ΛΕΡΟΣ, 25 χρόνια μετά: Από το ξεπέρασμα του ψυχιατρικού εγκλεισμού στην ίδρυση νέου στρατοπέδου συγκέντρωσης για πρόσφυγες και μετανάστες

Σάββατο, 13 Φεβρουαρίου 2016, 10.00 πμ, 

Αίθουσα του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΛ), Ερμού 134, Θησείο

Εχουν περάσει 25 χρόνια από τότε που ξεκίνησε η παρέμβαση για τον ριζικό μετασχηματισμό και την Αποϊδρυματοποίηση του ψυχιατρείου της Λέρου, ενός χώρου που έχει μείνει στην συλλογική ιστορική μνήμη ως η ορατή ενσάρκωση της εγγενούς βαρβαρότητας της κυρίαρχης ψυχιατρικής, η οποία, στη διαχρονική της συνέργια με τις εκάστοτε επίσημες κρατικές πολιτικές, εξακολουθεί, και μετά την εμπειρία της Λέρου, να λειτουργεί ως μηχανισμός κοινωνικού ελέγχου, ακύρωσης της υποκειμενικότητας, καταστρατήγησης των δικαιωμάτων και εξανδραποδισμού των ατόμων με «προβλήματα ψυχικής υγείας».

Οι χώροι αυτοί, που χρησιμοποιήθηκαν στην πρόσφατη, μεταπολεμική ιστορία για τον διαδοχικό εγκλεισμό διαφόρων ομάδων ανεπιθύμητων στην κυρίαρχη κοινωνική τάξη και εξουσία (ανταρτόπαιδες προς «εθνικήν αναμόρφωσιν», ψυχικά ασθενείς, πολιτικοί εξόριστοι στη διάρκεια της χούντας), ετοιμάζονται τώρα για τον εγκλεισμό προσφύγων και μεταναστών, όλων αυτών, των όλο και περισσότερων που, αν διασωθούν από τον υγρό τάφο του Αιγαίου (και την βίαιη απώθηση που προωθείται ως η επίσημη «πρώτη υποδοχή»), θα βρεθούν έγκλειστοι εκεί προκειμένου, σε εκτέλεση των εντολών της ΕΕ, να επαναπροωθηθούν με τη βία στην χώρα προέλευσης.

Ετσι, το ζήτημα της «ψυχιατρικής μεταρρύθμισης» (που ποτέ δεν έγινε), σε μια περίοδο πρωτοφανούς οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής κρίσης όπως η σημερινή, όπου το κυρίαρχο ψυχιατρικό παράδειγμα αποχτά τις πιο κατασταλτικές και βάρβαρες μορφές του, έρχεται στο προσκήνιο σε συγχρονικότητα με την βάρβαρη και δολοφονική μεταχείριση των «άλλων» απόβλητων του κυρίαρχου συστήματος, των εκατομμυρίων προσφύγων και μεταναστών που ακριβώς οι διεθνείς πολιτικές (οικονομική εκμετάλλευση, στρατιωτικές επεμβάσεις κλπ) του συστήματος αυτού δημιούργησαν.

Σε συνέχεια της συζήτησης «Λέρος, 25 χρόνια μετά», που άνοιξε στην ίδια την Λέρο, στην τριήμερη συνάντηση του περασμένου Ιουνίου, καλούμε όλους και όλες, που είναι σε αναζήτηση διαδρομών πέρα από την κυρίαρχη ψυχιατρική, που επιθυμούν να παλέψουν για «πόρτες ανοιχτές», στην επικοινωνία, στον ισότιμο διάλογο, στην λειτουργία των υπηρεσιών (χωρίς, δηλαδή, μηχανικές καθηλώσεις και απομονώσεις) και με πλήρη σεβασμό των δικαιωμάτων των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία, καθώς, επίσης, και ενάντια στις εξοντωτικές πολιτικές της «Ευρώπης φρούριο», για μια πολιτική «ανοιχτών συνόρων», που, ενάντια σε κάθε μορφής ρατσισμό, πραγματικά υποδέχεται, φιλοξενεί, στηρίζει και δεν εγκλείει σε «κέντρα κράτησης» (hotspot/στρατόπεδα συγκέντρωσης) πρόσφυγες και μετανάστες, να πάρουν μέρος και να συνεισφέρουν στην εκδήλωση-συζήτηση της 13/2/16 και στην συγκρότηση δράσεων αντίστασης ενάντια σε κάθε μορφή εγκλεισμού, αποκλεισμού και βάρβαρης αντιμετώπισης ψυχικά πάσχοντα, μετανάστη, πρόσφυγα.

Πρόγραμμα

10.00: Προσέλευση

10.15: Προβολή βίντεο

11.00: Η εμπειρία της Αποϊδρυματοποίησης στο Κ.Θ. Λέρου.
Πώς αυτό που παρουσιαζόταν ως αδύνατο έγινε δυνατό.
Συντονισμός : Θόδωρος Μεγαλοοικονόμου

- Εικόνες από την ιστορία του στρατοπεδικού εγκλεισμού στη Λέρο
- Μαρία Κακογιάννη: Το ξεκίνημα μιας πορείας μετασχηματισμού μέσα από την καθημερινότητα της πράξης
- Μαρία Γιαννοπούλου: Η γλώσσα της αλλαγής
- Χρύσα Κραββαρίτη: Από την σιωπή του ασύλου στην συνάντηση με την ΄καλή, μεγάλη μουσική΄
- Λάμπρος Γιώτης: Η ομάδα θεάτρου ως μοχλός της Αποιδρυματοποίησης
- Γιώργος Ευθυμίου: Η εμπειρία της παρέμβασης της εθελοντικής ομάδας φοιτητών
του τμήματος Ψυχολογίας του ΑΠΘ, τον Ιούλιο 1999 και 2000, στο Κ.Θ. Λέρου
- Κώστας Μπαϊρακτάρης: ΜΚΟ και κερδοσκοπικός ανθρωπισμός

Συζήτηση

13.00: Προβολή βίντεο

13.45: Διάλειμμα

14.30: Πρόσφυγες και μετανάστες: οι απόβλητοι της νέας εποχής.
Ζωές ανάμεσα στον υγρό τάφο του Αιγαίου και τον στρατοπεδικό εγκλεισμό.
Συντονισμός: Λυκούργος Καρατζαφέρης

- Δώρα Κουτσανέλλου: Πώς η κεντρική και η τοπική εξουσία ακυρώνει τη δουλειά των αλληλέγγυων με την δημιουργία hotspot/στρατοπέδου συγκέντρωσης στη Λέρο
- Δέσποινα Κωστοπούλου: Πρόσφυγες και τραύμα: από τη βία του πολέμου στη βία του εγκλεισμού
- Ατομικές ιστορίες και διαδρομές μετανάστευσης και προσφυγιάς: Ριάντ, Μωχάμετ, Φατίμα, Τζελάλ, Νταβίντ
- Ελισάβετ Αντάπαση: Αυτοοργάνωση και αλληλεγγύη: ένα κοινωνικό πείραμα στη Νοταρά 26
- Χρύσα Κουκουτού: Η κινηματική δράση για τους πρόσφυγες/μετανάστες σε μια
αυτοδιαχειριζόμενη /αλληλέγγυα δομή φιλοξενίας. Διλήμματα και προκλήσεις

Συζήτηση

Κλείσιμο: Κατερίνα Μάτσα

  

Ένας χρόνος κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – Τα αιτήματα των εργαζόμενων παραμένουν στον αέρα

    

Αποχώρηση της Πρωτοβουλίας Εργαζόμενων / Απολυμένων στην Ψυχική Υγεία

από την ομάδα εργασίας του Υπουργείου Υγείας

Πέρυσι, τέτοια εποχή, εκλέχτηκε η νέα κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ δημιουργώντας την αίσθηση, σε ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας, ότι οι καταστροφικές πολιτικές που ακολούθησαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις σε όλους τους τομείς θα μπορούσαν να ανατραπούν.

Η ίδια αίσθηση επικράτησε στον πολύπαθο χώρο της Ψυχικής Υγείας, όπου τα τελευταία επτά χρόνια οι εργαζόμενοι, και φυσικά οι ψυχικά πάσχοντες, βιώνουν τις τραγικές συνέπειες της υποβάθμισης και της διάλυσης των Μονάδων Ψυχικής Υγείας. Ειδικότερα, στους  φορείς Ψυχικής Υγείας του μη-κερδοσκοπικού τομέα (γνωστοί και ως ΜΚΟ Ψυχικής Υγείας), στους οποίους έχει ανατεθεί από το κράτος ένα σημαντικό μέρος της “ψυχιατρικής μεταρρύθμισης”, η πλήρης απουσία εποπτείας και ελέγχου από το υπουργείο Υγείας οδήγησε στην ανεξέλεγκτη δράση των διοικήσεών τους. Τα κάποτε μεμονωμένα περιστατικά εργοδοτικής αυθαιρεσίας, παράνομων απολύσεων, συνδικαλιστικών διώξεων, εκβιασμών και τρομοκρατίας έλαβαν τη μορφή επιδημίας, όπως φάνηκε από τις δεκάδες καταγγελίες εργαζόμενων σε Μονάδες Ψυχικής Υγείας. Το ίδιο διάστημα, Μονάδες Ψυχικής Υγείας, χρηματοδοτούμενες από τον τακτικό προϋπολογισμό, άλλαζαν χέρια ή έκλειναν ανάλογα με τις διαθέσεις και τις σκοπιμότητες των διοικήσεων και του υπουργείου. Μέσα στο ίδιο θολό κλίμα, κάποιοι φορείς προσπάθησαν να εφαρμόσουν, παράνομα αρχικά και με τις ευλογίες των Λοβέρδου-Μπόλαρη στη συνέχεια, την παρακράτηση μέρους των συντάξεων των ψυχικά πασχόντων που φιλοξενούνταν στις Μονάδες τους. 

Όλα αυτά τα χρόνια, οι εκάστοτε πολιτικές ηγεσίες του υπουργείου Υγείας, όχι μόνο δεν άσκησαν τους απαιτούμενους ελέγχους  και δεν διερεύνησαν τις καταγγελίες, αλλά αναλώθηκαν σε ένα επικοινωνιακό παιγνίδι, καταγγέλλοντας (!) τους φορείς για κακοδιαχεϊριση του δημόσιου χρήματος τη στιγμή που οι ίδιες ενέκριναν τις δράσεις και τις χρηματοδοτήσεις και κάλυπταν τις παρανομίες.

Η εκλογή του ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση, μιας παράταξης που συμπαραστάθηκε ενεργά στους αγώνες των εργαζόμενων,  υποστήριξε τα χρόνια αιτήματά τους και ανέδειξε τα μόνιμα προβλήματα στη Βουλή, θεωρήσαμε ότι θα ευνοούσε την απαλλαγή του χώρου της Ψυχικής Υγείας από το νοσηρό κλίμα που επικρατούσε και θα προωθούσε την αποκατάσταση του αισθήματος ασφάλειας και δικαιοσύνης για εργαζόμενους και λήπτες των υπηρεσιών. Εξάλλου, η εξασφάλιση της πολυφωνίας και της συμμετοχής είναι η βάση για το ξεπέρασμα της ιδρυματικής λογικής και την ουσιαστική ψυχιατρική μεταρρύθμιση.

Με βάση τα παραπάνω, εργαζόμενοι και απολυμένοι από το χώρο της Ψυχικής Υγείας απευθύναμε, αμέσως μετά την εκλογή του ΣΥΡΙΖΑ, μια ανοιχτή επιστολή στη νέα ηγεσία του υπουργείου Υγείας στην οποία συνοψίζαμε τα χρόνια προβλήματα του χώρου και δηλώναμε την πρόθεσή μας να βοηθήσουμε το υπουργείο ή/και τους ελεγκτικούς μηχανισμούς, εφόσον είχαμε δείγματα ότι η νέα κυβέρνηση είναι έτοιμη να συγκρουστεί με το προηγούμενο καθεστώς για να το αλλάξει.

Ακολούθησαν δύο συναντήσεις, η πρώτη με τον τότε αναπληρωτή και τώρα υπουργό Υγείας Ανδρέα Ξάνθο, στις 3 Απρίλη, και η δεύτερη με τον σύμβουλο του υπουργού, Θωμά Υφαντή, στις 11 Μάη.  Παρά το γεγονός ότι στις συναντήσεις αυτές δεν μας ανακοινώθηκε κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο δράσης, αναγνωρίσαμε ως θετικό στοιχείο το ότι οι συνομιλητές μας γνώριζαν και αποδέχονταν τα προβλήματα που τους εκθέσαμε και δήλωσαν την πρόθεσή τους να αλλάξουν την κατάσταση ακόμα κι αν χρειαστεί να συγκρουστούν με συμφέροντα. Σημειώνουμε ότι σε αυτές τις συναντήσεις, εκτός από μέλη της Πρωτοβουλίας εργαζόμενων και απολυμένων στην Ψυχική Υγεία, παρευρέθηκαν και εκπρόσωποι Σωματείων εργαζόμενων και ληπτών υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας.

Στις αρχές του Ιούνη, οι υπογράφοντες - μέλη της Πρωτοβουλίας εργαζόμενων και απολυμένων στην Ψυχική Υγεία κληθήκαμε να συμμετέχουμε σε ομάδα εργασίας που συστάθηκε από το υπουργείο Υγείας με σκοπό να υποβάλλει προτάσεις για τον περαιτέρω σχεδιασμό της Ψυχικής Υγείας.

Αποφασίσαμε να συμμετέχουμε στην ομάδα εργασίας, έχοντας ενημερώσει τα μέλη της Πρωτοβουλίας, μέλη Σωματείων και εργαζόμενους, ευελπιστώντας ότι θα έχουμε την ευκαιρία να αναλύσουμε και να υποστηρίξουμε τις προτάσεις που ήδη είχαμε υποβάλει με την ανοιχτή επιστολή και να βοηθήσουμε στη χάραξη μια διαφορετικής πολιτικής για την Ψυχική Υγεία. Συγκεκριμένα, δηλώσαμε συμμετοχή στις υπο-ομάδες για α) τα δικαιώματα των ψυχικά πασχόντων, β) τα κριτήρια, αξιολογήσεις και ελέγχους των Μονάδων και γ) τη λειτουργία των Μονάδων που λειτουργούν οι ΜΚΟ. 

Σήμερα, μετά από ένα χρόνο κυβέρνησης  ΣΥΡΙΖΑ (και οκτώ μήνες λειτουργίας της ομάδας εργασίας του υπουργείου Υγείας για την Ψυχική Υγεία), θεωρούμε ότι είμαστε σε θέση να κάνουμε κάποιες διαπιστώσεις:

α) Καμία κίνηση δεν έχει γίνει από την πλευρά του υπουργείου για την αποκατάσταση του κλίματος ασφάλειας και δικαιοσύνης στις Μονάδες Ψυχικής Υγείας και καμία συνέχεια δεν είχε η συζήτηση που είχε ανοίξει με τον υπουργό Υγείας σχετικά με όσα είχαμε επισημάνει στην ανοιχτή επιστολή.  Επίσης, καμία συζήτηση δεν γίνεται για τις Μονάδες που παρανόμως έκλεισαν, για τους απλήρωτους εργαζόμενους που βρίσκονται στα δικαστήρια για να διεκδικήσουν τα δεδουλευμένα τους, για τους εργαζόμενους που απολύθηκαν μόνο και μόνο επειδή ανέδειξαν και υπερασπίστηκαν τα δικαιώματα ψυχικά πασχόντων και εργαζόμενων. Καμία κουβέντα και για τους ασθενείς που συνεχίζουν να μεταφέρονται με περιπολικά ή καίγονται ζωντανοί σε ψυχιατρεία και κοινοτικές δομές,  για τις κλειστές πόρτες και τις ιδρυματικές πρακτικές των “ανοιχτών” κοινοτικών δομών, για “φιλοξενούμενους” σε οικοτροφεία και ξενώνες που εξαναγκάζονται να πληρώνουν τις “δωρεάν” υπηρεσίες με το πενιχρό εισόδημά τους,  για άπορους ασθενείς που περιφέρονται από νοσοκομείο σε νοσοκομείο για να βρουν τα φάρμακά τους… 

Οι καταγγελίες των εργαζόμενων, από όσο γνωρίζουμε, συνεχίζουν να βρίσκονται στα συρτάρια του υπουργείου και καμία διοίκηση δεν έχει ελεγχθεί και λογοδοτήσει για τις αυθαιρεσίες της.  Όσο για τη δημιουργία αυτοδιαχειριζόμενων Μονάδων με τη συμμετοχή εργαζόμενων, και ληπτών όπου αυτό είναι εφικτό, φαίνεται ότι ήταν άλλη μια προεκλογική δήλωση που ξεχάστηκε αμέσως μετά τις εκλογές, όπως και η σταδιακή ένταξη των Μονάδων στο ΕΣΥ. 

Η απόσταση που έχει πάρει η κυβέρνηση από τις προεκλογικές της εξαγγελίες συντηρεί το κλίμα φόβου και τρομοκρατίας μέσα στους χώρους εργασίας, ενθαρρύνει την εργοδοτική αυθαιρεσία και, ταυτόχρονα, αποθαρρύνει τη συμμετοχή εργαζόμενων και ληπτών στη λήψη αποφάσεων και τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους. Ακόμα και η επανασύσταση των σωματείων, τα οποία φρόντισαν να διαλύσουν οι διοικήσεις με την ανοχή του υπουργείου Υγείας, φαίνεται ανέφικτη κάτω από αυτές τις συνθήκες.

β) Παρότι  τα θέματα των υπο-ομάδων της ομάδας εργασίας που συμμετείχαμε είναι σημαντικά και θα έπρεπε να βρίσκονται σε προτεραιότητα, δεν έχουν ανοιχτεί ακόμα προς συζήτηση. Κατανοούμε ότι υπάρχουν πολλά και σοβαρά προβλήματα, τα οποία ο ΣΥΡΙΖΑ κληρονόμησε από τις προηγούμενες κυβερνήσεις, αλλά δεν κατανοούμε πως, για παράδειγμα, θα σχεδιαστούν αλλαγές και θα θεσπιστούν νόμοι αν δεν ληφθεί από την αρχή υπόψη η συνεχής παραβίαση των δικαιωμάτων των ψυχικά πασχόντων ή πως θα συνεχίσουν να χρηματοδοτούνται οι Μονάδες των ΜΚΟ χωρίς να έχει καν συζητηθεί το θέμα των κριτηρίων λειτουργίας και των ελέγχων.

Γνωρίζουμε ότι και οι προηγούμενες κυβερνήσεις είχαν συστήσει παρόμοιες ομάδες εργασίας και επιτροπές, των οποίων οι τελικές προτάσεις εξυπηρετούσαν συγκεκριμένες πολιτικές και συμφέροντα και  γι΄αυτό δεν έγιναν ποτέ οι αλλαγές που απαιτούνται για μια ουσιαστική ψυχιατρική μεταρρύθμιση.  Δεν είναι τυχαίο ότι ενώ μένουν στα λόγια και στα χαρτιά, εδώ και 25 χρόνια,  οι απαραίτητες προϋποθέσεις για τη μετάβαση από την ιδρυματική περίθαλψη στην κοινοτική φροντίδα, όπως η τομεοποίηση και η λειτουργία ικανοποιητικού αριθμού Κέντρων Ψυχικής Υγείας και ψυχιατρικών κλινικών στα Γενικά Νοσοκομεία, “διαφημίζεται” το κλείσιμο των ψυχιατρείων ως η “ολοκλήρωση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης” και απομένει να οριστεί η καταληκτική ημερομηνία.

Δεν είναι λοιπόν μόνο το τοπίο στην Ψυχική Υγεία που παραμένει ακριβώς το ίδιο με αυτό των προηγούμενων κυβερνήσεων, αλλά αισθανόμαστε πλέον ότι δεν υπάρχει η πολιτική βούληση για οποιαδήποτε αλλαγή.

Για όλους τους παραπάνω λόγους, αποφασίσαμε να αποχωρήσουμε από την ομάδα εργασίας του υπουργείου Υγείας. Θεωρούμε ότι ακόμα και με την παρουσία μας σε αυτή την ομάδα συναινούμε στη συντήρηση μιας κατάστασης για την ανατροπή της οποίας αγωνιστήκαμε τα προηγούμενα χρόνια.

Α. Δημάκης

Α. Βασιλικόπουλος

Μέλη της Πρωτοβουλίας εργαζόμενων και απολυμένων στην Ψυχική Υγεία

Διαδήλωση ενάντια στον ψυχιατρικό ολοκληρωτισμό, Πέμπτη 24 Σεπτέμβρη, 6 μμ, Πλ. Δημαρχείου Χαϊδαρίου

 

& για τους θανάτους που πέρασαν στα ψιλά…

 

Video

Κάλεσμα από την Κατάληψη Παπουτσάδικο 

Κάλεσμα από την Πρωτοβουλία για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία 

Ανακοίνωση της Πανελλαδικής Συσπείρωσης για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση 

για το θάνατο των μηχανικά καθηλωμένων ασθενών στο ΨΝΑ (Δαφνί)

 

Από το «κολαστήριο» στον «νεοϊδρυματισμό»;

 

Αποθαρρυντικά είναι τα συμπεράσματα αναφορικά με την αποτίμηση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης, των τριήμερων εκδηλώσεων που πραγματοποιήθηκαν από τις 19 ώς τις 21 Ιουνίου στη Λέρο. Εχουν περάσει 25 χρόνια από τη δημοσιοποίηση των εικόνων φρίκης του κολαστήριου της Λέρου, που αποτέλεσε την απαρχή της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης στη χώρα μας, και το συμπέρασμα είναι απολύτως σαφές: Ο ριζικός μετασχηματισμός του ψυχιατρικού θεσμού επιχειρήθηκε, αλλά έμεινε ανολοκλήρωτος. Ισως τώρα, σ’ αυτή την εξαιρετικά κρίσιμη οικονομική, κοινωνική και πολιτική κατάσταση, στην οποία βρίσκεται η Ελλάδα, να χρειάζεται να ξαναεπιχειρηθεί, με στόχο αυτή τη φορά το εγχείρημα να είναι περισσότερο ολοκληρωμένο και πετυχημένο.

1958-1981: Το ζοφερό παρελθόν

Τα οχηματαγωγά πλοία -τα σύγχρονα πλοία των τρελών- μεταφέρουν αρχικά ομάδες των 40-50 ατόμων. Από το 1965 οι μεταφερόμενοι αυξάνονται σε 250-400 άτομα, καθένα εκ των οποίων φέρει ένα διακριτικό νούμερο, το οποίο αντιστοιχεί σε ένα ονοματεπώνυμο. Πολλά από τα νούμερα χάνονται κατά τη μεταφορά. Ετσι υπάρχουν ασθενείς χωρίς όνομα που δεν μπορούσε να γίνει ταυτοποίηση των στοιχείων τους και λέγονταν «Ανώνυμοι» ή «Αγνώστου».

Κριτήριο για την επιλογή ενός ασθενή, ώστε να μεταφερθεί στην Αποικία της Λέρου, ήταν περισσότερο τα κοινωνικά κι όχι τα ψυχιατρικά ή ιατρικά χαρακτηριστικά του. Βασικό, επίσης, κριτήριο ήταν και η αδιαφορία της οικογένειάς του -για ένα ή δύο χρόνια- που του έδινε τον χαρακτηρισμό του «ανίατου-αζήτητου».

Η «Αποικία» που το 1965 μετονομάστηκε σε Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Λέρου, ξεκίνησε με δύναμη 650 κλινών (το 1958) που βαθμιαία έφτασε τις 2.750 (το 1981). Το 1965 είναι η χρονιά με τις περισσότερες διακομιδές (900), έτος «εκκαθάρισης» των ελληνικών ψυχιατρείων από τα κοινωνικά «αζήτητα» άτομα ή από τα ψυχιατρικά «βαριά περιστατικά».

Οι ασθενείς φτάνουν να διαβιούν στις πλέον ακραίες μορφές ιδρυματικής ζωής μέσα σε στρατώνες, σε τμήματα των 90-180 ατόμων. Στο 11ο περίπτερο ζούσαν 1.100 ασθενείς ο ένας δίπλα στον άλλον, χωρίς προσωπικό χώρο και χρόνο. Επικρατούσε παντού φτώχεια: σε προσωπικές σχέσεις, σε προσωπική ταυτότητα, σε προοπτική, σε συναισθήματα και επιθυμίες. Και βία, είτε από φόβο και άγνοια από την πλευρά του προσωπικού είτε από αντίδραση και αντίσταση από την πλευρά των ασθενών.

Περίπου 4.500 άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας και με σοβαρά προβλήματα νοητικής στέρησης μεταφέρθηκαν στη Λέρο από το 1958 έως το 1981. Το 60% του νησιού ζούσε άμεσα (ως εργαζόμενοι μέσα) ή έμμεσα (ως προμηθευτές απ’ έξω) από το ψυχιατρείο. Για πολλά χρόνια υπήρχαν μόνον ένας ή δύο ψυχίατροι, ενώ το νοσηλευτικό προσωπικό είχε αποκλειστικά φυλακτικό ρόλο χωρίς καμία εκπαίδευση ή ειδίκευση. Αποτέλεσμα των παραπάνω ήταν όλοι μαζί να βουλιάζουν καθημερινά στο χωνευτήρι του ασύλου και να εντείνεται ο ιδρυματισμός τόσο των εργαζομένων όσο και των εγκλείστων.

2015: Ο μύθος του Σίσυφου

«Γυρνάω στη Λέρο τού σήμερα όπου τα πάντα είναι σιωπηρά και «ομαλοποιημένα»». Και αυτό που μένει τελικά είναι η συντήρηση και ο καινούργιος ιδρυματισμός που μπαίνει στον χώρο του ψυχιατρείου και στις καινούργιες δομές. Τώρα αυτό που έχει απομείνει είναι ένα «υπόλοιπο»», λέει ο Γιάννης Λουκάς, διευθυντής ψυχίατρος του Κ.Θ-Κ.Υ Λέρου, το οποίο κλείνει για τα νέα περιστατικά, λόγω υποχρηματοδότησης-υποστελέχωσης, αφήνοντας τα Δωδεκάνησα ακάλυπτα. Ο ίδιος μαζί με τον Κώστα Μπαϊρακτάρη, καθηγητή Ψυχιατρικής ΑΠΘ, και τον Θόδωρο Μεγαλοοικονόμου, διευθυντή ψυχίατρο ΨΝΑ Δαφνί -μέλη της ομάδας της Λέρου, των πρωτεργατών του κινήματος-, μίλησαν στην «Εφ.Συν.» από τη Λέρο για μια μεταρρύθμιση σε τέλμα.

Οταν δεν αναγνωρίζεται η κοινωνική διάσταση της ψυχικής ασθένειας, δεν μπορεί να υπάρξει μια κοινωνική διάσταση της περίθαλψης. Αυτό έχει αποτέλεσμα τις απαράδεκτες παροχές φροντίδας, τους εγκλεισμούς, τους αποκλεισμούς κ.λπ., αντί για την αποκατάσταση, με τη δυνατότητα εξάσκησης όλων των δικαιωμάτων των ψυχικά πασχόντων, επισημαίνουν. Το αποτέλεσμα είναι -εξηγεί ο Γ. Λουκάς- «νέοι άνθρωποι να βρίσκονται ξανά στο ψυχιατρείο, για μια καινούργια διαδρομή σε ένα ιδρυματικό περιβάλλον, που το τέλος της δεν θα διαφέρει από τις χιλιάδες διαδρομές χρόνιων ασθενών, που προσπαθήσαμε να σβήσουμε σε μια σισύφεια προσπάθεια τα τελευταία χρόνια. Και δεν είναι δυνατό σήμερα, με ό,τι έχει προηγηθεί, η απάντηση να είναι ξανά η Λέρος».

Η ψυχιατρική κοινότητα, σημειώνει ο Θ. Μεγαλοοικονόμου, «λειτουργεί ως εάν η “Λέρος” (το προϊόν του ψυχιατρικού της παραδείγματος, δηλαδή) να μην υπήρξε ποτέ, ή, ως εάν να είναι μια μακρινή ανάμνηση, θαμμένη κάπου παλιά στην Ιστορία». Και συνεχίζει χωρίς κανένα φραγμό, ως αυτονόητες, τις ίδιες πρακτικές που οδήγησαν στη δημιουργία της Αποικίας Ψυχασθενών Λέρου, «παράγοντας διαρκώς αντίστοιχες καταστάσεις, που σήμερα έχουν απλώς άλλη μορφή: το όργιο των μηχανικών καθηλώσεων και των προκαλούμενων θανάτων από αυτές, των βίαιων εξιτηρίων, την εγκατάλειψη των ασθενών χωρίς καμιά φροντίδα (συχνά στους δρόμους) και των οικογενειών χωρίς καμιά στήριξη, τον μονόδρομο του ψυχοφάρμακου, την απόρριψη του λόγου, της υποκειμενικότητας και των δικαιωμάτων του ψυχικά πάσχοντος κ.ο.κ.».

Βολεύει πολλούς -επισημαίνουν οι συνομιλητές μας- να συνδέουν και να ταυτίζουν τη Λέρο με τις φωτογραφίες από το ψυχιατρείο της εποχής, που υπάρχουν και εντυπωσιάζουν ή τρομάζουν, και όχι με αυτό που οι φωτογραφίες απεικόνιζαν πραγματικά: «Οχι ένας τόπος, αλλά ένας τρόπος», ένας τρόπος λειτουργίας της κυρίαρχης ψυχιατρικής που επιβλήθηκε και εφαρμόστηκε σε έναν τόπο. Και, προπαντός, μη αναφερόμενοι ποτέ στο πώς όλο αυτό έγινε δυνατό ν’ αλλάξει.

Η αλλαγή

Στη Λέρο έγινε ριζικός μετασχηματισμός και αποδόμηση μιας σειράς θέσφατων και κατασκευών της κυρίαρχης ψυχιατρικής. Με τόσους διαφορετικούς ανθρώπους επιτεύχθηκε και η παραδοχή του αντιθεραπευτικού ρόλου των ασύλων. «Η Λέρος μάς βοήθησε να καταλάβουμε ότι μέσα από μια συνολική θεώρηση της ανθρώπινης ύπαρξης υπάρχει προοπτική και είναι δυνατή μια θεραπευτική προσέγγιση που δεν θα συρρικνώνεται στην κατασκευή μιας νοσολογικής οντότητας και δεν θα απαιτεί να εξαντλείται σε κώδικες, πρωτόκολλα, συμπτώματα και διαγνώσεις.

«Αν θέλει η ψυχιατρική πράξη να είναι θεραπευτική, θα πρέπει να επανακτήσει την ικανότητα της απευθείας συνάντησής της με την ανθρώπινη ύπαρξη και ζωή, και να εστιάσει στις άπειρες δυνατότητες που δημιουργούνται μέσα από τη “συνάντηση” δύο προσώπων, δύο ιστοριών, δύο ανθρώπων», τονίζει ο Γ. Λουκάς.

Η τριήμερη συνάντηση στη Λέρο δεν είναι και δεν πρέπει κατ’ ουδένα τρόπο να εκληφθεί ως απλώς μια συνάντηση μνήμης. Σε αυτό συμφώνησαν όλοι όσοι επέστρεψαν στη Λέρο, το περασμένο τριήμερο. Είναι μια ευκαιρία να έλθει ξανά στο προσκήνιο η εμπειρία και να εμπνεύσει για το μέλλον. Διότι η ψυχιατρική μεταρρύθμιση εγκαταλείφθηκε. Εχουμε επιστρέψει στον νεοϊδρυματισμό, όπως λέει ο Γ. Λουκάς, «αφού δεν έχουμε την ετοιμότητα να απαντήσουμε στις ανάγκες του ανθρώπου μέσα στο κοινωνικό πλαίσιο και η μόνη πρόταση είναι το ψυχιατρείο». Και «τώρα απαιτείται πάλι σισύφεια προσπάθεια για την αποϊδρυματοποίησή μας».

Οι «μπαρουτοκαπνισμένοι» στο περιθώριο

Οι άνθρωποι του κινήματος της Λέρου συνέχισαν να εφαρμόζουν, όπου εργάστηκαν μετά τη Λέρο, την αποδόμηση, στην πράξη, του εγκλεισμού, κατ’ αρχάς στις πιο ορατές και περιοριστικές μορφές του, όπως είναι οι κλειδωμένες πόρτες και οι μηχανικές καθηλώσεις και απομονώσεις, σηματοδοτώντας διαχρονικά οιονεί ορατές παραφωνίες και συνεχίζοντας να λαμβάνουν και τις ανάλογες απαντήσεις και στάσεις από όλες τις βαθμίδες των κατεστημένων εξουσιών εντός του ψυχιατρείου. Κι είναι εντυπωσιακό πως διαχρονικά ουδέποτε ζητήθηκε η εμπειρία των ανθρώπων αυτών από τις πολιτικές ηγεσίες του υπουργείου Υγείας για χάρη της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης. Αντ’ αυτών των «μπαρουτοκαπνισμένων», όπως τους αποκαλεί ο Γιάννης Λουκάς, γιατρών που έχουν δουλέψει χρόνια μέσα στο ψυχιατρείο, προτιμούνται άνθρωποι αξιόλογοι θεωρητικοί, που δεν λέρωσαν ποτέ όμως τα χέρια τους...

Αναδημοσίευση από την Εφημερίδα των Συντακτών

Διαβάστε:

Το σκάνδαλο και η τραγωδία της ελληνικής ψυχιατρικής μεταρρύθμισης, του Κώστα Μπαϊρακτάρη

Ανδρέας Ξανθός: «Μετάβαση σε ένα μοντέλο εξατομικευμένης φροντίδας» 

Βίντεο και φωτογραφίες από το ίδρυμα της Λέρου:

Οι Αζήτητοι, Ζώης Κ. (1982)

Island of Outcasts, Jane Gabriel (Channel 4, 1990)

Κρατικό Θεραπευτήριο Λέρου (video, 1995)

Η ελευθερία είναι θεραπευτική, Λουκάκος Α. (2003) 

Leros by Alex Majoli / Magnum Photos

 

Η πραγματικότητα και η ουτοπία του νόμου 180, χθες, σήμερα, αύριο. Συνέντευξη με την ψυχίατρο Assunta Signorelli

 

http://www.deistituzionalizzazione-trieste.it/

Η Assunta Signorelli, ψυχίατρος και φεμινίστρια, το 1971 ακολουθεί τον Franco Basaglia από την Parma στην Trieste και ζει σε πρώτο πρόσωπο τις περιπέτειες και τις διαδρομές που οδήγησαν στο κλείσιμο του ψυχιατρικού ασύλου και, στη συνέχεια, στο νόμο 180.

Δημοσιεύθηκε στο http://180gradi.org/2015/05/19/813/., 

μετάφραση από τα ιταλικά: Νίκος Γκιωνάκης

Ποια ήταν η πραγματικότητα και ποια η ουτοπία εκείνης της εποχής;

Η πραγματικότητα εκείνης της εποχής ήταν ενός κόσμου που αναρωτιόταν για το νόημα της ίδιας του της ύπαρξης και έθετε σε επερώτηση όλους τους θεσμούς, από το σχολείο, την υγεία, τις φυλακές, μέχρι και τον στρατό, τη δικαιοσύνη. Γεννιόντουσαν τότε κινήματα που έθεταν ως στόχο τους, όχι την καταστροφή αλλά την αλλαγή των θεσμών, για να τους καταστήσουν θεσμούς ‘στην υπηρεσία’ των προσώπων.

Όταν έφτασα στην Trieste είχα μια μεγάλη ουτοπία στο νου καθώς επίσης την επιθυμία να μπορέσω να μεταφράσω σε πρακτική δράση όσα ήταν τότε οι αρχές, που σήμερα όπως και τότε, μας φαίνονταν θεμελιώδεις. Αναφέρομαι στη δυνατότητα μετασχηματισμού των θεσμών σε αυτό που εκ της αποστολής τους έπρεπε να είναι: μια υπηρεσία στους πολίτες.

Οι θεσμοί καθ’ εαυτοί δεν είναι ούτε καλοί ούτε κακοί, είναι ένας τρόπος που η κοινωνία, τα πρόσωπα εκχωρούν με βάση την αμοιβαιότητα για να μπορούν να ζήσουν με σεβασμό ο ένας προς τον άλλο. Ακόμη και τα ψυχιατρικά άσυλα, παραδόξως, γεννιούνται με καλές προθέσεις: με την ιδέα να θεραπεύσουν. Αυτό που διαφοροποίησε έντονα την επερώτηση του ψυχιατρικού ασύλου ως ολοπαγούς ιδρύματος από τα άλλα κινήματα ήταν η αυθεντική ιδέα του Franco Basaglia να συνδέσει την ουτοπία του αγώνα ενάντια στους θεσμούς εξουσίας με μια μεταρρυθμιστική πρακτική «μέσα στα πράγματα». Πιστεύω ότι χρειάζεται μια ριζοσπαστικότητα στο επίπεδο της σκέψης και ένας μετασχηματισμός της πρακτικής.

Πώς έγινε πράξη αυτή η ριζοσπαστική μεταρρύθμιση;

Με μια άλλη μεγάλη αυθεντική ιδέα του Franco, που ήταν να μπει η ζωή, η κανονικότητά της, στο ψυχιατρικό άσυλο: στη ζωή είναι κανονικό να συναντιούνται οι άντρες και οι γυναίκες (και κατά συνέπεια το τέλος του διαχωρισμού βάσει φύλου), είναι κανονικό να μπαίνεις και να βγαίνεις (εξ ου το άνοιγμα των τμημάτων), στη ζωή είναι κανονικό να θυμώνεις, να νιώθεις άσχημα (και από εδώ η φροντίδα). Και πάνω απ’ όλα ήταν θεμελιώδους σημασίας η αναγνώριση των αστικών δικαιωμάτων. Ήταν το πρώτο βήμα. Να ξαναφτιάξεις τις ιστορίες αυτών των προσώπων, όχι για να γράψεις βιβλία όπως κάνουν συχνά οι ψυχίατροι αλλά έχοντας στόχο την ανάκτηση των αστικών δικαιωμάτων. Για να έχουν ένα δελτίο ταυτότητας, ώστε όποιος έχει δικαίωμα σύνταξης να μπορεί να την λαμβάνει. Οι εμπειρίες των ανοικτών κοινοτήτων που είχαμε δει στην Gorizia ή στην Αγγλία ήταν πάντως επίπλαστες σε σύγκριση με την κανονική ζωή. Με αυτό το πέρασμα, αντίθετα, πιστεύω ότι ξεκίνησαν όλα. Και από αυτό γεννήθηκε η αναγκαιότητα να φέρουμε τις υπηρεσίες στην κοινότητα, εκεί όπου γεννιέται η διαταραχή. Έτσι γεννήθηκαν τα πρώτα Κέντρα ψυχικής υγείας, μέσα από μια μεγάλη πολιτική και διοικητική δουλειά.

Παράλληλα με αυτό υπάρχει μια ιστορία, των γυναικών, που δεν κατορθώνουν ποτέ να είναι στην εξουσία, να επηρεάσουν τα πράγματα παρά μόνο εν κρυπτώ. Μια συζήτηση, για τις γυναίκες, που προέκυψε στο ψυχιατρείο ήδη με το θέμα των προφυλακτικών που ήταν απαγορευμένα. Ήταν όμως μια συζήτηση παρεμβαλλόταν ανάμεσα σε όλους τους άλλους, σαν ένα υπόγειο ποτάμι: οι γυναίκες ήταν εκείνες που βίωναν διπλή καταπίεση εντός του ψυχιατρείου. Ήταν επίσης εκείνες χωρίς τις οποίες δεν θα μπορούσε καταστεί δυνατή η χάραξη μιας διαδρομής μετά την ενεργοποίηση των «5 Α» που αποτελούν χαρακτηριστικό κυρίως των γυναικών: accoglienza (υποδοχή), ascolto (ακρόαση), accudimento (φροντίδα), abitat (κατοικία) και autonomia (αυτονομία). Η αυτονομία ιδίως πρέπει να αποτελεί τον τελικό σκοπό των υπηρεσιών φροντίδας, που πρέπει να είναι ένα δεκανίκι, χωρίς όμως να ιδιοποιούνται τη ζωή αυτών των ανθρώπων.

Τι έχει μείνει σήμερα από εκείνη την ουτοπία;

Πιστεύω ότι πολλά από τα στοιχεία που διεκδικούσαμε τότε ισχύουν ακόμη σήμερα: το εγγυημένο εισόδημα, η εργασία ως δικαίωμα και όχι ως καταπίεση, η μη εμπορευματοποιημένη εκπαίδευση και πολιτισμός, το δικαίωμα στη σεξουαλικότητα. Θεωρώ ότι όλα αυτά είναι θέματα πολύ επίκαιρα και ότι θα πρέπει να δοκιμάσουμε να ανατρέξουμε σε εκείνη την πορεία έχοντάς την ως οδηγό, κατανοώντας ότι η κοινωνική εργασία είναι πολιτική δουλειά και ως τέτοια πρέπει να αναζητά διαρκώς μια αναφορά στην πολιτική, στα πιο διαφορετικά κόμματα, για να μπορεί να τυγχάνει αναγνώρισης σε πολιτικό, νομοθετικό και θεσμικό επίπεδο.

Και ποια είναι, αντίθετα, η πραγματικότητα;

Σήμερα, όπως τότε, το ζήτημα είναι πάντα αυτό της εξουσίας. Ο Basaglia έρχεται επηρεασμένος από τον Foucault και η κριτική στην εξουσία των θεσμών από εκεί προέρχεται. Σήμερα παρατηρώ μια πλήρη αποσύνδεση ανάμεσα στη σκέψη και την πρακτική. Αν αυτό που γίνεται είναι να υφίστανται εγκλεισμό «για λόγους προστασίας» οι άνθρωποι, αν πολλαπλασιάζονται οι δομές διαμονής αντί των κοινοτικών υπηρεσιών, αν την εξουσία εξακολουθούν να την κατέχουν οι ίδιοι, τότε κάτι δεν πάει καλά. Πιστεύω ότι και η ιδιωτικοποίηση του δημόσιου τομέα μέσω της ανάθεσης έργων στους κοινωνικούς συνεταιρισμούς υπήρξε ένα μεγάλο λάθος γιατί σήμερα βρισκόμαστε σε μια συνθήκη στην οποία οι συνεταιρισμοί λειτουργούν σε καθεστώς εκβιασμού. Θα έπρεπε αντίθετα να κατορθώσουμε να σταθούμε στη σύγκρουση, να κατανοήσουμε ότι όλες οι πραγματικότητες έχουν θετικά και αρνητικά και ότι ακόμη και οι καλύτερες θα χρειαστεί να μετασχηματιστούν. Σήμερα βλέπω ένα κλείσιμο της ψυχιατρικής, ειδικά της αριστεράς, σε ένα είδος αυταρέσκειας. Χάθηκε η συλλογική και συγκρουσιακή διάσταση. Όμως, αν δεν υπάρχει σύγκρουση και αντιπαράθεση, δεν πάμε μπροστά.

Θα ήθελα κάποιος να θέσει σε επερώτηση ακόμη και τις δικές μας ιδεολογίες, που, όπως έλεγε ο Σαρτρ, είναι ελευθερία όταν κατασκευάζονται, καταπίεση όταν έχουν κατασκευαστεί. Να τις έθετε σε επερώτηση από τη μεριά των αδύναμων υποκειμένων, υπερνικώντας το φόβο της σύγκρουσης, αφού πιστεύω πως το ότι δεν συμφωνούσαμε επέτρεψε στην Trieste να υπάρχει: ήμασταν όλοι τόσο διαφορετικοί και ακριβώς μέσα από τη σύνθεση των διαφορετικών δυνατοτήτων, στάσεων και πρακτικών κατέστη δυνατό το κλείσιμο του ψυχιατρείου.

Το ψυχιατρικό άσυλο έχει όμως κλείσει;

Πιστεύω ότι σβήσαμε το παρελθόν και αυτό ήταν ένα πολύ μεγάλο λάθος: αν δεν μάθουμε να διατρέχουμε τη διαδρομή που έχουμε διανύσει, όχι για να την ξανακάνουμε αλλά για να διαβάσουμε τους σημαντικούς της σταθμούς και να κατανοήσουμε, δεν μπορούμε να πάμε μπροστά.

Σήμερα το άσυλο ξαναπροτείνεται με διαφορετικό ένδυμα: τα Κέντρα Ταυτοποίησης και Απέλασης (Centri di Identificazione ed Espulsione για τους μετανάστες) είναι ψυχιατρικά άσυλα, για παράδειγμα, υπό την έννοια ότι πρόκειται για ολοπαγή ιδρύματα. Τα άσυλα εξακολουθούν να υφίστανται στις φυλακές, στα δικαστικά ψυχιατρικά νοσοκομεία, σε όλους εκείνους τους θεσμούς που δεν είναι προσβάσιμοι από έξω. Ακόμη και αυτός ο ίδιος ο νόμος για τα δικαστικά ψυχιατρικά νοσοκομεία είναι ένα σημάδι, κατ΄εμέ. Φοβάμαι ότι οι δομές που σύμφωνα με το νόμο θα υποκαθιστούν τα δικαστικά ψυχιατρικά νοσοκομεία σε πέντε χρόνια θα έχουν καταντήσει μικρά άσυλα χρονίων.

Έχουμε τη δυνατότητα και το καθήκον να κοιτάμε στο παρελθόν για να διατρέξουμε ξανά τους βασικούς κόμβους και να αλλάξουμε το παρόν. Εμείς που είμαστε οι πρωταγωνιστές των γεγονότων δεν έχουμε ίσως τη διαύγεια για να τους διαβάσουμε, το πολύ – πολύ θα μπορούσαμε να αναφέρουμε μια άποψη. Δεν είμαι κολλημένη στο παρελθόν, πιστεύω όμως ότι πρέπει να κατανοηθούν όλα όσα συνέβησαν και θα ήταν καλό να είχαμε μια συζήτηση με τους μάρτυρες, ενθυμούμενοι ότι είμαστε μάρτυρες και όχι θεματοφύλακες μιας Αλήθειας που δεν υπάρχει. Με λίγα λόγια, χωρίς να θεωρούμε τους εαυτούς μας αυθεντίες που δεν χωρούν αμφισβήτηση.

  

 

12 Ιουνίου 2015: Διαδήλωση ενάντια στην ψυχιατρική βαρβαρότητα και τη διάλυση της ψυχικής υγείας

 

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΒΑΡΒΑΡΟΤΗΤΑ

ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΔΙΑΔΗΛΩΣΗ - ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015, 12μ.

Είναι κοινή διαπίστωση ότι το σύστημα Ψυχικής Υγείας βρίσκεται σε κατάσταση διάλυσης εξαιτίας της εφαρμογής των πολιτικών του μνημονίου. Η κρίση στην Ψυχική Υγεία είχε, φυσικά, ξεκινήσει πολύ πριν την εφαρμογή αυτών των πολιτικών, ως προϊόν του ανολοκλήρωτου και στρεβλού χαρακτήρα της λεγόμενης «Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης», εδώ και 30 χρόνια, της χρόνιας υποχρηματοδότησης του συστήματος και με το κράτος να απεκδύεται διαχρονικά των ευθυνών του για μια δημόσια και δωρεάν Ψυχική Υγεία, κοινοτικά βασισμένη, με κουλτούρα και πρακτικές εναλλακτικές στον εγκλεισμό και με πλήρη σεβασμό στα δικαιώματα ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία. Ήταν αυτή την κατάσταση που ήλθε να συναντήσει η εφαρμογή των στυγνών, νεοφιλελεύθερων πολιτικών, οι οποίες οδηγούν το κυρίαρχο σύστημα των υπηρεσιών στην προϊούσα αποστράγγισή του από την όποια δυνατότητα είχε ποτέ παροχής θεραπευτικών απαντήσεων στις ανάγκες των ψυχικά πασχόντων.

Λίγο πριν τις πρόσφατες εκλογές και στα πλαίσια αυτών των πολιτικών, ήταν επικρεμάμενο το βίαιο κλείσιμο των εναπομεινάντων ψυχιατρείων. Μετά τις εκλογές, η ίδια κατάσταση διάλυσης της Ψυχικής Υγείας παραμένει, διαρκώς επιδεινούμενη λόγω των επιπτώσεων των ήδη ειλημμένων μέτρων, την ίδια στιγμή που η νέα ηγεσία του Υπουργείου Υγείας δεν έχει κάνει, στο διάστημα που υπάρχει, την παραμικρή ανακοίνωση, δήλωση, νύξη για θέματα που αφορούν στην Ψυχική Υγεία. Με μόνη εξαίρεση την δήλωση μετά το τραγικό συμβάν της 17ης Μαίου στο ΨΝΑ, με μιαν ανακοίνωση διεκπεραιωτικού κλεισίματος του όλου ζητήματος.

Είμαστε αντίθετοι στην όποια διαπραγμάτευση με την ΕΕ για απλώς αναβολή της εφαρμογής του συμφώνου «Αντόρ-Λυκουρέτζου», βάσει του οποίου προωθείτο το βίαιο κλείσιμο των ψυχιατρείων και μια σειρά από άλλα μέτρα, κυρίως λογιστικού χαρακτήρα και όχι στη βάση των αναγκών των ανθρώπων με ψυχιατρική εμπειρία. Υποστηρίζουμε την οριστική αποδέσμευση και ακύρωση του συμφώνου αυτού και του όποιου τέτοιας φύσης συμφώνου και διεκδικούμε μια σειρά από αιτήματα τα οποία συνδέουν τα μέτρα που πρέπει άμεσα να ληφθούν για την αντιμετώπιση της διαλυτικής κρίσης στην Ψυχική Υγεία, με τον ταυτόχρονο μετασχηματισμό του κυρίαρχου νοσοκομειοκεντρικού και κατασταλτικού συστήματος προς ένα κοινοτικά βασισμένο και ολοκληρωμένο σύστημα Ψυχικής Υγείας

1. Άμεσες και επαρκείς προσλήψεις μονίμου προσωπικού, κυρίως γιατρών (κανονικές προσλήψεις του ΕΣΥ, που μπορεί να γίνουν με ταχείς ρυθμούς) και νοσηλευτών, αλλά και όλων των ειδικοτήτων ανάλογα με τις ελλείψεις σε κάθε υπηρεσία, προκειμένου αυτή να λειτουργεί με ασφάλεια και αναπτύσσοντας το πλήρες θεραπευτικό της δυναμικό.

2. Ενίσχυση των προϋπολογισμών των νοσοκομείων και όλων των μονάδων προκειμένου ν΄ αντιμετωπίσουν με επάρκεια, ποιότητα και ασφάλεια όλες τις ανάγκες τους (φάρμακα, υλικά κλπ).

3. Άμεση εξασφάλιση της δωρεάν νοσηλείας και της προμήθειας φαρμάκων για όλους τους ανασφάλιστους - στην πράξη και όχι απλώς ως διακήρυξη. Κατάργηση της όποιας συμμετοχής στη τιμή του φαρμάκου για όλους τους ασφαλισμένους, ιδιαίτερα για τα όλο και πιο πλατειά λαϊκά στρώματα που ζουν σε συνθήκες προϊούσας φτωχοποίησης.

4. Διασφάλιση της ταχύρρυθμης λειτουργίας των επιτροπών «πιστοποίησης αναπηρίας» (ΚΕΠΑ), με κατάργηση των χρονοβόρων διαδικασιών και των γραφειοκρατικών αγκυλώσεων, αλλά και των μνημονιακής έμπνευσης κατευθυντήριων αξόνων που επιτάσσουν την απόρριψη όλο και πιο πολλών (μέσω της εσκεμμένης μείωσης των ποσοστών αναπηρίας) από το δικαίωμα σε μια σύνταξη, ή ένα επίδομα αναπηρίας.

5. Κατάργηση της ρύθμισης που προβλέπει την άμεση περικοπή του «επιδόματος Πρόνοιας», ή της «σύνταξης αναπηρίας», σε άτομα που βρίσκουν μια θέση εργασίας, μια θέση που σήμερα είναι όλο και πιο επισφαλής και πρόσκαιρη, την ίδια στιγμή που η ρύθμιση αυτή, εν μέσω της επικρατούσας επισφάλειας (αλλά και ανέκαθεν), αποτελεί ένα από τα βασικά εμπόδια των δικαιούχων του επιδόματος να δραστηριοποιηθούν στην κατεύθυνση της αναζήτησης εργασίας, φοβούμενοι ότι θα χάσουν την ασφάλεια έστω και αυτού του γλίσχρου επιδόματος/σύνταξης. Να υπάρξει, επομένως, ρύθμιση που να προβλέπει την ταυτόχρονη χορήγηση του επιδόματος/σύνταξης (όπως, άλλωστε, ισχύει και στους ΚΟΙΣΠΕ) σε όποιον βρίσκει θέση εργασίας, για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα απαραίτητο για την σταθεροποίηση της νέας κατάστασης του ατόμου, τόσο στο αντικειμενικό πεδίο (της εργασίας), όσο και στο υποκειμενικό.

Επιπλέον, το βοήθημα που αντιπροσωπεύει, στη ζωή του καθενός, το επίδομα της Πρόνοιας, ή η σύνταξη αναπηρίας, δεν είναι κάτι που μπορεί γραμμικά να συνδέεται με τον όποιο κυρίαρχο ορισμό της «αναπηρίας», στον οποίο  ανάγονται οι πολύπλοκες ανάγκες του ατόμου (έναν ορισμό που υπακούει πιο πολύ σε λογιστικού χαρακτήρα σκοπιμότητες παρά στις όποιες, συζητήσιμες,  «επιστημονικές» προδιαγραφές), αλλά με την ολότητα της ιδιαίτερης κατάστασής του, των δυσκολιών του, μέρος των οποίων είναι και ο συνήθως ολοσχερής αποκλεισμός του από την αγορά εργασίας. Η όποια απόφαση για περικοπή ενός επιδόματος θα έπρεπε να προκύπτει και να είναι συνυφασμένη, μεταξύ άλλων, με την άμεση διαθεσιμότητα της κατάλληλης θέσης εργασίας, ανάλογα με τις εκάστοτε ιδιαίτερες ανάγκες και δεξιότητες.

Πρέπει, επίσης, να καταργηθεί άμεσα η ρύθμιση που δεν επιτρέπει την χορήγηση ή την ανανέωση της χορήγησης του «επιδόματος Πρόνοιας» στα άτομα που νοσηλεύονται (συνήθως όχι από επιλογή τους) για μεγάλα χρονικά διαστήματα.

6. Άμεσα μέτρα για την αντιμετώπιση της «ανθρωπιστικής κρίσης», που στην Ψυχική Υγεία παίρνει, μεταξύ άλλων, και τις παρακάτω μορφές : όλο και περισσότερα άτομα, τα οποία νοσηλεύονται και δεν είναι δικαιούχοι ούτε καν του επιδόματος Πρόνοιας (είτε γιατί δεν πληρούν κάποια από τις προϋποθέσεις, είτε γιατί δεν επιθυμούν, για γνωστούς και κατανοητούς λόγους, να μπουν στην διαδικασία απόκτησης, μέσω του σχετικού βοηθήματος, της ταυτότητας του ανάπηρου κλπ), ο λόγος που συχνά παρατείνεται η νοσηλεία τους (όταν δεν διώχνονται με το «βιαστικό εξιτήριο»), είναι γιατί δεν έχουν πού να μείνουν, με αδυναμία, συχνά, ακόμα και εξασφάλισης της τροφής τους. Πολλές οικογένειες, εν προκειμένω, που αδυνατούν ή αρνούνται να στηρίξουν τα πάσχοντα μέλη (με την άρνηση, ενίοτε, να υποκρύπτει την αδυναμία), θα μπορούσαν να βοηθήσουν αν υπήρχε πρόσβαση σε κάποια σχετική βοήθεια. Προκύπτει, λοιπόν, ως αίτημα προς άμεση απάντηση, οι άνθρωποι που πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις λήψης της «ανθρωπιστικής βοήθειας» και παίρνουν εξιτήριο μετά από ψυχιατρική νοσηλεία, να δικαιούνται και να προηγούνται (με μια απλή αίτηση στα ΚΕΠ χωρίς χρονοβόρες διαδικασίες) και στις τρεις προβλεπόμενες παροχές (επιδότηση ενοικίου 70 ευρώ, κάρτα σίτισης 100 ευρώ το μήνα, μειωμένο τιμολόγιο ΔΕΗ). Και ταυτόχρονα, οι όποιες προβλεπόμενες διαδικασίες (διάφορα προαπαιτούμενα εντός προθεσμιών κλπ) ν΄ απλουστευτούν γι΄ αυτούς, με τη κατάθεση μιας υπεύθυνης δήλωσης και αργότερα των όποιων δικαιολογητικών. Ακόμη, να καταστεί "επ΄ αόριστον" η προθεσμία υποβολής της αίτησης, που έληξε στις 30 Μαΐου, ώστε όλοι να έχουν πρόσβαση στη βοήθεια, αν και όποτε την χρειάζονται.

7. Επαναφορά της παροχής των οικονομικών προϋποθέσεων για την υλοποίηση του «εξατομικευμένου θεραπευτικού προγράμματος» στις στεγαστικές δομές (αλλά, αναλόγως, και στα τμήματα νοσηλείας), είτε με τη μορφή του πάλαι ποτέ «θεραπευτικού κινήτρου», είτε με όποια άλλη μορφή, έτσι ώστε να υπάρξουν οι αναγκαίες υλικές προϋποθέσεις για κινήσεις πέρα από τις λογικές λειτουργίας που έχουν μετατρέψει αυτές τι δομές σε μικρά άσυλα.

8. Αμεση ακύρωση της νομοθετικής ρύθμισης για την παρακράτηση των συντάξεων των ενοίκων των στεγαστικών δομών, αλλά και των λεγόμενων προνοιακών ασθενών (σε ιδρύματα, δομές κλπ) όπου η παρακράτηση ήδη εφαρμόζεται από διετίας.

9. Αμεση εφαρμογή της Τομεοποίησης, με Τομείς Ψυχικής Υγείας (ΤΟΨΥ) το πολύ μέχρι 100.000 κατοίκους, στη λογική ότι η Τομεοποίηση δεν είναι απλώς μια γεωγραφική παράμετρος, αλλά μια ουσιωδώς θεραπευτική παράμετρος, χωρίς την οποία δεν υπάρχει «ανάληψη ευθύνης» της υπηρεσίας για τα όποια προβλήματα ψυχικής υγείας εντός της κοινότητας. Με δεδομένη την κατάσταση και το είδος των υπαρχόντων υπηρεσιών, ο σχεδιασμός και η έναρξη εφαρμογής της Τομεοποίησης δεν μπορεί να γίνει παρά με σημείο αναφοράς την μονάδα νοσηλείας. Οπου υπάρχει Κέντρο Ψυχικής Υγείας (ΚΨΥ) θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται στον εν λόγω ΤΟΨΥ ως η βασική του μονάδα, ενώ η δημιουργία ΚΨΥ σε κάθε ΤΟΨΥ θα είναι η πρώτη προτεραιότητα.

Σε σύνδεση με την Τομεοποίηση και τον σχεδιασμό των κοινοτικών υπηρεσιών να υπάρξει διόρθωση και επικαιροποίηση του Χάρτη Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, που, στην παρούσα του μορφή, αποτελεί μια δυσανάγνωστη, για τον όποιο ενδιαφερόμενο, λίστα εταιρειών (και όχι υπηρεσιών) χωρίς καμιά σχέση με την υπάρχουσα, ζοφερή πραγματικότητα των υπαρχόντων ή μη, λειτουργούντων ή μη, και πού, υπηρεσιών.

10. Άμεσες κινήσεις για ίδρυση ΚΨΥ σε κάθε ΤΟΨΥ, διασυνδεδεμένων με την μονάδα νοσηλείας και με το πλήρες δίκτυο των δομών ψυχικής υγείας του ΤΟΨΥ (στεγαστικές δομές κλπ). Το ΚΨΥ παρέχει πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια πρόληψη και φροντίδα, έχει κλίνες νοσηλείας, λειτουργεί 24 ώρες την ημέρα, επτά μέρες την εβδομάδα και αποτελεί την κεντρική μονάδα του δικτύου των υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας. Προφανώς, θα χρειαστούν οι αναγκαίες προσλήψεις για την επαρκή και αποτελεσματική στελέχωσή τους. 

Τα ελάχιστα ΚΨΥ που λειτουργούν σήμερα (δραματικά υποστελεχωμένα), απευθύνονται (και απευθύνονταν ανέκαθεν) σε δυσανάλογα μεγάλους ΤΟΨΥ, λειτουργώντας στη λογική του εξωτερικού ιατρείου και όχι της ανάληψης της ευθύνης για παροχή της εκάστοτε αναγκαίας και ολοκληρωμένης φροντίδας, που εξ΄ ορισμού θα έπρεπε να παρέχεται από μια κοινοτική υπηρεσία, στο πλήρες φάσμα των αιτημάτων του τομέα στον οποίο απευθύνονται, χωρίς επιλογές και αποκλεισμούς, Αναλαμβάνουν, ως επί το πλείστον, τις θεωρούμενες ως πιο «ελαφρές» περιπτώσεις, παραπέμποντας εκ προοιμίου τις πιο «δύσκολες», αυτές με τις πι πολύπλοκες ανάγκες, στην νοσοκομειακή νοσηλεία, εκτρέφοντας ταυτόχρονα το έδαφος για παράπλευρες, ιδιωτικού χαρακτήρα απαντήσεις σε πολλούς εκ των χρηστών, από προσωπικό δημοσίων υπηρεσιών.

11. Ίδρυση ψυχιατρικών κλινικών σε γενικά σε νοσοκομεία της επαρχίας όπου δεν υπάρχουν (πχ, Στερεά Ελλάδα, νησιά κλπ), αλλά και σε κάποια της Αθήνας, όπου υπάρχουν ομάδες ψυχιάτρων χωρίς κλινική. Ταυτόχρονα, ενδυνάμωση των ψυχιατρικών κλινικών σε νοσοκομεία της επαρχίας όπου υπάρχουν μεν, αλλά υπολειτουργούν. Μελέτη του ζητήματος της επάρκειας των ψυχιατρικών κλινών δεδομένου ότι το πλήθος των ράντζων σ΄ ένα βαθμό οφείλεται σε καθαυτό έλλειψη κλινών, πέρα από την παντελή έλλειψη του «φίλτρου» του ολοκληρωμένου δικτύου κοινοτικών υπηρεσιών.

12. Ενίσχυση (χρηματοδότηση κλπ) των υπαρχόντων και δημιουργία νέων δομών και ευκαιριών επαγγελματικής αποκατάστασης (ΚΟΙΣΠΕ κλπ), με κανονική, αξιοπρεπή αμοιβή για τους εργαζομένους. Το ζήτημα της εργασιακής ένταξης είναι εκ των ουκ άνευ για την ψυχοκοινωνική αποκατάσταση και την κοινωνική επανένταξη.

Οι ΚΟΙΣΠΕ πρέπει ν΄ αλλάξουν νομικό πλαίσιο έτσι ώστε να μπορούν να λειτουργούν από (και για) τους άμεσα ενδιαφερόμενους (άτομα με ψυχιατρική εμπειρία κλπ) και να πάψουν να είναι απλώς μέσον απασχόλησης κάποιων λειτουργών. Ο ελάχιστος, έως συχνά μηδενικός, αριθμός των εργαζόμενων χρηστών που απασχολούν, αποτελεί πραγματική διακωμώδηση του ρόλου για τον οποίο υποτίθεται ότι δημιουργήθηκαν και έχουν κληθεί να παίξουν. Για ν΄ ανταποκριθούν στον στοιχειωδώς ενταξιακό και αποκαταστασιακό τους χαρακτήρα πρέπει, μεταξύ άλλων, να διασφαλίζουν μόνιμη και ικανοποιητικά αμειβόμενη εργασία, μακριά από τις λογικές της απασχόλησης ορισμένου χρόνου και των απολύσεων, όπως συνέβη πρόσφατα με την απόλυση 3 εκ των 4 συνολικά εργαζομένων στον ΚΟΙΣΠΕ Βορείων προαστίων Αθήνας

13. Άμεση παρέμβαση για την ουσιαστική εφαρμογή της νομοθεσίας για την ακούσια νοσηλεία (ν. 2071/92) έτσι ώστε να γίνεται άμεση εκδίκαση και ο άμεσα ενδιαφερόμενος να μπορεί να παρίσταται με δικό του πραγματογνώμονα, αν το επιθυμεί, και δικηγόρο. Να τηρηθούν, επιτέλους, οι διατάξεις που προβλέπουν ότι εντός 10 ημερών η υπόθεση πρέπει να εκδικάζεται. Ταυτόχρονα, να πάψουν οι ακούσιες νοσηλείες να εκτελούνται από την αστυνομία και να δημιουργηθούν κατάλληλες προς τούτο υγειονομικές υπηρεσίες (ψυχίατρος, νοσηλευτές), που θα τις εκτελούν και θα καλούν αυτές την αστυνομία μόνο σε πολύ έκτακτες περιπτώσεις.

14. Αντίστοιχη μέριμνα πρέπει να υπάρξει και ως προς την εφαρμογή του νόμου για την δικαστική συμπαράσταση, ότι, δηλαδή, θα πρέπει να εφαρμόζεται ουσιαστικά όχι διεκπεραιωτικά. Να ληφθεί πρόνοια για ουσιαστικό έλεγχο της λειτουργίας του δικαστικού συμπαραστάτη, καθώς και ότι, σε ανθρώπους που δεν έχουν κανένα κοινωνικό στήριγμα, διασφαλίζεται μια αποτελεσματική και αξιόπιστη παρουσία για διαχείριση των περιουσιακών τους στοιχείων πραγματικά προς όφελός τους.

15. Η τήρηση της νομοθεσίας για την ακούσια νοσηλεία και για την δικαστική συμπαράσταση εντάσσεται στο πεδίο των δικαιωμάτων των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία. Θα πρέπει να υπάρξει ενδιαφέρον για το όργιο των κατασταλτικών μέτρων, των μηχανικών καθηλώσεων (που ενίοτε έχουν ως «παρενέργεια» τον θάνατο), των περιορισμών της κλειδωμένης πόρτας, των όποιων αυθαίρετων κανόνων επιβάλλονται. Θα χρειαστούν μηχανισμοί προστασίας των δικαιωμάτων (ουσιαστικοί και όχι, όπως μέχρι τώρα, κατ΄ επίφασιν και προσχηματικοί), αλλά, προπαντός, διαδικασίες που ανοίγουν δρόμους προς τον επαναπροσανατολισμό (την αλλαγή κουλτούρας και πράξης) των λειτουργών προς μιαν «άλλη ψυχιατρική». Σ΄ αυτή τη βάση, μια από τις παραμέτρους της οποίας είναι η εξασφάλιση του αριθμητικά αναγκαίου και επαρκώς εκπαιδευμένου προσωπικού σε όλες τις μονάδες ψυχικής υγείας, η μηχανική καθήλωση θα πρέπει επιτέλους να αποφασιστεί ότι δεν αποτελεί ιατρική πράξη, ότι η εφαρμογή της συνιστά καταστρατήγηση θεμελιακών δημοκρατικών και συνταγματικών δικαιωμάτων του ατόμου και, ως εκ τούτου, η τέλεσή της να αποτελεί ποινικό αδίκημα.

16. Η μεταφορά των ψυχιατρικών κλινικών των ψυχιατρείων σε κατάλληλους και επαρκείς χώρους στα γενικά νοσοκομεία θα ακολουθήσει στο βαθμό που οι νέες προσεγγίσεις, πρακτικές και θεσμικές λειτουργίες παγιώνονται και προχωράει με ουσιαστικό τρόπο η ανάπτυξη του ολοκληρωμένου δικτύου των κοινοτικών υπηρεσιών, που θα υποκαθιστούν πλήρως και θα λειτουργούν εναλλακτικά στο ψυχιατρείο. Σε όλη αυτή την διαδικασία του μετασχηματισμού θεωρείται ως  αυτονόητη, και εκ των ουκ άνευ, η πλήρης αξιοποίηση, χωρίς καμιά εξαίρεση, του υπάρχοντος προσωπικού και επειδή αυτό δεν επαρκεί, η πρόσληψη του αναγκαίου αριθμού όλων των ειδικοτήτων που θα απαιτηθεί για την επαρκή στελέχωση των υπηρεσιών.

17. Είναι πρωταρχικής σημασίας, σε όλη αυτή την διαδικασία, ο ενεργός και αποφασιστικός ρόλος των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία και των οικογενειών. Μέχρι τώρα, τα «άτομα με εμπειρία» και οι οικογένειες, παρά τις προθέσεις και την ενεργό αγωνιστική συμμετοχή τους, έχουν συνήθως χρησιμοποιηθεί, από το κυρίαρχο σύστημα, με διακοσμητικό τρόπο, ως δήθεν «συμμέτοχοι» (συχνά προσκεκλημένοι και παρακαθήμενοι σε διάφορα τραπέζια και συνέδρια των «ειδικών»), ενώ οι όποιες αποφάσεις λαμβάνονται ερήμην αυτών. Είναι σημαντικό να απλωθούν περαιτέρω και να ενδυναμωθούν τα κινήματα και οι συλλογικότητες ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία, αλλά και των συλλόγων των οικογενειών, να γίνεται έμπρακτα σεβαστή η ανεξάρτητη και αδιαμεσολάβητη παρουσία και λειτουργία τους και ο ενεργός και αποφασιστικός ρόλος τους στα τεκταινόμενα.

18. Ένα κρίσιμο ζήτημα είναι η αντιμετώπιση του προβλήματος που συνιστούν, από πολλές απόψεις, οι ΜΚΟ της Ψυχικής Υγείας, μια μορφή ιδιωτικοποίησης, αλλά, ωστόσο, χωρίς ίδιους πόρους και στηριζόμενες για την επιβίωσή τους στην  κρατική χρηματοδότηση. Καθώς στο τέλος του 2015 εξαντλείται η έκτακτη χρηματοδότηση της ΕΕ για την διάσωσή τους, προκειμένου να επιτευχθεί το «βίαιο κλείσιμο των ψυχιατρείων», είναι σαφές ότι, από το 2016, θα αντιμετωπίσουν πρόβλημα επιβίωσης. Με την περαιτέρω ιδιωτικοποίησή τους προ των πυλών, η μόνη λύση είναι η άμεση δημοσιοποίησή τους (η ανάληψή τους από το κράτος) αφού, καθώς είναι κρατικοδίαιτες, αυτό δεν θα είχε κανένα κόστος. Θα είναι μια ενέργεια ασφαλής και για τους ενοίκους των δομών και για το προσωπικό, που θα αποκτήσει, έτσι, μονιμότητα της θέσης εργασίας και δεν θα είναι έρμαιο των όποιων εκβιασμών και της αχαλίνωτης αυθαιρεσίας των αφεντικών των ΜΚΟ.

19. Οι διαδικασίες Αποιδρυματοποίησης θα έπρεπε να συμπεριλάβουν και τις λεγόμενες προνοιακές δομές και ιδρύματα, όχι μόνο στα Λεχαινά, αλλά και πολλά άλλα σε ολόκληρη τη χώρα, όπου οι συνθήκες είναι μεσαιωνικές.

20. Ακύρωση των όποιων σχεδίων, σκέψεων και προετοιμασιών για την ίδρυση δικαστικού (ών) ψυχιατρείου(ων). Να εξεταστεί η διεθνής εμπειρία και η επεξεργασία λύσεων εναλλακτικών στο δικαστικό ψυχιατρείο. Να εξεταστεί, επίσης, η άμεση αλλαγή του σχετικού νομοθετικού πλαισίου (άρθρα 34, 69, 70 ΠΚ κλπ) σε μια κατεύθυνση που θα επιτρέπει, ενάντια στην φυλακτική λογική, μια πραγματική θεραπευτική παρέμβαση για τα άτομα με ψυχιατρική εμπειρία που διαπράττουν το όποιο ποινικό αδίκημα. Απόρριψη πρέπει να υπάρξει και στην προετοιμαζόμενη εισαγωγή στην Ελλάδα της Υποχρεωτικής Θεραπείας στην Κοινότητα, στη μεταφορά, δηλαδή, της ψυχιατρικής καταστολής μέσα στην κατοικία του ατόμου.

21. Μια σειρά από νομοθετικές ρυθμίσεις, υπουργικές αποφάσεις και εγκύκλιοι για την Ψυχική Υγεία, που πέρασαν, κατ΄ εντολήν της task force, από τις υφυπουργούς που είχαν αναλάβει την Ψυχική Υγεία τα τελευταία τρία χρόνια προκειμένου να διευκολυνθεί το «βίαιο κλείσιμο» και η περαιτέρω ιδιωτικοποίηση της Ψυχικής Υγείας, πρέπει άμεσα να ακυρωθούν. Μεταξύ άλλων, θα πρέπει άμεσα να αναθεωρηθούν πρακτικές, ιδιαίτερα στις δομές των ΜΚΟ (Κέντρα Ημέρας κλπ), για ένταξη ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία σε θεραπευτικά προγράμματα ενός χρόνου με δυνατότητα για ανανέωση για έξη μήνες Ένα θεραπευτικό πλάνο δεν μπορεί να συγκροτείται στη βάση ομογενοποιημένων, γενικών και λογιστικής αρχής προδιαγραφών, αλλά σύμφωνα με τις ανάγκες του ψυχικά πάσχοντος ατόμου και να έχουν όση διάρκεια όσο απαιτούν αυτές οι ανάγκες και επ΄ αόριστον.

22. Τέλος, θ΄ αποτελούσε ακύρωση της όποιας αξιοπιστίας της νέας διακυβέρνησης η καθ΄ οιονδήποτε τρόπο συνδιαλλαγή και εκ νέου ανάθεση ρόλων σε συμβούλους και μέλη επιτροπών (ιδιοκτήτες ΜΚΟ και άλλοι) που είχαν οριστεί από τις προηγούμενες μνημονιακές κυβερνήσεις για το σχεδιασμό του «βίαιου κλεισίματος» των ψυχιατρείων, της διάλυσης και της περαιτέρω ιδιωτικοποίησης της ψυχικής υγείας.

6 Ιουνίου 2015

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

  

Ενημέρωση για τη συνάντηση Πρωτοβουλίας Εργαζόμενων και Απολυμένων στην Ψυχική Υγεία στις 26/05/2015

Την Τρίτη 26/05/2015 πραγματοποιήθηκε η συνάντηση εργαζόμενων και απολυμένων στην Ψυχική Υγεία στο ΕΚΑ.

Είχε προηγηθεί κάλεσμα εκ μέρους της Πρωτοβουλίας με στόχο:

- να γίνει ενημέρωση για τις συναντήσεις που πραγματοποιήσαμε με τον Αναπληρωτή Υπουργό Α. Ξανθό και τον ειδικό σύμβουλό του για θέματα Ψυχικής Υγείας Θ. Υφαντή,

- να γίνει συζήτηση για την κατάσταση στους χώρους δουλειάς και για τις επόμενες κινήσεις που πρέπει να γίνουν.

Όσον αφορά στην ενημέρωση από τις συναντήσεις στο Υπ. Υγείας να αναφέρουμε συνοπτικά εδώ μόνο τα εξής:

Το Υπ. Υγείας δεν φαίνεται να έχει κάποιο σχέδιο, ούτε για την καταβολή των δεδουλευμένων στους συναδέλφους, στους οποίους οφείλονται μισθοί πολλών μηνών, ούτε για τη χρηματοδότηση των φορέων ΝΠΙΔ μετά το 2015 και τη λήξη της χρηματοδότησης από το ΕΣΠΑ.

Επίσης, δεν υπάρχει σχέδιο και χρονοδιάγραμμα για μέτρα που θα εξαλείψουν, ή έστω θα περιορίσουν, την ασυδοσία των διοικήσεων των φορέων, παρότι το τελευταίο διάστημα έχουν αυξηθεί οι καταγγελίες εργαζομένων προς το Υπουργείο.  

Η συζήτηση για την κατάσταση στους χώρους δουλειάς

Από τις ενημερώσεις που έγιναν από τους συναδέλφους για τους χώρους δουλειάς τους, διαπιστώθηκε ότι σε πάρα πολλούς χώρους υπάρχει καθυστέρηση πληρωμών από 2 έως και 13 μήνες! Πολλές διοικήσεις, γνωρίζοντας ότι οι έλεγχοι του Υπουργείου είναι ανύπαρκτοι και εκτιμώντας ότι δεν θα υπάρξει κάποιας μορφής οργανωμένη αντίδραση από τους εργαζόμενους, επιλέγουν να τους αφήνουν απλήρωτους και να χρησιμοποιούν τα χρήματα που παίρνουν από το Υπουργείο για να “επεκτείνουν τις δραστηριότητες τους”. Η καταπάτηση εργασιακών δικαιωμάτων και κανονισμών ασφαλείας (π.χ. βάρδιες με προσωπικό κάτω από τα όρια ασφαλείας), ο αυταρχισμός, η τρομοκρατία και οι αδικίες από τις διοικήσεις προς τους συναδέλφους δεν αποτελούν εξαίρεση αλλά κανόνα στις δομές Ψυχικής Υγείας.

Τη στιγμή που ο Υπουργός Υγείας αναφέρεται δημόσια στη “διατήρηση του οράματος για μια ουσιαστική Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση”, εμείς αναρωτιόμαστε ποιοι θα διατηρήσουν το όραμα; Ο κ. Ξανθός γνωρίζει ότι πολλοί εργαζόμενοι έχουν απολυθεί ή έχουν εξαναγκαστεί να παραιτηθούν, άλλοι βρίσκονται σε επίσχεση εργασίας εδώ και πολλούς μήνες και οι εναπομείναντες έχουν εξαντληθεί και βρίσκονται στο όριο των αντοχών τους.

Τι αποφασίστηκε

Οι αποφάσεις που πάρθηκαν στη συνάντηση της 26/5 είναι οι ακόλουθες:

- Να προσπαθήσουμε να συγκεντρώσουμε τη συνολική εικόνα στα ΝΠΙΔ της Ψυχικής Υγείας για να τη δημοσιοποιήσουμε και να τη στείλουμε στο Υπ. Υγείας. Συγκεκριμένα, ανά Μονάδα, πόσοι συνάδελφοι είναι απλήρωτοι και για πόσους μήνες, πόσοι βρίσκονται σε επίσχεση (και για πόσο διάστημα), πόσοι έχουν απολυθεί παράνομα και πόσοι έχουν εξαναγκαστεί σε παραίτηση, πόσοι είναι σήμερα οι εργαζόμενοι σε κάθε Μονάδα και πόσοι προβλέπονται σύμφωνα τις ανάγκες της και την άδεια λειτουργίας της.

Για το συγκεκριμένο ζήτημα θα βγάλουμε το επόμενο διάστημα και ξεχωριστή ανακοίνωση, ωστόσο προτρέπουμε όσους συναδέλφους διαβάζουν αυτό το ενημερωτικό να μας στείλουν ηλεκτρονικά ή να μας πουν τηλεφωνικά την εικόνα από το χώρο τους -ακόμα και αν αυτή είναι ελλιπής. Το κάλεσμα αυτό το απευθύνουμε τόσο στους συναδέλφους που εργάζονται στα ΝΠΙΔ της Ψυχικής Υγείας, όσο και σε αυτούς που είναι σε επίσχεση ή σε δικαστική διαμάχη με τις διοικήσεις των φορέων τους ή έχουν απολυθεί ή εξαναγκαστεί σε παραίτηση.

- Να συνεχιστούν οι καταγγελίες προς το Υπουργείο για παραβάσεις διοικήσεων, εκφοβισμό, αυθαιρεσία σε βάρος εργαζόμενων και ληπτών των υπηρεσιών, κακοδιαχείριση οικονομική ή άλλη. Αυτές οι καταγγελίες μπορούν να γίνουν επώνυμα αλλά και ανώνυμα στο Υπουργείο (όπως μας διευκρίνισε το ίδιο το Υπουργείο). Όσο μεγαλώνει ο αριθμός των καταγγελιών τόσο αυξάνεται και η πίεση στο Υπουργείο Υγείας να ασχοληθεί σοβαρά με την Ψυχική Υγεία.

- Να επικοινωνήσουμε με εφημερίδες, ραδιόφωνα κ.α. και να ζητήσουμε να δημοσιοποιούν τις καταγγελίες αλλά και συνολικά την κατάσταση στα ΝΠΙΔ της Ψυχικής Υγείας. Η δημοσιότητα εκθέτει τις διοικήσεις και ασκεί πίεση στο Υπ. Υγείας.   

- Να προχωρήσουμε σε νέα συνάντηση στα τέλη Ιουνίου με στόχο την μεγαλύτερη μαζικοποίηση της προσπάθειας, την εκπροσώπηση από περισσότερους χώρους δουλειάς και την καλύτερη οργάνωσή της.

Σε αυτή την κρίσιμη συγκυρία καλούμε όλους τους συναδέλφους να σχεδιάσουμε και να προχωρήσουμε στα επόμενα βήματα μαζί. Ο κοινός βηματισμός και η συλλογική δράση είναι τα μόνα όπλα που έχουμε απέναντι στην αδικία, την εκμετάλλευση και τη διαφθορά που έχει κατακλύσει το χώρο της Ψυχικής Υγείας. Είναι η μόνη διέξοδος για να λυθούν τα προβλήματα που μας καίνε, αλλά και να μπουν οι βάσεις ώστε να δημιουργήσουμε τις δομές Ψυχικής Υγείας που χρειάζεται η κοινωνία και για να μπορούμε να εργαζόμαστε σε κλίμα ασφάλειας, αξιοπρέπειας και αλληλεγγύης τόσο για μας όσο και για τους ανθρώπους που χρειάζονται τις υπηρεσίες μας..

Επικοινωνήστε και στείλτε πληροφορίες, καταγγελίες και ανακοινώσεις στα: syn.fpsye@gmail.com και psi-action@hotmail.com

Υ.Γ. Διαβάστε τις προτάσεις προς το Υπουργείο Υγείας που συνυπέγραψαν 74 συνάδελφοι εδώ

  

26 Μαίου 2015: Κάλεσμα σε συνάντηση των εργαζόμενων και απολυμένων στην Ψυχική Υγεία

 

Πρωτοβουλία Εργαζόμενων και Απολυμένων στην Ψυχική Υγεία

Κάλεσμα σε συνάντηση των εργαζόμενων / απολυμένων

στην Ψυχική Υγεία

26 Μαΐου 2015, ώρα 6.00μμ, στο Ε.Κ.Α.

 

Συνάδελφοι / συναδέλφισσες,

Όπως γνωρίζετε, η Πρωτοβουλία Εργαζόμενων και Απολυμένων στην Ψυχική Υγεία έχει ξεκινήσει μια προσπάθεια ενημέρωσης της πολιτικής ηγεσίας και των αρμοδίων του Υπουργείου Υγείας για τα χρόνια προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι και οι λήπτες στις Μονάδες Ψυχικής Υγείας και Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης που λειτουργούν από φορείς ΝΠΙΔ (ΜΚΟ) και εποπτεύονται / χρηματοδοτούνται από το Υπουργείο Υγείας.

Αρχικά, στις 27 Φεβρουαρίου 2015, δημοσιοποιήσαμε και αποστείλαμε στο Υπουργείο Υγείας μια ανοιχτή επιστολή στην οποία περιγράφαμε τα προβλήματα και τα αιτήματα που υπάρχουν διαχρονικά στο χώρο της Ψυχικής Υγείας και έχουν οξυνθεί κατά τα τελευταία πέντε “μνημονιακά” χρόνια. Σ’ αυτή την επιστολή, την οποία συνυπέγραψαν 74 εργαζόμενοι, απολυμένοι και πρώην συνδικαλιστές από το χώρο της Ψυχικής Υγείας, καλούσαμε το Υπουργείο να τηρήσει τόσο τις δεσμεύσεις των στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ, οι οποίοι συμπαραστάθηκαν τα προηγούμενα χρόνια στους αγώνες και τις κινητοποιήσεις μας, όσο και το επίσημο προεκλογικό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ.

Στις 3 Απριλίου 2015 εργαζόμενοι και απολυμένοι στην Ψυχική Υγεία, εκπρόσωποι σωματείων και πρώην συνδικαλιστές πραγματοποιήσαμε μια πρώτη συνάντηση με τον αναπληρωτή Υπουργό Υγείας κ. Ανδρέα Ξανθό για να τον ενημερώσουμε και να του εξηγήσουμε αναλυτικά τα προβλήματα και τα αιτήματά μας. Για τη συνάντηση αυτή δημοσιοποιήσαμε ένα σύντομο ενημερωτικό κείμενο.

Στις 5 Μαΐου 2015 πραγματοποιήσαμε τη δεύτερη συνάντησή μας στο Υπουργείο Υγείας, αυτή τη φορά με τον ειδικό σύμβουλο του κ. Ανδρέα Ξανθού για την Ψυχική Υγεία, κ. Θωμά Υφαντή, ζητώντας (και πάλι) από τους αρμόδιους να πάρουν άμεσα πρωτοβουλίες για να δώσουν μια ανάσα στους εργαζόμενους και λήπτες των Μονάδων και να ορίσουν ένα χρονοδιάγραμμα για να αρχίσουν να γίνονται πράξη οι μέχρι τώρα εξαγγελίες των κυβερνητικών στελεχών, οι οποίες σε μεγάλο βαθμό ταυτίζονται και με τα δικά μας αιτήματα.

Μετά από τις παραπάνω ενέργειές μας, κρίνουμε ότι είναι απαραίτητο να ορίσουμε άμεσα μια συνάντηση με τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων, γι' αυτό:

Καλούμε όλους τους συναδέλφους, αυτούς που υπέγραψαν ή/και συμφωνούν με το περιεχόμενο της ανοιχτής επιστολής που κατατέθηκε στο Υπουργείο Υγείας, αυτούς που απολύθηκαν ή εξαναγκάστηκαν να παραιτηθούν, αυτούς που υπέγραψαν νέες συμβάσεις ή έκαναν άτυπες συμφωνίες με τα ΔΣ των φορέων παρά τη θέλησή τους, αυτούς που καθημερινά βρίσκονται αντιμέτωποι με την εργοδοτική αυθαιρεσία και τον εκφοβισμό, αυτούς που βρίσκονται σε επίσχεση εργασίας ή σε δικαστικές διαμάχες με τους εργοδότες, αυτούς που παρατηρούν να καταπατούνται τα δικαιώματα των ασθενών από φορείς που υποτίθεται ότι θα έπρεπε να τα προασπίζονται, και, γενικότερα, αυτούς που εργάζονται και εργάστηκαν για την ψυχιατρική μεταρρύθμιση και αγωνιούν για το μέλλον της, σε συνάντηση με σκοπό:

- να γίνει αναλυτική ενημέρωση για τις συναντήσεις που είχαμε στο Υπουργείο Υγείας και τις απαντήσεις που πήραμε ή δεν πήραμε,

- να αλληλοενημερωθούμε για την κατάσταση που επικρατεί αυτή τη στιγμή στις Μονάδες Ψυχικής Υγείας,

- να συζητήσουμε, να προτείνουμε, να αποφασίσουμε και να οργανώσουμε τις επόμενες κινήσεις μας.

Συνάδελφοι / συναδέλφισσες,

Είμαστε πλέον βέβαιοι ότι χωρίς την ενεργή συμμετοχή των εργαζόμενων και των άμεσα ενδιαφερόμενων για την Ψυχική Υγεία δεν μπορούμε να περιμένουμε αλλαγές στην τραγική κατάσταση που βρίσκονται εδώ και χρόνια οι Μονάδες Ψυχικής Υγείας. Η συμμετοχή όλων μας είναι απαραίτητη για να αναδείξουμε τα προβλήματα του χώρου μας και να συναποφασίσουμε τους τρόπους οργάνωσης και δράσης για την επίλυσή τους. Είναι η κατάλληλη και ίσως η πιο κρίσιμη στιγμή για να οργανωθούμε και να απαιτήσουμε από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ να διαφοροποιηθεί από τις πολιτικές των προηγούμενων κυβερνήσεων, οι οποίες αφού μοίρασαν κατά το δοκούν τις Μονάδες Ψυχικής Υγείας στους ιδιοκτήτες των ΜΚΟ, στη συνέχεια τις εγκατέλειψαν, αφήνοντας ανεξέλεγκτα στα χέρια ιδιωτών την τύχη χιλιάδων ασθενών και εργαζόμενων.

Για τους παραπάνω λόγους σας περιμένουμε στη συνάντηση που θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 26 Μαΐου και ώρα 6.00μμ στο Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Αθήνας (3ης Σεπτεμβρίου 48 Β)

Πρωτοβουλία Εργαζόμενων και Απολυμένων στην Ψυχική Υγεία

Επικοινωνία: e-mail: syn.fpsye@gmail.com, τηλ: 6977177173, 6942030325

  

Συνάντηση αποτίμησης της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης στη Λέρο

 

Λέρος 25 χρόνια μετά

Το 1989 εκατοντάδες άνθρωποι διαφορετικών εθνοτήτων, ηλικιών, ειδικοτήτων και κουλτούρας, έγιναν συνταξιδιώτες για το εγχείρημα της αποασυλοποίησης στη Λέρο, που σηματοδότησε την αρχή της «ψυχιατρικής μεταρρύθμισης» στην Ελλάδα. 25 χρόνια μετά, για πρώτη φορά, το Κρατικό Θεραπευτήριο Λέρου και ο Κοινωνικός Συνεταιρισμός του Τομέα Ψυχικής Υγείας Δωδεκανήσου, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας, συνδιοργανώνουν ένα τριήμερο αποτίμησης αυτής της διαδρομής και καλούν όλους όσους συμμετείχαν σ’ αυτή τη ανεπανάληπτη εμπειρία ψυχής να ξανά-ανταμώσουν στη Λέρο 19-20-21 Ιουνίου 2015. 

 

Πληροφορίες στη σελίδα Λέρος 25 χρόνια μετά στο facebook

και στο psyspirosi.blogspot.gr

Συναντήσεις Εργαζόμενων και Απολυμένων στην Ψυχική Υγεία, 1 Απριλίου στο ΕΚΑ και 3 Απριλίου στο υπ. Υγείας

Η Πρωτοβουλία Εργαζόμενων και Απολυμένων στην Ψυχική Υγεία θα πραγματοποιήσει συνάντηση στο Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Αθήνας (ΕΚΑ) την Τετάρτη 1/4/15 στις 18.00 για την προετοιμασία της συνάντησης που θα πραγματοποιηθεί στο υπουργείο Υγείας με τον αναπληρωτή υπουργό Υγείας Ανδρέα Ξανθό την Παρασκευή 3/4/2015.

Οι προτάσεις και τα αιτήματα μας έχουν διατυπωθεί μέσα από την Ανοιχτή Επιστολή που είχαμε δημοσιοποιήσει με στόχο τη συλλογή υπογραφών (η οποία και συνεχίζεται) και θα αποτελέσει τη βάση της συζήτησης τόσο στη μεταξύ μας συνάντηση όσο και σε αυτή στο υπουργείο.

Η επιστολή έχει ήδη γνωστοποιηθεί στον υπουργό Υγείας Π. Κουρουμπλή με αριθμό πρωτοκόλλου 289/27-02-15 και στον αναπληρωτή υπουργό Υγείας Α. Ξανθό με αριθμό πρωτοκόλλου 155/27-02-15.

Καλούμε όσους συναδέλφους έχουν συνυπογράψει το κείμενο, αλλά και όσους θα ήθελαν, να συμμετέχουν στη συνάντησή μας την ερχόμενη Τετάρτη 1/4/2015 στις 18.00 στο ΕΚΑ, 3ος όροφος.

Πρωτοβουλία Εργαζόμενων και Απολυμένων στην Ψυχική Υγεία

--------------------------------------------------------------------------------------------------

Ενημέρωση από τη συνάντηση με τον αν. υπουργό Υγείας Ανδρέα Ξανθό


Την Παρασκευή 03/04 συναντήθηκε η Πρωτοβουλία Εργαζόμενων και Απολυμένων στην Ψυχική Υγεία, εκπρόσωποι Σωματείων Εργαζόμενων και εργαζόμενοι – εκπρόσωποι δομών με τον αναπληρωτή υπουργό Υγείας Α. Ξανθό.

Βάση της συζήτησης αποτέλεσε η ανοιχτή επιστολή που είχε αποσταλεί στο υπουργείο Υγείας στις 27/02/15 και η οποία παραδόθηκε εκ νέου και ιδιοχείρως στον αν. υπουργό. Μαζί παραδόθηκε στον Α. Ξανθό και επιστολή των εργαζόμενων-απολυμένων της ΘΕΨΥΠΑ Λάρισας που αυτό το διάστημα βρίσκονται σε αναβρασμό και δικαστική αναμέτρηση με την εργοδοσία.

Πριν από τη συνάντηση με τον Α. Ξανθό, η Πρωτοβουλία Εργαζόμενων και Απολυμένων στην Ψυχική Υγεία είχε απευθύνει κάλεσμα σε όλους τους εργαζόμενους που ενδιαφέρονται και συμφωνούν με το περιεχόμενο της ανοιχτής επιστολής να συναντηθούν και να συζητήσουν για να προετοιμάσουν το ραντεβού με τον αν. υπουργό.

Στον Α. Ξανθό θέσαμε κατά σειρά προτεραιότητας τα εξής ζητήματα και ερωτήματα:

- Οι απολύσεις, οι εξαναγκαστικές παραιτήσεις, οι παραβιάσεις των εργασιακών δικαιωμάτων, το κλείσιμο υπηρεσιών και η εργοδοτική τρομοκρατία που έχει σαρώσει το χώρο της Ψυχικής Υγείας πρέπει να σταματήσει άμεσα. Δώσαμε πολλά παραδείγματα που δείχνουν την κρισιμότητα του προβλήματος (ΘΕΨΥΠΑ, ΕΨΥΠΕ, Περιβολάκι, Ηπιόνη ΑΜΚΕ κλπ) και θέσαμε την παρούσα πολιτική ηγεσία προ των ευθυνών της, να πάρει θέση για τους ελλιπέστατους ελέγχους που γίνονται κάθε φορά που πραγματοποιούν οι εργαζόμενοι καταγγελίες.

Τονίσαμε ότι δεν υπάρχει καμιά εμπιστοσύνη στο ότι οι ελεγκτές θα κάνουν αυτοβούλως τη δουλειά τους σωστά και ζητήσαμε να ενισχυθεί ο μηχανισμός ελέγχου με τη συμμετοχή των εργαζόμενων με άτομα που θα υποδεικνύονται από τα σωματεία.

Πρέπει άμεσα να υπάρξει κάθαρση και οι καταγγελίες που εκκρεμούν ισοδυναμούν με ευκαιρία να υπάρξουν παραδείγματα απόδοσης πραγματικής δικαιοσύνης.

- Στο παραπάνω πλαίσιο εξηγήσαμε ότι η κακοδιαχείριση επεκτείνεται από τις παράνομες απολύσεις στη μη καταβολή των δεδουλευμένων όπου σε πολλές περιπτώσεις (πχ. ΜΕΤΑΒΑΣΗ) φτάνει και τους 11 μήνες! Οι διοικήσεις εξακολουθούν στο μεγαλύτερο μέρος τους να διαχειρίζονται δημόσιο χρήμα με απόλυτη αδιαφάνεια και ένας απλός -τυπικός και με προειδοποίηση ενδεχομένως- έλεγχος στα χαρτιά μιας εταιρείας είναι φυσικό να μην οδηγεί πουθενά.

Ζητήσαμε να αλλάξει άμεσα το σύστημα πληρωμών, τα χρήματα στους εργαζόμενους να καταβάλλονται κατ' αποκλειστικότητα και οι διοικήσεις να καλούνται να υποβάλουν αποδεικτικά πληρωμών.

- Επιπλέον βάλαμε και το θέμα της κατάργησης του νόμου για την παρακράτηση των συντάξεων των ψυχικά ασθενών. Εξηγήσαμε με ποιους τρόπους, ακόμα και δομές που δεν είναι στην πρόθεσή τους, αναγκάζονται να προσφύγουν στα χρήματα των ψυχικά ασθενών λόγω του τρόπου κοστολόγησης των φαρμάκων και του συστήματος διαχείρισης μέσω του συμφώνου Λυκουρέτζου-Αντόρ. Η απάντηση σε αυτό το σημείο ήταν ότι έχει ήδη δρομολογηθεί η κατάργηση του νόμου για την παρακράτηση των συντάξεων των ψυχικά ασθενών.

- Σχετικά με το Σύμφωνο Λυκουρέτζου-Αντόρ ρωτήσαμε τι σημαίνει η «επαναδιαπραγμάτευση του συμφώνου» για την οποία μιλά το υπουργείο Υγείας, ιδιαίτερα από τη στιγμή που έχει γίνει πλέον ξεκάθαρο ότι το Σύμφωνο αυτό δεν έχει λύσει αλλά έχει επιδεινώσει το πρόβλημα στην Ψυχική Υγεία –ακόμα και αν προσωρινά, χρήματα από το ΕΣΠΑ δίνουν μια ανάσα.

- Τέλος θέσαμε το συνολικό θέμα της χρηματοδότησης και του σχεδιασμού του Συστήματος Ψυχικής Υγείας. Όσον αφορά στη χρηματοδότηση επισημάναμε το προφανές: πως τα 24,8εκ. του κρατικού προϋπολογισμού συν τα 15 από το ΕΣΠΑ που προβλέπονται για το 2015 είναι καταδικαστικά για τον χώρο.

Τονίσαμε επίσης ότι πραγματικός και σωστός σχεδιασμός της Ψυχικής Υγείας με πλήρη διαφάνεια στα οικονομικά των δομών δεν μπορεί να προχωρήσει με τις παρούσες διοικήσεις, οι οποίες αποτελούν μέρος του προβλήματος και όχι της λύσης, και ενημερώσαμε πως υπάρχουν πολλές περιπτώσεις δομών στις οποίες οι εργαζόμενοι θέλουν να αναλάβουν οι ίδιοι δομές με καθεστώς αυτοδιαχείρισης, στο βαθμό βέβαια που η πολιτική ηγεσία τους παρέχει τα μέσα.

Σε απάντηση των παραπάνω ζητημάτων και αιτημάτων ο αν. υπουργός Υγείας Α. Ξανθός είπε τα εξής:

- Ο σχεδιασμός για το τι θα γίνει στην Ψυχική Υγεία έχει ξεκινήσει αλλά θα χρειαστεί χρόνος να ολοκληρωθεί.

- Το σενάριο που προκρίνει το Υπουργείο είναι να αυξηθεί η συμμετοχή των εργαζόμενων στη διοίκηση των μονάδων και να εφαρμοστεί σωστά η τομεοποίηση.

- Για το θέμα των καταγγελιών που έχουν πραγματοποιήσει οι εργαζόμενοι, των ελέγχων, της κακοδιαχείρισης από τις διοικήσεις, της επίλυσης του πιεστικού προβλήματος των καθυστερήσεων πληρωμών και του τι σημαίνει ακριβώς «επαναδιαπραγμάτευση» επιφυλάχθηκε να δώσει κάποια πρακτική απάντηση.

- Ο αν. υπουργός Υγείας είπε ότι «η απαίτηση σε επίπεδο δικαιοσύνης, εντιμότητας και στοιχειώδους αξιοπιστίας είναι υψηλή» και εξήγησε ότι δεν είναι στις προθέσεις του υπουργείου να υπερασπιστεί και να προσπαθήσει να συντηρήσει ένα «σαθρό και μίζερο σύστημα» αλλά να επανασχεδιαστεί η Ψυχική Υγεία. Συμπλήρωσε επίσης ότι σε καμία περίπτωση δεν είναι με συμφέροντα που επιζητούν τη διαιώνιση της σημερινής κατάστασης και ότι η νέα κυβέρνηση εκλέχθηκε για τον αντίθετο ακριβώς λόγο και για να εφαρμόσει την πραγματική Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση.

Για το άμεσο ζήτημα των χρημάτων, μετά από νέα επικοινωνία με το υπουργείο την Τρίτη 07/04, ενημερώνουμε ότι μέχρι την Πέμπτη 09/04 θα έχει πάει για υπογραφή στον αν. υπουργό Α. Ξανθό η β’ δόση της επιχορήγησης (6,84εκ.) του 2544 για το 2015. Επίσης η Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας ζήτησε ήδη από τη Διεύθυνση Οικονομικού να ενημερωθεί για το που βρίσκονται τα χρήματα από το 2% των προμηθειών που προορίζονται για την Ψυχική Υγεία. Αυτή τη στιγμή είναι στο Υπ. Οικ. και αναμένουν να πιστωθούν στον 2544 (χωρίς επίσημη επιβεβαίωση το ποσό των 6εκ.). Τέλος για τα κοινοτικά κονδύλια και το θέμα της καταβολής τους ενημερώνουμε πως η Διαχειριστική Αρχή ετοιμάζει εισήγηση προς τη Διεύθυνση Οικονομικού του ΥΥΚΑ που θα χρειαστεί μετά υπογραφές από τον αν. υπουργό Α. Ξανθό και τον υπ. Ανάπτυξης Γ. Σταθάκη. Δεν γνώριζε κανείς να μας πει ωστόσο τι χρόνος απαιτείται για τη διαδικασία αυτή και για τι ποσό μιλάμε ακριβώς. Θα επανέλθουμε εφόσον έχουμε νεότερη ενημέρωση.


Από την πλευρά μας, θεωρούμε ότι τα ζητήματα που θέτουμε τώρα στο υπουργείο, είναι αρκετά κοντά στο προεκλογικό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ και ότι πλέον ως κυβέρνηση οι άνθρωποι που στελεχώνουν το υπουργείο Υγείας έχουν αναλάβει το κρίσιμο καθήκον να κάνουν τις προεκλογικές δεσμεύσεις πράξη.

Καταλαβαίνουμε βέβαια ότι η χώρα βρίσκεται σε οριακό σημείο και ότι χρειάζεται κάποιος χρόνος για την ικανοποίηση των αιτημάτων μας. Ωστόσο αυτό που θέλουμε να δούμε είναι να «κινούνται» τα πράγματα, με αποφασιστικό τρόπο, προς τη σωστή κατεύθυνση. Σ’ αυτά τα πλαίσια αναμένουμε το επόμενο διάστημα χρονοδιαγράμματα και πιο συγκεκριμένες απαντήσεις από το υπουργείο Υγείας (π.χ. στα ζητήματα των ελέγχων, των καταγγελιών των εργαζομένων, της πληρωμής των δεδουλευμένων, κ.α.)

Την ίδια στιγμή είμαστε πεπεισμένοι πως ο μόνος τρόπος να αρχίσουμε να κατακτούμε όσα χάθηκαν το προηγούμενο διάστημα είναι η διαρκής πίεση προς την κυβέρνηση, η οποία εξακολουθεί να δηλώνει σε όλους τους τόνους ότι είναι υπέρ των εργαζομένων και του λαού. Πρέπει να βγούμε μπροστά και να πιέσουμε οι εξαγγελίες και το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ να γίνει πράξεις.

Ένας από τους τρόπους έντασης της πίεσης είναι να δημοσιεύονται ενημερώσεις και καταγγελίες για την κατάσταση σε κάθε εργασιακό χώρο και ταυτόχρονα να αποστέλλονται επώνυμα ή και ανώνυμα στο υπουργείο Υγείας.

Το επόμενο διάστημα θα πραγματοποιήσουμε μια ανοιχτή συνάντηση, στην οποία θα ενημερώσουμε πιο αναλυτικά για όσα ειπώθηκαν στο υπουργείο και θα δούμε όλοι μαζί τα επόμενα βήματα που μπορούμε και χρειάζεται να κάνουμε ως εργαζόμενοι και απολυμένοι από δω και πέρα.
 
Πρωτοβουλία Εργαζόμενων και Απολυμένων στην Ψυχική Υγεία

Επικοινωνία: syn.fpsye@gmail.com