονται σταδιακά και το παρωχημένο μοντέλο του πολύχρονου και μη αναγκαίου θεραπευτικά εγκλεισμού στα μεγάλα ψυχιατρικά ιδρύματα δίνει την θέση του σε μικρές σύγχρονες μονάδες ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης στην κοινότητα και ταυτόχρονα σε νέες κοινοτικές δομές παροχής υπηρεσιών ψυχικής υγείας.

Όλα άρχισαν με την ψήφιση του Νόμου για το Εθνικό Σύστημα Υγείας (Ν.1397/83) και λίγο αργότερα με την εφαρμογή του κανονισμού 815/84 της επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Ο επόμενος μεγάλος σταθμός είναι το Εθνικό Πρόγραμμα «Ψυχαργώς» που αποτελεί συνέχεια του κανονισμού 815/84 και που στο τέλος του 2001 έγινε η πρώτη του αναθεώρηση ώστε να ισχύει πλέον για την δεκαετία 2001-2010.

Όμως η πρόκληση και το στοίχημα της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης μέσα από το πρόγραμμα «Ψυχαργώς» δεν εστιάζει μόνο στους ασθενείς που επί χρόνια ζούσαν στο άσυλο, αλλά και στους ασθενείς που ζουν στην κοινότητα. Δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση και επέκταση των ευκαιριών κατάρτισης και απασχόλησης των ψυχικά πασχόντων, με στόχο να παραμείνουν στην κοινότητα, εκτός νοσοκομείου, και να έχουν ευκαιρίες και δυνατότητες επαγγελματικής ένταξης. Αυτό λοιπόν που προβάλλει επιτακτικό για τους ψυχικά ασθενείς είναι το μεγάλο ζήτημα της ολοκληρωμένης ψυχιατρικής φροντίδας σε όλα τα επίπεδα των αναγκών τους(Α’,Β’,Γ βάθμια περίλθαψη) και της Επαγγελματικής Αποκατάστασης και πλήρους Κοινωνικής Επανένταξης.

Δυστυχώς σήμερα το όλο εγχείρημα βρίσκεται σε υψηλό κίνδυνο και απειλείται να καταρρεύσει και να ακυρωθεί τόσο σε επίπεδο Πρόληψης-Θεραπείας-Αποκατάστασης όσο και σε επίπεδο ποιότητας και αξιοπρέπειας ζωής των ψυχικά πασχόντων.

Τα τελευταία χρόνια διαπιστώνεται έλλειψη δομών έγκαιρης παρέμβασης στη κρίση και αντιμετώπισης οξέων περιστατικών, έλλειψη των απαιτούμενων ψυχιατρικών κλινών, έλλειψη συστήματος παρακολούθησης των ασθενών μετά το πέρας της θεραπευτικής αντιμετώπισης ώστε να προλαμβάνεται η «χρονιοποίηση».

Διαπιστώνεται να γίνονται «εκπτώσεις» από βασικές επιστημονικές αρχές που έχει υιοθετήσει η Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση και να αμφισβητούνται βασικά δικαιώματα των ψυχικά ασθενών. Αναιρούνται δεσμεύσεις που το ίδιο το ελληνικό κράτος έχει λάβει απέναντι στην Ευρωπαική Ένωση στο πλαίσιο των συμβάσεων για το Β’ και Γ’ ΚΠΣ θέτοντας σε κίνδυνο την συνέχιση της χρηματοδότησης της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης από το ΕΣΠΑ. Ιδιαίτερα τα έτη 2005, 2006 και 2007 η υποχρηματοδότηση καθιστά αδύνατη την λειτουργία των μονάδων και αβέβαιο το μέλλον των ασθενών και του προσωπικού που απασχολείται σε αυτές, γεγονός που ανάγκασε των Ευρωπαίο Επίτροπο Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων κύριο Vladimir Spidla να θέσει την Ελλάδα υπό καθεστώς επιτήρησης ομάδας διεθνών εμπειρογνωμόνων.

Τα προβλήματα που ανέκοψαν τους ρυθμούς υλοποίησης της Μεταρρύθμισης την τελευταία κυρίως πενταετία έχουν να κάνουν με την υποχρηματοδότηση, την ασυνέχεια-ανισοκατανομή, την έλλειψη τομεοποίησης, την ανεπάρκεια δράσεων πρόληψης και νοσηλείας, αλλά κυρίως έχουν να κάνουν κατά την γνώμη μας με θέματα επιλογών και προτεραιοτήτων της προηγούμενης κυβέρνησης. Έχει να κάνει με την άποψη ότι ο ψυχικά ασθενής θεωρείται άτομο που δεν είναι σε θέση να συμβάλλει στην παραγωγή και επομένως δεν χρειάζεται να επενδύσει πάνω του η πατρίδα. Έχει να κάνει με το ότι τα δικαιώματα των ανθρώπων με ψυχική αναπηρία παραμένουν ευχολόγια. Έχει να κάνει με την έλλειψη γνώσης για την ψυχική νόσο και το στίγμα που την συνοδεύει που διαπερνά το σύνολο της κοινωνίας μας από τον απλό γείτονα έως τους υψηλόβαθμους κρατικούς λειτουργούς και τους πολιτικούς που παίρνουν τις αποφάσεις και κατανέμουν τις πιστώσεις.

Στα παραπάνω θα πρέπει να προστεθεί η έλλειψη «Εθνικού Σχεδιασμού» για την ψυχική υγεία με προγράμματα που απαντούν στις ιδιαίτερες ανάγκες του κάθε ατόμου, στο κάθε στάδιο της ζωής του. Τα επιχειρήματα για το κόστος που θα απαιτείτο για ένα σύγχρονο σύστημα Ψυχικής Υγείας δεν ευσταθούν γιατί δεν έχει υπολογιστεί ποτέ το κόστος της μη έγκαιρης διάγνωσης και κατάλληλης αντιμετώπισης, το οποίο είναι πολλαπλάσιο.

Όλα αυτά τα τελευταία χρόνια η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Οικογενειών για την Ψυχική Υγεία ρωτούσε την κυβέρνηση και τον αρμόδιο Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης :

- ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ δημιουργήθηκαν και δεν λειτούργησαν οι ψυχιατρικές κλινικές στα Γενικά Νοσοκομεία του ΕΣΥ;

- ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ δημιουργήθηκαν και δεν λειτούργησαν περισσότερο Κέντρα Ψυχικής Υγείας;

- ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ έγιναν περισσότερα Νοσοκομεία Ημέρας;

- ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ δημιουργήθηκαν οι μετανοσοκομειακοί ξενώνες;

- ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ έχει εφαρμοστεί η Τομεοποίηση;

- ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ έγιναν οι 3.000 εξαγγελθείσες προσλήψεις προσωπικού;

- ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ προχώρησαν οι προβλεπόμενες Δράσεις Εκπαίδευσης , Κατάρτισης και Εξειδίκευσης του προσωπικού, όπως προέβλεπε το πρόγραμμα «ΨΥΧΑΡΓΩΣ» , με συνέπεια να μην υπάρχει πλέον δυνατότητα εισαγωγής νέων ασθενών στις δομές;

- ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ καταρτίστηκε Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ψυχική Υγεία, με την οργάνωση ολοκληρωμένου δικτύου υπηρεσιών για έγκαιρη και έγκυρη διάγνωση, θεραπεία και επανένταξη των ατόμων με ψυχική νόσο, την προώθηση προγραμμάτων κατ’ οίκον βοήθειας, αλλά και γενικότερων παρεμβάσεων στην εκπαίδευση , την εργασία, την οικογένεια;

- ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ αυξήθηκε όλα αυτά τα χρόνια το προνοιακό επίδομα των 240 ευρώ το μήνα, για την κάλυψη των βασικών αναγκών των ατόμων με ψυχικές παθήσεις;

- ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ αντιμετωπίστηκε το θέμα της ακούσιας νοσηλείας, όταν αυτή είναι αναγκαία, με την προώθηση της συνεργασίας των υπηρεσιών υγείας και της αστυνομίας , για την περαιτέρω ασφάλεια και ανθρώπινη μεταχείριση των ατόμων με ψυχικές παθήσεις προκειμένου να διασφαλιστούν ήπιες συνθήκες προσαγωγής;

- ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ εφαρμόστηκε ο Νόμος για τα ΚΟΙΣΠΕ σε κάθε νομό;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΔΕΝ ΕΙΧΑΜΕ ΠΑΡΕΙ ΠΟΤΕ

Ένα μεγάλο ζήτημα για την ελληνική πραγματικότητα είναι ο ρόλος που διαδραματίζει η οικογένεια στην ψυχοκοινωνική αποκατάσταση των ψυχικά ασθενών. Γνωρίζατε ότι στη χώρα μας η οικογένεια παραμένει ένας ισχυρός θεσμός. Χαρακτηριστικό είναι ότι σύμφωνα με στοιχεία του ευρωβαρόμετρου η Ελλάδα είναι η δεύτερη χώρα στην Eευρωπαϊκή Ένωση μετά την Πορτογαλία όπου οι ψυχικά ασθενείς διαμένουν με την οικογένειά τους σε ποσοστό μάλιστα που ξεπερνά το 90%. Πλήθος ερευνών επιβεβαιώνουν την αποτελεσματικότητα των ψυχοεκπαιδευτικών παρεμβάσεων στην οικογένεια. Ιδίως την τελευταία δεκαετία με το κίνημα του αποϊδρυματισμού και την αντιμετώπιση του αρρώστου έξω από το ίδρυμα στην κοινότητα ο ρόλος της οικογένειας καθίσταται ακόμα πιο σημαντικός, μιας και η οικογένεια είναι το κύριο φυσικό υποστηρικτικό σύστημα για τον άρρωστο και η βασική και πολλές φορές μοναδική πηγή φροντίδας.

Παρόλα αυτά στην χώρα μας οι ψυχοεκπαιδευτικές παρεμβάσεις στην οικογένεια δεν έχουν ενσωματωθεί στον κορμό των παρεχόμενων υπηρεσιών. Για όλους αυτούς τους ψυχικά ασθενείς που ζουν με τις οικογένειές τους δεν υπάρχει στον σχεδιασμό καμία θεσμική πρόβλεψη φροντίδας και αποκατάστασης, λες και οι ψυχικά πάσχοντες περιορίζονται στα όρια του ασύλου και των δομών και δεν επιτρέπεται για αυτούς να ζουν στην κοινότητα.

Φυσικό επόμενο λοιπόν είναι όλο αυτό το βάρος και το κόστος να μετακυλίεται στην οικογένεια, η οποία μόνη, αβοήθητη, αστήριχτη και ανεκπαίδευτη προσπαθεί να τα βγάλει πέρα μέσα σε ένα πέλαγος προβλημάτων και αντιξοοτήτων και έχοντας να αντιμετωπίσει επιπλέον και το κοινωνικό στίγμα που συνοδεύει την ασθένεια.

Με τους πιο μέτριους υπολογισμούς στην Ελλάδα 150.000 – 200.000 άνθρωποι υποφέρουν από σοβαρή ψυχική διαταραχή, φανερά ή κρυφά και οι ζωές τους ρημάζονται. Παράλληλα επηρεάζονται άμεσα ή έμμεσα και οι οικογένειες τους, με συνέπεια ο αριθμός του πληθυσμού που πλήττεται από αυτές να πλησιάζει το 1.000.000..

Όλα αυτά οδήγησαν στην ίδρυση Συλλόγων Οικογενειών ήδη από την δεκαετία του ΄90 και στην ίδρυση της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Οικογενειών για την Ψυχική Υγεία -Π.Ο.Σ.Ο.Ψ.Υ. το 2003.

Η Π.Ο.Σ.Ο.Ψ.Υ είναι το Δευτεροβάθμιο Όργανο πολλών τοπικών συλλόγων σε όλη την Ελλάδα, εθελοντικών οργανώσεων οικογενειών, φίλων και χρηστών υπηρεσιών ψυχικής υγείας που συνεχώς διευρύνεται.

Είναι το κίνημα των οικογενειών και των ίδιων των χρηστών των ψυχιατρικών υπηρεσιών που παρακολουθεί με μεγάλη ανησυχία τα συμβάντα στον χώρο της ψυχικής υγείας και την οπισθοδρόμηση της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης.

Παρακολουθεί με ανησυχία την ανασφάλεια και τον φόβο που κατακλύζει τους ενοίκους των στεγαστικών-αποκαταστασιακών δομών.

Βλέπει την όλη προσπάθεια της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης που είναι έτοιμη να καταρρεύσει από την μη διάθεση αναγκαίων πόρων για την Ψυχική Υγεία, η οποία αποτελεί το φτωχό συγγενή του Ε.Σ.Υ.

Οι γενικοί στόχοι της Π.ΟΣ.Ο.Ψ.Υ ευθυγραμμίζονται με αυτούς του Ευρωπαϊκού Κινήματος Οικογενειών που είναι:

Α. Η βελτίωση της ποιότητας φροντίδας και ζωής των ατόμων με ψυχική αναπηρία και η αύξηση του επιπέδου υποστήριξης των φροντιστών συγγενών τους και φίλων.

Β. Η ενδυνάμωση και βοήθεια των συλλόγων - μελών στις προσπάθειές τους για βελτίωση του επιπέδου θεραπείας και φροντίδας των ατόμων με ψυχική νόσο και της ποιότητας της ζωής των μελών της οικογένειας τους.

Γ. Η στήριξη των συλλόγων - μελών στο συντονισμό των προσπαθειών τους σε Εθνικό και Ευρωπαϊκό επίπεδο.

Δ. Η παρακολούθηση του Συστήματος Παροχής Ψυχικής Υγείας και η συνεχής προσπάθεια βελτίωσής του.

Η Π.Ο.Σ.Ο.Ψ.Υ είναι μέλος της Ε.Σ.Α.με.Α και της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Συλλόγων Οικογενειών Ατόμων με Ψυχική Νόσο - EUFAMI καθώς και της Παγκόσμιας Συμμαχίας Συμβουλευτικών Δικτύων για την Ψυχική Νόσο – GAMIAN EUROPE.

Η Π.Ο.Σ.Ο.Ψ.Υ αξιοποιεί τις ήδη υπάρχουσες συμμαχίες της στον χώρο της Ψυχικής Υγείας και προσπαθεί να οικοδομήσει ευρύτερες κοινωνικές συμμαχίες γιατί τα θέματα υγείας συμπεριλαμβανομένης και της ψυχικής αφορούν όλη την κοινωνία.

Όπως αρχικά αναφέρθηκε το σύστημα Ψυχικής Υγείας στην χώρα μας παραπαίει. Η μόνη ακτίνα φωτός είναι ότι οι άμεσα ενδιαφερόμενοι, οικογένειες, λήπτες υπηρεσιών, που αρχίζουν να «Σπάνε τη Σιωπή» και να διεκδικούν τα δικαιώματα τους.

Έχει γίνει σήμερα αποδεκτό ότι οποιοσδήποτε προγραμματισμός δεν μπορεί να δίνει λύση στα προβλήματα, αν στον σχεδιασμό δεν συμμετέχουν και οι άμεσα ενδιαφερόμενοι, οι οποίοι γνωρίζουν από πρώτο χέρι τις ανάγκες ή για να το πούμε όπως το λέει η Ε.Σ.Α.μ.εΑ. «ΤΙΠΟΤΑ ΓΙΑ ΕΜΑΣ ΧΩΡΙΣ ΕΜΑΣ».

Έτσι λοιπόν για την ΠΟΣΟΨΥ δύο είναι τα θεμελιώδη ζητήματα – αιτήματα:

Α. Η θεσμική αναγνώρισή της ως κοινωνικού εταίρου στον σχεδιασμό, επαναπροσδιορισμό, υλοποίηση και έλεγχο των υπηρεσιών ψυχικής υγείας στην χώρα μας, με όρους και προϋποθέσεις που θα κάνουν την συμμετοχή αυτή ισότιμη, παραγωγική και ουσιαστική. Η συμμετοχή αυτή στα κέντρα λήψης αποφάσεων πρέπει να γίνεται και σε κεντρικό και σε περιφερειακό επίπεδο.

Στις νέες συνθήκες που δημιουργούνται ο ρόλος και η σημασία των συλλόγων των οικογενειών και των χρηστών είναι μεγάλος γιατί μπορούν να αποτελέσουν χώρο ανάπτυξης και εφαρμογής νέων μορφών κοινωνικής βοήθειας με την κινητοποίηση της τοπικής εξουσίας και της κοινωνίας των πολιτών προς την κατεύθυνση της δημιουργίας νέων δομών στον χώρο των κοινωνικών σχέσεων και προβλημάτων.

Β. Για τη λειτουργική και ουσιαστική στήριξη της Ομοσπονδίας και κάθε Τοπικού Συλλόγου, με βάση την αξιολόγηση δράσης τους στην παροχή κοινωνικής φροντίδας, πρέπει να υπάρξει στελέχωσή τους από Διεπιστημονική Ομάδα Προσωπικού (Διοικητικός Υπάλληλος, Ψυχολόγος, Κοινωνικός Λειτουργός).

Επιπλέον, η Ομοσπονδία και Τοπικοί Σύλλογοι πρέπει να στηρίζονται οικονομικά από το Υπουργείο για την υλοποίηση προγραμμάτων Ψυχοεκπαίδευσης, ενημέρωσης της κοινότητας και ευαισθητοποίησης ενάντια στο στίγμα.

Πέραν αυτών των ζητημάτων υπάρχουν πολλά που πρέπει να αλλάξουν:

* Πρόβλεψη κονδυλίων στον Κρατικό Προϋπολογισμό για την πρόσληψη ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού σε όλες τις υπηρεσίες ψυχκής υγείας .
* Αύξηση των κρατικών πόρων που διατίθενται από τον κρατικό προϋπολογισμό για την εκπαίδευση των ατόμων με αναπηρία και την επαγγελματική τους κατάρτιση και επανακατάρτιση.
* Χορήγηση του έκτακτου επιδόματος αλληλεγγύης στα άτομα με αναπηρία και θέσπιση ελαχίστου εγγυημένου εισοδήματος για τους ανασφάλιστους με αναπηρία.
* Ουσιαστική υλοποίηση Τομεοποίησης.
* Να υλοποιηθεί στο σύνολο το συμφωνητικό(memorandum) μεταξύ Ε.Ε (V.Spidla) και ΥΥΚΚΑ.
* Σταδιακή αύξηση των Πρωτοβάθμιων Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας σε κοινοτικό επίπεδο, όπως Κέντρα Ψυχικής Υγείας με Κέντρα Ημέρας και με Προγράμματα για κατ’ οίκον παρεμβάσεις, μονάδες άμεσης αντιμετώπισης της κρίσης σε όλα τα Γ.Ν.
* Να μελετηθεί η ένταξη υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας Ψυχικής Υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας ώστε να αποφεύγεται ο στιγματισμός.
* Να λειτουργήσουν ψυχιατρικές κλινικές σε όλα τα Γενικά Νοσοκομεία με το ανάλογο προσωπικό και να αναβαθμιστεί το επίπεδο των ήδη λειτουργουσών.
* Να εξασφαλιστεί η καλή λειτουργία και απρόσκοπτη λειτουργία των ήδη λειτουργούντων ξενώνων ,προστατευμένων διαμερισμάτων και οικοτροφείων, τόσο των ΝΠΔΔ όσο και των ΝΠΙΔ μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.
* Σχετικά με την ακούσια νοσηλεία η οποία είναι απαράδεκτα συχνή σήμερα, να έχουν την αρμοδιότητα οι Υγειονομικές Υπηρεσίες (ΕΚΑΒ) με την υποστήριξη της αστυνομίας (όχι χειροπέδες και κρατητήριο).
* Να αυξηθούν οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας για παιδιά και εφήβους.
* Να ενισχυθεί μέσω του ΕΣΠΑ και της αναθεώρησης του προγράμματος «Ψυχαργώς» ,ο ρόλος των Κοι.Σ.Π.Ε ως βασικό εργαλείο ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης και επαγγελματικής ένταξης.
* Να εφαρμοστεί η κάρτα αναπηρίας. Με την πρώτη αξιολόγηση να δίνεται το ποσοστό αναπηρίας για πέντε χρόνια. Μετά την πενταετία να είναι στην διακριτική γνώση της επιτροπής η χορήγηση ισόβιας αναπηρίας.
* Αναμόρφωση της επιδοματικής πολιτικής με ουσιαστική αύξηση του προνοιακού επιδόματος, το οποίο δεν θα πρέπει να διακόπτεται στην περίπτωση εργασίας, νοσηλείας ή διαβίωσης σε προστατευόμενο διαμέρισμα και να μην εξαρτάται από το εισόδημα της οικογένειας. Άμεση ενέργεια θα πρέπει να είναι η μη διακοπή του επιδόματος στην περίπτωση 4ωρης απασχόλησης.
* Οι υπηρεσίες Πρόνοιας του Υπουργείου να έχουν αρμοδιότητα στα θέματα στέγασης.
* Θέσπιση του επιδόματος προσωπικού βοηθού για τα άτομα με αναπηρία που διαβιούν εκτός ιδρυμάτων (όπου χρειάζεται) .
* Δημιουργία Επιτροπής από εκπροσώπους των επαγγελμάτων ψυχικής υγείας (καθηγητές ψυχιατρικής, ψυχολόγους κ.α.) καθώς και νομικούς, εκπροσώπους οικογενειών και ασθενών για θέσπιση σύγχρονων νομοθεσιών για τον Τομέα της Ψυχικής Υγείας.

Είναι γεγονός ότι το κίνημα των οικογενειών και των χρηστών υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας περιμένει πολλά από τη νέα Κυβέρνηση και ιδιαίτερα από την ηγεσία του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο ίδιος ο Πρωθυπουργός της χώρας, κος. Γιώργος Παπανδρέου, δεσμεύτηκε προσωπικά απέναντί μας κατά τη διάρκεια της Δημόσιας διαβούλευσης που είχε συγκαλέσει ο Τομέας Υγείας του ΠΑΣΟΚ (Ομάδα Ψυχικής Υγείας και Εξαρτήσεων) στο Ζάππειο Μέγαρο τον Μάρτιο του 2009.

Τετάρτη 18 Μαρτίου 2009

Από ποιους κινδυνεύουμε;


Σήμερα αναδημοσιεύουμε δύο χαρακτηριστικά κείμενα για την κατάσταση που επικρατεί στο χώρο της ψυχικής υγείας.


Στο πρώτο (άρθρο της εφημερίδας Έθνος) γίνεται αναφορά σε έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη, η οποία αποκαλύπτει τον εγκληματικό τρόπο 'διαχείρισης' της ψυχικής ασθένειας από την πολιτεία. Θα διαβάσετε για εγκλεισμούς σε ψυχιατρεία χωρίς αιτιολογημένη ιατρική γνωμάτευση, παράνομες μακροχρόνιες κρατήσεις χωρίς δικαστική απόφαση, βίαιες μεταφορές με χειροπέδες και περιπολικά... Γνωστά όλα αυτά, αλλά ειδικά την εποχή που καταρρέει η ψυχιατρική μεταρρύθμιση, δηλαδή η μοναδική ελπίδα να λειτουργήσει διαφορετικά το σύστημα ψυχικής υγείας, δεν πρέπει να τα ξεχνάμε.

Στο δεύτερο κείμενο, απόσπασμα από το editorial της κ. Μαρίας Κανελλή - Παπανικολάου στην έκδοση "Μηνύματα" του Συλλόγου Οικογενειών για την Ψυχική Υγεία (Σ.Ο.Ψ.Υ.), αποτυπώνεται η αγωνία για τη διακοπή της λειτουργίας των κοινοτικών δομών ψυχικής υγείας και μας καλεί όλους να αγωνιστούμε ενωμένοι για να διεκδικήσουμε τα αυτονόητα.

Το ίδιο διάστημα, το Υπουργείο Υγείας εκδίδει δελτία τύπου που συνήθως καταλήγουν στο “η ψυχιατρική μεταρρύθμιση θα προχωρήσει και ο χώρος της ψυχικής υγείας θα εξυγιανθεί” και η κυβέρνηση ασχολείται με το “μεγάλο παπί” και με κουκούλες. Εμείς αναρωτιόμαστε: από ποιους κινδυνεύουμε τελικά;


Έκθεση - κόλαφος του Συνηγόρου του Πολίτη δείχνει ότι η ψυχική υγεία στην Ελλάδα αντιμετωπίζεται με συνθήκες... τρίτου κόσμου. Εξ ου και η τεράστια διαφορά των ακούσιων εγκλεισμών, που στη χώρα μας αντιπροσωπεύουν το 55% - 60% των εισαγωγών σε ψυχιατρεία, την ώρα που στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες το αντίστοιχο ποσοστό είναι στο 7%-8%!

Ελλείψει των αναγκαίων δομών ψυχικής υγείας, συχνά συγγενείς ασθενών με ψυχικά προβλήματα αναγκάζονται να καταφεύγουν στον εγκλεισμό των ψυχικώς πασχόντων με εισαγγελική εντολή, προκειμένου να εξασφαλίσουν την εισαγωγή τους σε κάποιο νοσοκομείο ή ψυχιατρική κλινική!

Το 97% των ασθενών μεταφέρεται από περιπολικά της Αστυνομίας και όχι από το ΕΚΑΒ (όπως προβλέπεται από τον νόμο), γεγονός που, όπως επισημαίνεται στην έκθεση του Συνηγόρου, υποδηλώνει την αντιμετώπιση των ατόμων αυτών ως «δυνάμει επικίνδυνων προσώπων» και όχι ως ασθενών.

Η αδικαιολόγητη αυτή αντιμετώπιση των ψυχασθενών εκδηλώνεται με τη δέσμευσή τους με χειροπέδες και τη συνοδεία τους από αστυνομικό προσωπικό, ακόμη και όταν η θέα του ένστολου προσωπικού επιτείνει την ταραχή και επιδεινώνει την κατάσταση της υγείας τους.

Για να συνταχθεί η έκθεση πραγματοποιήθηκε σειρά επισκέψεων κλιμακίου του ΣτΠ στο Δρομοκαϊτειο και στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αθηνών (ΨΝΑ). Έγινε συλλογή υλικού με τυχαία επιλογή 89 φακέλων ασθενών και των δύο φύλων που είχαν εισαχθεί αναγκαστικά για νοσηλεία, κατά την τελευταία διετία με τον νόμο 2071/1992, σε ισχύ.

Από τους φακέλους αυτούς μελετήθηκαν 179 περιπτώσεις, αφού διαπιστώθηκε ότι υπήρχαν περιπτώσεις ασθενών με πολλαπλούς εγκλεισμούς.

Τι προβλέπεται

Οι προϋποθέσεις για την ακούσια νοσηλεία, σύμφωνα με τον νόμο, είναι «ο ασθενής να πάσχει από ψυχική διαταραχή, να μην είναι ικανός να κρίνει για το συμφέρον της υγείας του, η έλλειψη νοσηλείας να έχει ως συνέπεια να επιδεινωθεί η κατάσταση της υγείας του ή η νοσηλεία να είναι απαραίτητη για να αποτραπούν πράξεις βίας κατά του ίδιου ή τρίτου».


Επίσης αναφέρεται ότι την αίτηση για την ακούσια νοσηλεία που απευθύνεται στον εισαγγελέα πρωτοδικών «...συνοδεύουν επίσημες αναλυτικές γραπτές γνωματεύσεις για την κατάσταση του ασθενούς δύο ψυχιάτρων ή επί αδυναμίας εξευρέσεως δύο ψυχιάτρων, ενός ψυχίατρου και ενός ιατρού παρεμφερούς ειδικότητας».


Αυτό που συγκλονίζει είναι ότι στις μισές περιπτώσεις ακούσιων εγκλεισμών, δεν υπήρχε αιτιολογημένη ιατρική γνωμάτευση, αναφορικά με την ύπαρξη ή όχι συγκεκριμένης ψυχικής διαταραχής.


Από τους φακέλους που εξετάστηκαν και περιελάμβαναν έγκυρες παρατηρήσεις, σε ποσοστό 98% οι ιατρικές γνωματεύσεις υπογράφονται από 2 ψυχιάτρους. Ωστόσο σε κανένα από τα ιατρικά σημειώματα δεν υπάρχει η ψυχιατρική ειδικότητα των γιατρών και η θέση τους στο νοσοκομείο, κάτι το οποίο είναι παράνομο.


Οι ψυχίατροι «ως οιονεί πραγματογνώμονες» πρέπει να αιτιολογούν πλήρως την κρίση τους, ώστε να καταστεί δυνατή η ορθή άσκηση των αρμοδιοτήτων του εισαγγελέα για την ακούσια νοσηλεία. Συνεπώς δεν καλύπτεται η απαίτηση του νόμου για αιτιολογημένες γνωματεύσεις...


Επίσης σε πάρα πολλές περιπτώσεις δεν προκύπτει με βεβαιότητα ότι οι ασθενείς ενημερώθηκαν επαρκώς «για τα δικαιώματά τους και ειδικότερα το δικαίωμά τους να ασκήσουν ένδικο μέσο».


Ενώ σε ποσοστό 94% βρέθηκε εισαγγελική εντολή για εγκλεισμό, στους περισσότερους φακέλους των ασθενών δεν υπήρχε κλήση για δίκη και σε ποσοστό 84% δεν βρέθηκε δικαστική απόφαση περί εγκλεισμού.


Παραμονή ασθενούς στο ψυχιατρείο
Οι δέκα ημέρες που προβλέπει ο νόμος εύκολα γίνονται... πενήντα

Διαπιστώθηκε και επιβεβαιώθηκε η υπέρβαση του χρονικού διαστήματος των 10 ημερών παραμονής του ασθενούς στο ψυχιατρείο που ορίζει ο νόμος. Η μέση διάρκεια παραμονής των ψυχικά ασθενών στο νοσοκομείο είναι 52 ημέρες, ενώ το μέγιστο χρονικό διάστημα που προέκυψε από τις περιπτώσεις του δείγματος που εξετάστηκαν έφτασε τις 540 ημέρες!

Η υπέρβαση των προθεσμιών που ορίζονται στις σχετικές διατάξεις του προαναφερθέντος νόμου θεμελιώνει ευθύνη για παράνομη στέρηση της ελευθερίας τού ακούσια νοσηλευόμενου ψυχικά ασθενούς. Η μη τήρηση των προβλεπόμενων δικαστικών διαδικασιών εκθέτει τα ψυχιατρικά νοσοκομεία και τους ιατρούς, καθώς τους μετακυλίει την ευθύνη απόδειξης, ότι υπήρχε κίνδυνος ζωής ή σοβαρής βλάβης της υγείας του ίδιου του ασθενούς. Παρά το μεγάλο ποσοστό των ατόμων που πάσχουν από ψυχική ασθένεια, το πρόβλημα παραμένει στο περιθώριο του δημόσιου διαλόγου. Ενα πέπλο σιωπής γύρω από τα θέματα της ψυχικής υγείας έχει υφανθεί εδώ και χρόνια. Οι ψυχικά ασθενείς εκτός από την ίδια τη νόσο έχουν να αντιμετωπίσουν το κοινωνικό στίγμα, την προκατάληψη και τον φόβο της κοινωνίας. Σύμφωνα με διεθνείς επιδημιολογικές μελέτες ένας στους 5 ενηλίκους διαγιγνώσκεται με κάποια συγκεκριμένη ψυχική διαταραχή. Ενδεικτικά αναφέρουμε πως το 9,5% του πληθυσμού έχει κάποια καταθλιπτική διαταραχή, το 13,3 % κάποια αγχώδη διαταραχή και το 3% τη σχιζότυπη διαταραχή προσωπικότητας, ενώ στα χρόνια που έρχονται αυτά τα ποσοστά αναμένεται να αυξηθούν.

Τα όρια ανάμεσα στο φυσιολογικό και το παθολογικό είναι δυσδιάκριτα, αρκετές φορές ασαφή και δεν δικαιολογούν την περιθωριοποίηση των ψυχικά ασθενών από τους υγιείς, αφού πολύ εύκολα κάποιος μπορεί να περάσει από την μια κατηγορία στην άλλη.

Ε. Φυτράκης, διδάκτωρ Νομικής, ειδικός επιστήμονας στον Συνήγορο του Πολίτη
Ο εγκλεισμός είναι κοκτέιλ φυλακής με θεραπεία...

«Η αναγκαστική νοσηλεία επιφέρει μια διπλή κάμψη στα δικαιώματα του ανθρώπου: στέρηση της ελευθερίας και υποβολή σε ιατρικές πράξεις χωρίς συναίνεση. Πρόκειται δηλ. για ένα πολύ σοβαρό μέτρο που θα πρεπε μόνο σπάνια να χρησιμοποιείται. Κι όμως η ανεπάρκεια του συστήματος ψυχικής υγείας έχει μετατρέψει την αναγκαστική νοσηλεία από εξαίρεση σε κανόνα και μάλιστα με μια υποτυπώδη διαδικασία. Ειδικότερα: Με μια απλή αίτηση, χωρίς κανένα αποδεικτικό στοιχείο, εκδίδεται -στα γρήγορα- μια εισαγγελική παραγγελία, και, τελικά, η Αστυνομία αναλαμβάνει να «συλλάβει» τον τρελό με κλομπ και χειροπέδες! Θα ακολουθήσουν δύο-τρεις λέξεις, όπως «ψυχωσική συνδρομή», ως παρωδία ψυχιατρικής γνωμάτευσης, για να ξεκινήσει ο ψυχιατρικός εγκλεισμός. Αν ποτέ γίνει δίκη, ο ασθενής θα είναι απών, αλλά ούτε και κανείς άλλος θα τον υπερασπιστεί. Ετσι, τελικά, η σημαντικότερη εγγύηση του πολίτη απέναντι στην κρατική βία, δηλ. η δικαιοσύνη, καταλήγει μια απλή τυπική σφραγίδα! ».

Θ. Μεγαλοοικονόμου, διευθυντής ψυχίατρος ΨΝΑ
Καμία αλλαγή στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας

«Ο αριθμός των ακούσιων νοσηλειών (55%-60% του συνόλου των εισαγωγών) είναι ένας αδιάψευστος δείκτης ότι δεν έχει υπάρξει πραγματικός μετασχηματισμός των υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Ενας άλλος αδιάψευστος δείκτης είναι η μη εφαρμογή του νόμου για τις ακούσιες νοσηλείες με κοινή τη γραφειοκρατική/ διεκπεραιωτική προσέγγιση και την αδιαφορία των λειτουργών, τόσο στον χώρο της Ψυχικής Υγείας, όσο και σ' αυτόν της Δικαιοσύνης. Η κατάφωρη καταπάτηση των δικαιωμάτων μιας μεγάλης μερίδας πολιτών δεν είναι κατ εξαίρεσιν, αλλά αποτελεί τον παγιωμένο τρόπο της καθημερινής λειτουργίας και των δύο θεσμών, ψυχιατρικού και δικαστικού. Στο χώρο της Δικαιοσύνης επικρατεί μια απηρχαιωμένη κουλτούρα, η οποία βλέπει τον ψυχικά πάσχοντα ως άτομο επικίνδυνο και στον χώρο της Ψυχικής Υγείας κυριαρχεί η παραδοσιακή λειτουργία του ψυχιατρικού θεσμού, επίσης για την προστασία της κοινωνικής τάξης, κατ εντολήν της οποίας λειτουργεί».

Από το Έθνος,
17-03-2009


"...Προσωπικά έμαθα πολλά, μέσα από πρωτόγνωρες για μένα δυσκολίες γνώρισα τους ανθρώπους, ξεχώρισα αυτούς που πραγματικά αξίζουν απ' αυτούς που κωφεύουν και έχουν μόνο φυσική παρουσία και όχι ουσιαστική, κατανόησα για άλλη μια φορά - εμπέδωσα ίσως θα ήταν η σωστή φράση - πόσο σημαντικό είναι να έχεις δίπλα σου ανθρώπους που σε στηρίζουν, που σε κάνουν να ανακαλύπτεις δυνάμεις και αντοχές που δεν το φανταζόσουν ίσως ότι έχεις, καθώς και τη δύναμη που αποκτάει ο καθένας μας να πει και να αποδείξει ότι αξίζει ν' αγωνιστεί για ένα καλύτερο αύριο.


Κάπως έτσι ίσως συμβαίνει με τους ανθρώπους. Κάποιοι από μας δυναμώνουν αντιμετωπίζοντας προβλήματα, μερικοί γίνονται καλύτεροι άνθρωποι, κάποιοι καταρρέουν ψυχολογικά, άλλοι μαθαίνουν να αγωνίζονται, ίσως πάλι ορισμένοι να μαθαίνουν το νόημα της ζωής, δυστυχώς όμως υπάρχουν και κάποιοι άλλοι που γίνονται σκληροί και ανάλγητοι όταν αποκτήσουν οποιασδήποτε μορφής εξουσία.

Ανάλγητοι και σκληροί σαν τους ιθύνοντος Υπουργείου Υγείας με τους ψυχικά πάσχοντες που ζουν στις δομές ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης, με τους ιδιαίτερους αυτούς ανθρώπους, με τους εργαζόμενους που απασχολούνται στα Κέντρα Ψυχικής Υγείας και που καταβάλλουν κάθε φιλότιμη προσπάθεια, παρά το γεγονός ότι είναι απλήρωτοι για μεγάλο χρονικό διάστημα. Πιστέψτε με, εκτός από τη γνώση και τον επαγγελματισμό που θα πρέπει να έχει κάποιος για να εργάζεται σε τέτοιες δομές, κατά τη δική μου άποψη απαραίτητες προϋποθέσεις είναι επίσης η ευαισθησία και το τσαγανό.

Το σημαντικό έργο που επιτελεί ο Ξενώνας και το Κέντρο Ημέρας του Σ.Ο.Ψ.Υ. αποδεικνύεται καθημερινά από τα αποτελέσματα που έχει να επιδείξει. Το έργο μας είναι σημαντικό. Άνθρωποι που μέχρι χτες φιλοξενούνταν στον Ξενώνα σήμερα ζουν ενταγμένοι στην κοινωνία. Άνθρωποι που είναι μόνοι τους, που δεν έχουν φίλους, που αντιμετωπίζουν δυσκολία επικοινωνίας, έχουν ένα αποκούμπι. Έρχονται στο Κέντρο Ημέρας του Σ.Ο.Ψ.Υ., αποκτούν δεξιότητες, παρακολουθούν εκπαιδευτικά προγράμματα, κάνουν φίλους, μαθαίνουν ότι είναι χρήσιμοι, ότι μπορούν να προσφέρουν στο κοινωνικό σύνολο, στην οικογένεια τους, με το δικό του τρόπο ο καθένας.

Θα είναι τραγικό να σταματήσει η λειτουργία αυτών των δομών. Η ελλιπής χρηματοδότηση, η συνεχής κοροϊδία από την πλευρά του Υπουργείου Υγείας, μας εξοργίζει. Προσωπικά νιώθω ότι με εμπαίζουν, με εκμεταλλεύονται και με υποτιμούν σαν άνθρωπο.

Δεν μπορούμε να ανεχθούμε άλλη κοροϊδία. Πρέπει να αγωνιστούμε και να διεκδικήσουμε τα αυτονόητα. Όλοι μαζί ενωμένοι έχουμε δύναμη. Ο Σ.Ο.Ψ.Υ. έχει καταφέρει πολλά, μπορεί να καταφέρει και άλλα. Δεν πρέπει να αφήσουμε αυτό το έργο να πάει χαμένο.

Από μικρό παιδί έμαθα ότι ο άνθρωπος όταν βάζει στόχο και τον πιστεύει μπορεί να καταφέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Ο Σ.Ο.Ψ.Υ. έχει στόχους. Εσείς είστε ο Σ.Ο.Ψ.Υ.. θα αφήσετε να καταστραφεί αυτό που σας ανήκει, αυτό που δημιουργήσατε με κόπους, με θυσίες, με αγώνα; Ανοίξατε πόρτες ερμητικά κλειστές, θα αφήσετε να ξανακλείσουν; Ο καθένας από μας μπορεί να βάλει το λιθαράκι του ώστε όλοι μαζί να αποδείξουμε ότι τίποτα δεν πρέπει να πάει χαμένο, να αποδείξουμε αυτό που μας έλεγαν οι γονείς μας: «Μια βέργα μόνη της σπάει, ένα δεμάτι όμως όχι»..."

Από τα "Μηνύματα", περιοδική έκδοση του
Σ.Ο.Ψ.Υ.

 
2008-2016 psi-action. Powered by Blogger Blogger Templates designed by Deluxe Templates. Premium Wordpress Themes | Premium Wordpress Themes | Free Icons | wordpress theme
Wordpress Themes. Blogger Templates by Blogger Templates and Blogger Templates