Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Θ.Ψ.Π. Χανίων. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Θ.Ψ.Π. Χανίων. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 31 Ιανουαρίου 2013

Επιλεκτική μνήμη

  
Ο χώρος της ψυχιατρικής φροντίδας στην Κρήτη άλλαξε. Το ψυχιατρείο Χανίων -το μόνο ψυχιατρείο που έκλεισε- αποτελεί παρελθόν. Στην Κρήτη μια ολόκληρη περιφέρεια λειτουργεί εδώ και 8 χρόνια χωρίς ούτε μια κλίνη στο ψυχιατρείο.

Ενα δίκτυο κοινοτικών δομών και δράσεων ανά τομέα, το οποίο ασφαλώς πρέπει να επεκταθεί, συμπληρωθεί και ολοκληρωθεί, πρέπει να αντικαταστήσει αυτά που το άσυλο προσέφερε ως «θεραπεία».

Στην Κρήτη ξεκινήσαμε απ’ την τομεοποίηση. Τη θεωρούμε ως αρχή και προϋπόθεση της μεταρρύθμισης. Κάθε νομός με τις δομές του δίδει φροντίδα στους ασθενείς που τη ζητούν, χωρίς εξαιρέσεις, χωρίς παραπομπές. Την τομεοποίηση όχι ως μια απλή διοικητική ρύθμιση, αλλά σαν μια άλλη ψυχιατρική. Μια ψυχιατρική όχι της επιλογής των περιστατικών, της παραπομπής και εντέλει της εγκατάλειψης, αλλά μια ψυχιατρική της ευθύνης και της προσφοράς στον άρρωστο, στον κάθε άρρωστο.

Στην Κρήτη δεν δοκιμάστηκε μόνο η περίπτωση των Χανίων. Δοκιμάστηκε η πραγμάτωση μιας ψυχιατρικής ριζοσπαστικής, ανοιχτής, χωρίς περιορισμούς, στιγματιστικές διαγνώσεις και καταπάτηση δικαιωμάτων. Μια ψυχιατρική χωρίς ψυχιατρείο, χωρίς βία, εγκλεισμούς, μεταγωγές.

Αυτό που έγινε στην Κρήτη έχει μεγάλη αξία για τη θεωρία

Αφού σε μια ολόκληρη περιφέρεια το σύστημα λειτουργεί χωρίς ψυχιατρείο αυτό σημαίνει ότι μπορεί να γίνει και αλλού, παντού. Διάφορα στερεότυπα της ψυχιατρικής για χρονιότητα, ανίατο, επικινδυνότητα, κατερρίφθησαν. Διότι το ουσιαστικό διακύβευμα της μεταρρύθμισης δεν είναι τα κτήρια και οι υποδομές. Είναι η αλλαγή του ψυχιατρικού σκέπτεσθαι και του ψυχιατρικού πράττειν. Είναι η αλλαγή του ψυχιατρικού παραδείγματος, του επιστημονικού υποδείγματος. Χωρίς στερεότυπα, δοξασίες και κοινωνικές προκαταλήψεις. Χωρίς διαμεσολαβήσεις για την «κοινωνική προσαρμογή» των παρεκκλινόντων. Η ψυχιατρική πρέπει να πετάξει τα στερεότυπα και να ασκείται στο ανοιχτό πεδίο της κοινότητας σε πλαίσια ελευθερίας. Μόνον αν αναλάβει ο ασθενής την κοινωνική κα υπαρξιακή του ευθύνη μπορεί να θεραπευτεί. Η ψυχιατρική των απαγορεύσεων και των κανονιστικών αρχών επισημαίνει στον άνθρωπο που πάσχει το ανεύθυνο, το ακαταλόγιστο, το επικίνδυνο. Κινείται έτσι αντικειμενικά προς την κατεύθυνση της μη θεραπείας.

Η ψυχιατρική πριν γίνει πρόβλημα πόρων είναι πρόβλημα ψυχιατρικής κουλτούρας. Θέλουμε και έχουμε ανάγκη μιας άλλης «οικονομίας» του μυαλού εμείς οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας. Και επειδή εμείς οι ψυχίατροι είμαστε φυλακισμένοι στις επιστημονικές μας «βεβαιότητες» και τα στερεότυπα μας, δεν μας αρκούν όλα τα στοιχεία που καταδεικνύουν την υπεροχή του νέου μοντέλου, αλλά μερικοί από μας επιμένουμε στην ακαμψία και στην ασφάλεια του Ασύλου.

Πώς αλλιώς να εξηγήσει κανείς ότι σε μια σύσκεψη για τις εγκαταστάσεις του πρώην ψυχιατρείου στην περιφέρεια έπεσε πρόταση και μάλιστα από επαγγελματία ψυχικής υγείας, να επανέλθουν οι ασθενείς που ήδη κατοικούν εδώ και χρόνια σε ξενώνες στην πόλη, σε κτήρια του παλιού ψυχιατρείου; Στην ουσία είναι μια κεκαλυμμένη πρόταση επαναλειτουργίας του ψυχιατρείου.

Αυτό όμως δεν θα γίνει ποτέ, πέραν του ότι υπάρχουν συνέπειες και κυρώσεις, αν γίνει κάτι τέτοιο, από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αλλά διότι υπάρχουν όλοι αυτοί οι επαγγελματίες που για δυο και πλέον δεκαετίες δούλεψαν επίπονα, επίμονα και ψυχοφθόρα για να γίνει αυτό που έγινε.

Αλλά και διότι υπάρχουν οι ίδιοι οι έγκλειστοι του πρώην ψυχιατρείου, που μόνον αυτοί μπορούν να αφηγηθούν αυθεντικά και γνήσια την ιστορία του ψυχιατρείου και τη βαρβαρότητά του. Όποιος επαναφέρει τέτοιες προτάσεις ας πάει πρώτα να τους κοιτάξει στα μάτια.

Αυτοί μόνον μπορούν να κάνουν τις συγκρίσεις του παλιού με το καινούργιο, αυτοί μόνον μπορούν να αφηγηθούν το αφόρητο παρελθόν, τις οιμωγές και τους αποτρόπαιους κρότους, αλλά και σ’ αυτών το βλέμμα μπορεί κανείς να δει την ελπίδα και το μέλλον.

Ελπίζω να μην χρειαστεί να επανέλθει κανείς σε τέτοιο θέμα και προσδοκώ παρόμοιες προτάσεις να μην συζητιούνται στα σοβαρά από επίσημους φορείς.

Γ. Κοκκινάκος

(το κείμενο αναδημοσιεύθηκε στο www.psyspirosi.gr από τα Χανιώτικα Νέα)


Πέμπτη 16 Φεβρουαρίου 2012

Κινδυνεύει η ψυχιατρική μεταρρύθμιση στην Κρήτη

   
Το παράδειγμα της Κρήτης 7 χρόνια μετά το κλείσιμο του ψυχιατρείου έχει ορισμένα χαρακτηριστικά ιδιαίτερα που αξίζει να τα προσέξει κανείς, διότι είναι χρήσιμα για την θεωρία, πέρα από το γεγονός ότι άλλαξαν αποφασιστικά το σύστημα ψυχιατρικής φροντίδας στην Κρήτη. Το παρόν δεν έχει καμιά σχέση με το παρελθόν.

1) 7 χρόνια αφ’ ότου έκλεισε το ψυχιατρείο, στην Κρήτη λειτουργούμε χωρίς ούτε μια κλίνη ψυχιατρείου.

Στην Κρήτη μια ολόκληρη περιφέρεια λειτουργεί χωρίς ούτε ένα κρεβάτι στο ψυχιατρείο. Τούτο σημαίνει ότι η Κρήτη αποτελεί ζωντανό-πρακτικό παράδειγμα ότι η ψυχιατρική χωρίς ψυχιατρείο δεν είναι ουτοπία.

2) Στην Κρήτη (έστω μερικώς) λειτουργεί η τομεοποίηση. Τέρμα οι μεταγωγές. Κάθε νομός απαντά στα ψυχιατρικά αιτήματα της περιοχής του, χωρίς παραπομπές, χωρίς μεταγωγές και ταλαιπωρία των ασθενών. Και είναι το μοναδικό μέρος στην Ελλάδα που λειτουργεί η τομεοποίηση. Διαμορφώνεται έτσι μια άλλη ψυχιατρική κουλτούρα της ευθύνης και όχι της εγκατάλειψης.

3) Στην Κρήτη το ψυχιατρείο δεν έκλεισε διοικητικά, αλλά δημιουργήθηκε ένα δίκτυο στην κοινότητα, το οποίο ασφαλώς πρέπει να συμπληρωθεί, επεκταθεί, ολοκληρωθεί. Οι κλίνες των ‘’εισερχομένων’’ του παλιού ψυχιατρείου, 90 περίπου τον αριθμό, διεσπάρησαν στα γενικά νοσοκομεία της Κρήτης, όπως έπρεπε να γίνει.

4) Οι χρόνιοι του παλιού ψυχιατρείου σήμερα κατοικούν σε ξενώνες, διαμερίσματα, οικοτροφεία. Αυτό το στεγαστικό πλέγμα είναι αλήθεια ότι δημιουργήθηκε στο μεγαλύτερο μέρος του στα Χανιά, ενώ έπρεπε να δημιουργηθεί σε όλες τις πόλεις της Κρήτης ανάλογα με την εντοπιότητα των εγκλείστων. Είναι δε αυτό το θέμα, ένα σημείο προς διεκδίκηση. Να διασπαρεί το στεγαστικό πλέγμα σε όλη την Κρήτη.

Όλες αυτές οι δομές δεν λειτουργούν αποκαταστασιακά διότι όλοι ξέρουμε ότι η νέα κουλτούρα δεν ‘’αγοράζεται’’ αλλά διαμορφώνεται στην καθημερινή πράξη.

Η νοοτροπία των επαγγελματιών ψυχικής υγείας σήμερα δεν έχει καμιά σχέση με το παρελθόν, αλλά είμαστε ακόμα πολύ μακριά από τις ιδανικές συνθήκες.

5) Στην Κρήτη δεν δημιουργήθηκε ούτε μια ιδιωτική ψυχιατρική κλίνη αυτή την επταετία.

6) Οι Κρήτες δεν φεύγουν από το νησί τους για θεραπεία (έχει ελεγχθεί το θέμα και ερευνητικά) σε ποσοστό μεγαλύτερο, μετά το κλείσιμο του ψυχιατρείου.

Η περίπτωση της Κρήτης, μοναδική περίπτωση στην Ελλάδα και από τις λίγες στον κόσμο ολόκληρο πρέπει να στηριχθεί. Είναι δυνατή μια ψυχιατρική χωρίς ψυχιατρείο.

Κι ενώ θα περίμενε κανείς την συμπλήρωση αυτής της προσπάθειας, για να αποτελέσει η Κρήτη παράδειγμα για όλη την Ελλάδα και όχι μόνο, αφού όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι πραγματικά το μοντέλο δουλεύει εξαιρετικά έρχεται η αιώνια ελληνική παγαποντιά.

Να κοροϊδέψουμε τους κουτόφραγκους, αφού πήραμε τα χρήματα για Κ.815, Ψυχαργώς Α’ και Ψυχαργώς Β’ φάση να ξανανοίξουμε το Άσυλο της Σούδας. Διότι περί αυτού πρόκειται. Ετοιμάζεται ηδη νέος οργανισμός που προβλέπει 20 κλίνες παρά το ότι το ψυχιατρείο εδώ και 7 χρόνια δεν εχει ουτε μία κλίνη, αντί να μεριμνήσει για την ολοκλήρωση του κοινοτικού δικτύου. Αυτό γίνετα αναιτίως, σχεδόν εκδικητικά. Έναντι ποίου; Και γιατι;

Είναι προσβολή για όλους τους επαγγελματίες που δούλεψαν αφοσιωμένα επί 2 δεκαετίες για να εξαλείψουν την Ασυλική βαρβαρότητα στην Κρήτη.

Είναι πραγματική σπατάλη χρημάτων, αφού τόσα χρήματα που δαπανήθηκαν για το κλείσιμο του Ασύλου πηγαίνουν στο βρόντο.

Αλλά είναι και μια άσκεφτη, αδικαιολόγητη επιλογή των φωστήρων του ελληνικού υπουργείου.

Ας το ξανασκεφθούν πριν καταστραφεί ότι έχει με κόπο και ιδρώτα γίνει.

Είναι εγκληματικό. Τώρα που οι έγκλειστοι ζουν μια ελεύθερη φυσική ζωή, ενσωματωμένοι στην κοινότητα να επιστρέψουν στα κάτεργα.

Ξέρουμε τι σημαίνει ελληνικό ψυχιατρείο. Καιάδας πραγματικός.

Ας σταματήσει επιτέλους η ελληνική κουτοπονηριά και ας επικρατήσει έστω για λίγο η λογική. Η Δνση ψυχικής υγείας και το Υπουργείο υγείας πρέπει να ξαναδούν το θέμα. Η περίπτωση της Κρήτης δεν αφορά μόνο την Κρήτη. Αφορά ολους όσους ενδιαφέρονται για μια άλλη ψυχιατρική χωρίς βιαιους εγκλεισμούς και στιγματικές διαγνώσεις. Αφορά ολόκληρο το ψυχιατρικό κίνημα που εδώ και χρόνια ζητά ένα άλλο, πιο ανθρώπινο και πιο θεραπευτικό σύστημα ψυχιατρικής φροντίδας.

Γ. Κοκκινάκος, ψυχίατρος

Τρίτη 2 Νοεμβρίου 2010

Ημερησία χορήγησις ενός λουκουμίου *

Λαμβάνω την τιμήν να παρακαλέσω Υμάς, όπως η αμοιβή των εν τη Απασχολησιοθεραπεία εργαζόμενων ασθενών Ανδρών και Γυναικών, αυξηθεί από 0,50 δρχ ημερησίως εις 1 δραχμήν, καταργηθεί δε κατά προτίμησιν των ασθενών η ημερησία χορήγησις ενός λουκουμίου.

Η γινόμενη πρότασις γίνεται και πάλιν υπέρ των ασθενών.

Ο Δ/ντης  Κλινικής


 *Του Γ. Κοκκινάκου, από το ένθετο της Ελευθεροτυπίας κοντέινερ (τεύχος 11, σελ.52)

Τρίτη 14 Σεπτεμβρίου 2010

Υπάρχει ψυχιατρική χωρίς ψυχιατρείο;

«…ο καθένας μας θα πρέπει να γνωρίζει ότι το υγιές από το άρρωστο στην ψυχιατρική δεν χωρίζονται με ένα βαθύ χαντάκι αλλά από μια πολύ λεπτή γραμμή…»

Υπάρχει ψυχιατρική χωρίς ψυχιατρείο; Στην Κρήτη εδώ και 5-6 χρόνια δεν υπάρχει ούτε μια κλίνη στο ψυχιατρείο, αυτό θα μπορούσε να είναι μια απάντηση, η οποία όμως φαίνεται ότι ενοχλεί πολλούς και ίσως γι' αυτό, μετά από 20 και πλέον έτη που επιχειρείται η ψυχιατρική μεταρρύθμιση, στη χώρα μας δεν ξεπεράστηκε ποτέ το ασυλικό μοντέλο.

Τι διαφορετικό έγινε στην Κρήτη; Πως αντιμετωπίζουν τους “χρόνιους” και “ενοχλητικούς” ασθενείς; Δηλαδή, τα “περιστατικά χωρίς επιστημονικό ενδιαφέρον” που συνεχίζουν να στοιβάζονται στα ιδρύματα; Η εργασία είναι θεραπευτική; και, αν ναι, κάτω από ποιες προϋποθέσεις;

Ο Γιώργος Κοκκινάκος, ψυχίατρος και πρόεδρος του εποπτικού συμβουλίου ΚΟΙΣΠΕ Χανίων, απαντά στα παραπάνω ερωτήματα σε μια πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη που δημοσιεύθηκε πριν από λίγες ημέρες στη μηνιαία εφημερίδα “Πυξίδα της πόλης”:

Τα τελευταία 15-20 χρόνια η ψυχιατρική στην Ελλάδα βρίσκεται σε μια εσωτερική διαμάχη ανάμεσα σε συμβατικές – «καθαρές» λύσεις και στη λογική της αποασυλοποίησης των ψυχικά ασθενών. Αποασυλοποίησης με ανοιχτές δομές, ξενώνες, διαμερίσματα φιλοξενίας, αλλά και μαγαζιά στα οποία εργάζονται χρήστες υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Μια θεραπευτική – κοινωνική προσπάθεια η οποία πέραν της εσωτερικής – επιστημονικής αντιπαράθεσης (συχνά σύγκρουσης) καλείται εσχάτως να παλέψει και με την οικονομική κρίση καθώς κόβονται κονδύλια που στηρίζουν τις δομές. Τα Χανιά μπορούν να υπερηφανεύονται ότι είναι πρωτοπόρα στο όλο εγχείρημα για το οποίο μιλάμε με τον ψυχίατρο Γιώργο Κοκκινάκο. 
Μαθιός Φρατζεσκάκης

Κύριε Κοκκινάκο, πώς πάει η ψυχιατρική μεταρρύθμιση στα Χανιά;

Στα Χανιά και στην Κρήτη γενικότερα έγινε κάτι που δεν έχει ξαναγίνει στην Ελλάδα. Οραματιστήκαμε μια ψυχιατρική χωρίς ψυχιατρείο και την πραγματώσαμε. Στην Κρήτη εδώ και 5-6- χρόνια δεν υπάρχει ούτε μια κλίνη στο ψυχιατρείο. Μια ολόκληρη περιφέρεια λειτουργεί χωρίς ψυχιατρείο και αυτό το στοιχείο έχει μια αξία για την θεωρία. Δηλαδή μπορούμε παντού χωρίς ψυχιατρείο.

Επίσης στην Κρήτη λειτουργεί η τομεοποίηση. Κάθε νομός, κάθε τομέας δίδει την φροντίδα που χρειάζεται σε όποιον τη ζητήσει. Τέρμα οι παραπομπές, οι μεταγωγές, οι επιλογές των ασθενών που τροφοδοτούσε η ψυχιατρική της ανευθυνότητας. Εδώ μιλάμε για την ψυχιατρική της θεραπευτικής ευθύνης. Κάθε τομέας έχει την ευθύνη των ασθενών του χωρίς επιλογή να στείλει αλλού – πού άραγε – τον ασθενή του.

Αυτά τα δυο στοιχεία διαφοροποιούν και κάνουν μοναδική την περίπτωση της Κρήτης.

Γιατί το ψυχιατρείο είναι τόσο κακό;

Το ψυχιατρείο είναι το Βατερλό της ψυχιατρικής και των ψυχιάτρων. Το ψυχιατρείο δεν θεραπεύει. Διαχειρίζεται ότι είναι ενοχλητικό για την κοινωνία και κρύβει ό,τι οι άνθρωποι θέλουν να κρύψουν. Μην ακούτε τις φωνές κριτικής που δήθεν επικαλούνται επιστημονικά κριτήρια. Τι θα κάνουμε τους χρόνιους, τι θα κάνουμε τους επικίνδυνους, μας λένε χρόνια ‘’έγκριτοι’’ ακαδημαϊκοί ψυχίατροι. Η σχιζοφρένεια μπορεί να είναι χρόνια ασθένεια, όμως ο χρόνιος ασθενής είναι μια κατασκευή της ψυχιατρικής. Όπως ο διεγερτικός και ο επικίνδυνος. Επικίνδυνος γίνεται ο ασθενής όταν η ψυχιατρική τον παραμελεί και δεν φροντίζει.

Το παράδειγμα των Χανίων δείχνει ότι όλα αυτά είναι στερεότυπα της ψυχιατρικής, τα οποία τα περνά και στην κοινωνία. Τι κάνουμε 6 χρόνια με τους επικίνδυνους και τους χρόνιους; Μια χαρά το νέο, ανοιχτό, κοινοτικό πλαίσιο τους ‘’διαχειρίζεται’’. Ένα σύστημα ανοιχτό ίσα-ίσα επειδή είναι πιο φιλικό και πιο προσβάσιμο στους ασθενείς θα μπορούσε να πει κανείς ότι μειώνει αυτό που μερικοί ονομάζουν ‘’επικινδυνότητα’’.

Είναι αντιθεραπευτικό το Άσυλο;

Απολύτως. Η ψυχιατρική το δέχεται γιατί αφ’ ενός εκτελεί το διαμεσολαβητικό της κοινωνικό ρόλο, αφ’ ετέρου ‘’εισπράττει’’ απ’ αυτό, αφού αυτή η μονοδιάστατη, βιολογική αντιμετώπιση της τρέλας, ο εγκλεισμός και ο αποκλεισμός του ασθενούς, επειδή είναι ‘’αποτελεσματικοί τρόποι’’ ‘’αποδεικνύουν’’ ότι η ψυχιατρική είναι επιστήμη. Αλλά και η κοινωνία ικανοποιείται αφού όταν υπάρχει ο τόπος της τρέλας πάει να πει ότι εδώ που κατοικούμε εμείς οι λογικοί δεν υπάρχει τρέλα!!

Κοιτάξτε όταν τον άρρωστο τον περιορίζομε, τον απομονώνομε, του τονίζομε το αλλόκοτο, το απρόβλεπτο, το ανεύθυνο της κατάστασης του. Αυτό και μόνον μας αρκεί. Θεραπεία είναι να βάλεις τον άρρωστο σε ένα πλαίσιο όπου θα αναλάβει την κοινωνική και υπαρξιακή του ευθύνη. Να του πεις δηλαδή, άλλο αρρώστια και άλλο ευθύνη. Αυτό είναι θεραπεία. Αυτό λειτουργεί θεραπευτικά. Διότι είναι αλήθεια. Δεν είναι χαρακτηριστικό της αρρώστιας η ανευθυνότητα, η ανικανότητα. Αυτά είναι ψυχιατρικό και κοινωνικό στερεότυπο. Δεν είναι η αλήθεια.

Και ο ΚΟΙΣΠΕ;

Ωραία, τώρα ήρθαμε στο θέμα μας. O ΚΟΙΣΠΕ (Κοινωνικός συνεταιρισμός περιορισμένης ευθύνης) είναι δράση θεσμοθετημένη με νόμο πριν 4 –5 χρόνια. Ο ΚΟΙΣΠΕ είναι μετεξέλιξη και η συνέχεια των θεραπευτικών συνεταιρισμών που λειτούργησαν σε όλη την Ελλάδα από πρωτοπόρους επαγγελματίες υγείας. Στα Χανιά υπήρχαν αυτοί οι συνεταιρισμοί και στην ακμή τους απασχολούσαν 30 - 40 χρόνιους ασθενείς. Τα Χανιά υπήρξαν πρωτοπόρα σε αυτόν τον τομέα. Τώρα οι συνεταιρισμοί αυτοί μετεξελίχθηκαν στον ΚΟΙΣΠΕ. Αυτή τη στιγμή ο ΚΟΙΣΠΕ Χανίων διαθέτει πέντε τομείς (δομές) δραστηριοτήτων. Ένα κατάστημα δώρων μέσα στην Αγορά των Χανίων (Φυλλοτόμος Μνήμη), ένα κυλικείο στο Κέντρο Ψυχικής υγείας Χανίων στην οδό Κροκιδά 25, μια γκαλερί έργων τέχνης στην Καλλιτσουνάκη και Δημοκρατίας , ένα πλυντήριο αυτοκινήτων στους χώρους του ΘΨΠΧ και ένα μοντέρνο πλυντήριο (μηχανοποιημένο) στους χώρους του Γενικού Νοσοκομείου Χανίων.

Σε όλους τους τομείς αυτούς απασχολούνται ψυχικά ασθενείς και αμείβονται για την εργασία τους.

Πρόσφατα άκουσα και τον Γενικό Γραμματέα να αναφέρεται στον Τομέα της Κοινωνικής Οικονομίας και να δίνει ως παράδειγμα τους ΚΟΙΣΠΕ. Τι συμβαίνει;

Η Κρατική Εξουσία καλόν θα είναι να μην κάνει αναφορές στους ΚΟΙΣΠΕ όταν στριμώχνεται με τα μέτρα του ΔΝΤ αλλά να κοιτάζει τους ΚΟΙΣΠΕ με πραγματικό ενδιαφέρον, χρηματοδοτώντας τους. Διότι το θέμα της χρηματοδότησης δεν έχει λυθεί. Υπάρχουν προβλήματα οικονομικά στους ΚΟΙΣΠΕ. Πρέπει να προβλεφθούν πόροι και από τον κρατικό προϋπολογισμό και όχι μόνο απ’ τα επιδοτούμενα προγράμματα, διότι αυτά κάποτε τελειώνουν. Οι ΚΟΙΣΠΕ δεν πρέπει να λειτουργήσουν ως άλλοθι αλλά ως πλαίσιο προοπτικής και παραγωγής νοήματος για τους αρρώστους μας. Τότε έχει νόημα η αναφορά μας στον τομέα της κοινωνικής οικονομίας.

Μπορείτε με δυο λόγια να μου πείτε την φιλοσοφία του ΚΟΙΣΠΕ; είναι παραγωγική δραστηριότητα ή θεραπευτικό πρόγραμμα;

Είναι και τα δυο μαζί, συγκροτώντας ένα τρίτο. Είναι ένα πλαίσιο έξω από τις ανθρωποβόρες σχέσεις της ελεύθερης αγοράς, παραμένοντας παραγωγικό και ένα πλαίσιο θεραπευτικό χωρίς την «φροντίδα» του Ασύλου.

Είναι ένας χώρος όπου δίδει μόνιμη θέση εργασίας σε ασθενείς και κινείται στον αντίποδα της εργασιοθεραπείας ή της μαύρης απλήρωτης εργασίας που γίνεται μέσα στα άσυλα, ή της «προεπαγγελματικής εκπαίδευσης» κάποιων επιδοτούμενων προγραμμάτων τα οποία μετά τη λήξη τους άφηναν τους ασθενείς μετέωρους …

Όμως είναι και ένας χώρος – εργαστήριο νέων ιδεών και παραγωγής μιας νέας αντιιδρυματικής κουλτούρας όπου καταρρίπτονται τα στερεότυπα ότι ο ασθενής δεν είναι ικανός για εργασία, ότι πρέπει να εγκλειστεί και αποκοπεί από το κοινωνικό σώμα, ότι είναι επικίνδυνος και πάει λέγοντας. Είναι ένας χώρος που διαμορφώνει όχι μια κουλτούρα ομοιότητας αλλά μία κουλτούρα της διαφορετικότητας. Διαμορφώνει δηλαδή μια άλλη πρόταση πολιτισμού.

Η εργασία είναι θεραπευτική δηλαδή

Όχι. Η εργασία δεν είναι θεραπευτική. Η απλήρωτη εργασία μπορεί να είναι – και είναι – μηχανισμός παραγωγής αρρώστιας και όχι υγείας. Ποιος δεν θα αρρώσταινε αν δούλευε χωρίς να αμείβεται;

Η αμειβόμενη εργασία είναι θεραπευτική διότι και τονίζει την αυταξία του ανθρώπου του δημιουργεί ελπίδα, κίνητρο και προοπτική.

Πολλές βιολογικές θεραπείες (φάρμακα) μπορεί να στοιχίζουν και 500 € μηνιαίως. Είναι ακριβά πλέον τα ψυχοφάρμακα. Όμως οι κατευθύνσεις της Ιατρικής, η έρευνα, ο προσανατολισμός της, τα θεραπευτικά εργαλεία και τα θεραπευτικά πεδία κινούνται πλέον από μεγάλα οικονομικά συμφέροντα και όχι από τους ρομαντικούς διοπτροφόρους ερευνητές των εργαστηριακών υπογείων. Καταλαβαίνετε…

Τι λέτε αν στους πένητες, παρίες και αποκλεισμένους από την κοινωνία ψυχικά ασθενείς, δεν χορηγούσαμε τα φάρμακα των 500 € μέσω των ταμείων, αλλά τα χρήματα αυτά τα δίναμε σαν οικονομικό βοήθημα, το αποτέλεσμα δεν θα ήταν καλύτερο; Με 500 € μηνιαίως θα «ξεχνούσαν» την τρέλα τους. Όμως ζούμε στη εποχή της τεχνοεπιστήμης, των «ειδικών» της ανάπτυξης και του σημερινού τεχνικού πολιτισμού. Δυστυχώς.

Ας κλείσουμε τη συνέντευξη με μια ακόμη απορία. Έξι χρόνια έχει κλείσει το ψυχιατρείο αλλά ακόμα υπάρχουν φωνές κριτικής για το εγχείρημα. Γιατί;

Φωνές κριτικής θα υπάρχουν πάντα. Στην αρχή όλοι ήσαν ενθουσιασμένοι με το κλείσιμο του ψυχιατρείου. Όμως το αξίωμα του Πουανκαρέ λέει ότι «Αν στη θέση μιας παλιάς ιδέας βάλεις μία καινούργια χωρίς να πετάξεις την παλιά, στο τέλος θα αναγκαστείς να πετάξεις την καινούργια». Πολλών η τωρινή συμπεριφορά εξηγείται με το αξίωμα αυτό. Δεν μπόρεσαν να ξεπεράσουν το ασυλικό μοντέλο και η ιδρυματική ψυχιατρική αναδύεται ξανά στην καθημερινή κλινική πράξη. Είτε στον ξενώνα, είτε στον ΚΟΙΣΠΕ, είτε σε οποιαδήποτε κοινοτική δράση. Διότι η Λέρος δεν είναι τόπος, αλλά τρόπος να ασκεί κανείς την ψυχιατρική. Θέλει πολλή προσπάθεια για να αλλάξει το ψυχιατρικό παράδειγμα (εννοώ το επιστημονικό υπόδειγμα της ψυχιατρικής). Όμως αυτό είναι το διακύβευμα. Αυτό είναι η πραγματική ψυχιατρική μεταρρύθμιση. Όχι τα κτήρια και οι υποδομές αλλά η νοοτροπία των ανθρώπων.

Κοιτάξτε, υπάρχουν πάρα πολλοί λόγοι, πολλοί άνθρωποι να νοσταλγούν είτε ρητά είτε υπόρρητα το ασυλικό παρελθόν. Γύρω από την διατήρηση και λειτουργία του Ασύλου εκινείτο ένα ολόκληρο πλέγμα συμφερόντων. Ιδιοτέλειες υλικές αλλά και ψυχολογικές που πολλές φορές είναι δυνατότερες των υλικών. Όποιων τα συμφέροντα επλήγησαν έχουν κάθε λόγο να νοσταλγούν το παρελθόν. Όμως δεν το λένε καθαρά, αλλά εκφέρουν ένα μασκαρεμένο όχι στη μεταρρύθμιση λέγοντας ένα αμφιλεγόμενο ναι μεν αλλά. Βρίσκουν αδυναμίες, προβλήματα κ.λ.π. Αλλοίμονο αν δεν υπήρχαν λάθη. Αλλά άλλο η διόρθωση των λαθών και άλλο λαθολογία που στοχεύει δόλια στο παρελθόν. Στον ψυχιατρικό Καιάδα. Στο σύγχρονο Αμπού-Γκράιμπ. Είναι κρίμα που υπάρχουν και πανεπιστημιακοί δάσκαλοι σε αυτήν τη κατηγορία. Πέραν όλων αυτών υπάρχουν και οι αφελείς – λίγοι αλλά υπάρχουν και αυτοί που δε γνωρίζουν….

Δηλαδή τα πράγματα έχουν πολύ βελτιωθεί. Είναι καλύτερα τώρα;

Η ερώτηση πρέπει να συμπληρωθεί «καλύτερα για ποιόν;» Γιατί για μερικούς μπορεί τώρα να είναι πιο «δύσκολα». Αλλά αν μιλάτε για τους ασθενείς, καλύτερα να τους ρωτήσετε οι ίδιοι ξέρουν. Πέρα από όσα επιτηδευμένα, υπερβολικά η κακόβουλα λέγονται από τους διάφορους. Πώς είναι τα πράγματα στο διαμέρισμα ρώτησα το Γιάννη (έναν για χρόνια έγκλειστο που τώρα ζει σε ένα διαμέρισμα) απάντησε «Παραμερίζω το κουρτινάκι από το τζάμι του παραθύρου και βλέπω τον κόσμο έξω!! Πραγματικό θαύμα. Ποτέ δεν το περίμενα». Αυτό είναι η απάντηση. Διότι το άσυλο κακοποιεί, καταστρέφει το φυσικό δηλαδή την μεταφυσικότητα και το θαύμα του κόσμου.

Μερικοί σας κατηγορούν ότι κάνετε ακτιβισμό. Τι έχετε να πείτε;

Πράγματι μερικοί «καθαροί» επιστήμονες μας κατηγορούν για ακτιβισμό. Αν όμως η ψυχιατρική ρίχνει τους ανθρώπους στο άσυλο στην απαξίωση και στην αναξιοπρέπεια δεν θέλω να είμαι τέτοιος ψυχίατρος. Αντίθετα αν ο ακτιβισμός τους βγάζει από το τέλμα και τους επαναφέρει στην κοινωνία όπως έγινε στα Χανιά τότε ναι είμαστε ακτιβιστές.

Μπορεί να ξανανοίξει το ψυχιατρείο;

Είναι δύσκολο αλλά μπορεί. Γιατί η ψυχιατρική των δύο ταχυτήτων και των δύο κατηγοριών ασθενών είναι ηγεμονεύουσα στις μέρες μας. Ποιος ενδιαφέρεται για τους ψυχικά ασθενείς, για ανθρώπους δηλαδή χωρίς καμία διαπραγματευτικότητα; Δεν βλέπετε τι γίνεται γύρω μας;

Η ψυχιατρική θέλει πολυτελείς, κοινοτικές, «ελαφριές» δομές για μια κατηγορία ασθενών (νευρωσικους και ήπιες ψυχώσεις) και θέλει και το Άσυλο για τους «ανίατους» , τους «τρελούς», τους «επικίνδυνους», τους «ενοχλητικούς». Αυτούς που δεν έχουν κανένα «επιστημονικό ενδιαφέρον». Αυτό δεν το τεκμηριώνει με κοινωνικούς όρους βέβαια αλλά με «επιστημονικούς». Αλλοίμονο.

Όμως το παράδειγμα της Κρήτης θα τους είναι πάντα ένα εμπόδιο για τα σχέδια τους. Όσο για την κοινωνία και για τους πολίτες, ο καθένας μας θα πρέπει να γνωρίζει ότι το υγιές από το άρρωστο στην ψυχιατρική δεν χωρίζονται με ένα βαθύ χαντάκι αλλά από μια πολύ λεπτή γραμμή. Είναι εύκολο κανείς να την περάσει. Και τότε; Τότε θα θέλει όχι εγκλεισμό και τιμωρία αλλά συνοδοιπορία για να αντέξει την ψυχική οδύνη.

Πώς οι πολίτες μπορούν να βοηθήσουν τον ΚΟΙΣΠΕ;

Από άποψη και από συμφέρον όχι από φιλανθρωπία και ελεημοσύνη. Να επισκεφθούν τον ΚΟΙΣΠΕ και να αγοράσουν κάτι γιατί θα τους αρέσει και θα το βρουν οικονομικά συμφέρον. Και μετά θα έρθει ο έρως …

Δηλαδή;

Δηλαδή η τρέλα δεν είναι κάτι ξένο, εχθρικό, αλλά κάτι δικό μας, οικείο και πολλές φορές ιαματικό. Ας θέλομε τον τρελό στα κάγκελα, λέμε αυτός είναι τρελά ερωτευμένος, αυτό το φόρεμα σου πάει τρέλα, κ.λ.π.

Τελειώνοντας ένα σχόλιο.

Σήμερα στους καιρούς των αδιεξόδων, των οικονομικών κρίσεων και των συναισθηματικών παγετώνων, μας χρειάζονται δίκτυα, συλλογικότητες, μοίρασμα. Ο χώρος της κοινωνικής οικονομίας έχει να προσφέρει πολλές ιδέες και πολλές λύσεις.

Εγώ ανήκω σε μια γενιά που πρόλαβε την ανταλλακτική οικονομία (πάρε δύο αυγά και πήγαινε να φέρεις ζάχαρη από το μπακάλη μου έλεγε η γιαγιά μου), τη βιομηχανική επανάσταση και την μεταβιομηχανική κοινωνία της πληροφορικής και της τεχνητής νοημοσύνης. Πότε ήταν καλύτερα; Προχώρησε η κοινωνία; Τεχνολογικά ασφαλώς. Συνολικά όμως η απάντηση μένει μετέωρη…

Παρασκευή 30 Ιουλίου 2010

Η ταινία “Ο άνθρωπος που ενόχλησε το σύμπαν” και άλλες προτάσεις


“Αν τη ζωή μας κυκλώνει ο θάνατος, τη διανοητική μας υγεία γυροφέρνει η παραφροσύνη. Στην τρέλα, ο άνθρωπος νοιώθει πώς δεν έχει να επιστρέψει πουθενά. Δεν είναι πια. Ήταν.”

“Ο άνθρωπος που ενόχλησε το σύμπαν” του Σταύρου Ψυλλάκη είναι μια βραβευμένη ταινία-ντοκιμαντέρ με πρωταγωνιστές τους ασθενείς του Ψυχιατρείου Χανίων. Η ταινία έχει προβληθεί από το κρατικό κανάλι ΝΕΤ, αλλά και σε διάφορες εκδηλώσεις. Αν δεν την έχετε δει, σας προτείνουμε να μη τη χάσετε τώρα που σας δίνεται η ευκαιρία να την παρακολουθήσετε διαδικτυακά (η ταινία ανέβηκε στο dailymotion από το tvxs).

Με λίγα λόγια…

Η ταινία, μέσα από τον παράλληλο λόγο των δυο ομάδων, προσπαθεί να ακούσει το λόγο της τρέλας, κάτω από το χαώδες παραλήρημά της, κρούστα μιας βαθιάς θάλασσας. Προσπαθεί να δει τη δραματική σύγκρουση του ανθρώπου με την τρέλα, στη βαθύτατη απόγνωση και απόλυτη αμφιβολία για κάθε όψη του είναι που εμπεριέχει.

Ψυχιατρείο Χανίων. Μια ομάδα ασθενών φιλοξενεί τους δημιουργούς του ντοκιμαντέρ στην «Εκκλησία του Δήμου», το χώρο που καθημερινά συναλλάσσονται και συνομιλούν, εκεί που άλλος ζητάει κατοστάρικο κι άλλος ζητάει λόγο. Στο χώρο που καθημερινά διαχειρίζονται την ομορφιά τους και τη σχέση τους καλά.

Μια άλλη ομάδα, πρώην χρόνιων ασθενών, εκτός Ψυχιατρείου πλέον, βιώνει μια επίπονη διαδικασία κοινωνικής επανένταξης και αποτολμά, στο πλαίσιο διεθνών ανταλλαγών, ένα εβδομαδιαίο ταξίδι στη Δανία.



Επίσης, σας προτείνουμε να παρακολουθήσετε τα video από το Φεστιβάλ Ψυχικής Υγείας στην Πάρο και να ενημερωθείτε εγκαίρως για το 3ο Φεστιβάλ Ψ που θα πραγματοποιηθεί στις 25 και 26 Σεπτεμβρίου 2010 στο άλσος Αιγάλεω (Μπαρουτάδικο).

Τέλος, ενημερώνουμε τους φίλους και αναγνώστες του blog ότι μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα δεν θα υπάρξουν νεότερες αναρτήσεις. Με την ευκαιρία του μικρού καλοκαιρινού διαλείμματος, σας υπενθυμίζουμε ότι η βοήθειά σας είναι σημαντική για τη συνέχεια της λειτουργίας του blog. Εκτός από τις προτάσεις σας και τις ιδέες σας, οι οποίες πάντα μας ενδιαφέρουν,  μπορείτε να μας στέλνετε άρθρα και κείμενα, νέα από το χώρο εργασίας σας και γενικότερα από το χώρο της ψυχικής υγείας, φωτογραφίες, video καθώς και ό,τι άλλο πιστεύετε ότι θα ενδιέφερε τους υπόλοιπους αναγνώστες μας. Φυσικά, το blog είναι ανοικτό σε σκέψεις, απόψεις, εμπειρίες των ανθρώπων που χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας.

Μην ξεχνάτε ότι στην ομάδα που δημιουργήσαμε στο facebook υπάρχουν πλέον περισσότεροι από 4.500 φίλοι και σίγουρα μπορούμε να γίνουμε περισσότεροι. Βοηθήστε μας να τη διαδώσουμε.

Καλό καλοκαίρι σε όλους

Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2009

Η Κρήτη 4 χρόνια χωρίς ψυχιατρείο


Στην εποχή μας όπου οι μειοψηφίες εξορίζονται στο περιθώριο. Στην εποχή μας που "παράγονται" κάθε μέρα "περιττοί άνθρωποι". Στην εποχή μας, της εμπορευματοποίησης των δημόσιων αγαθών. Σε μια εποχή όπου αποδομείται το κοινωνικό κράτος. Στην εποχή της ανεργίας, της φτώχειας, της εγκληματικότητας, των "εξαρτήσεων" και της αλλοτρίωσης και παθητικότητας των πολιτών. Στην εποχή συρρίκνωσης των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων τι τύχη μπορεί να έχει ο ψυχικά άρρωστος; Μεταξύ "εγκλεισμού" και "αποκλεισμού" σε τόπο Α-τοπο και χώρο Α-χωρο, χωρίς ταυτότητα, χωρίς εισόδημα, χωρίς διαπραγματευτικότητα, τι δυνατότητες κοινωνικής επανένταξης απομένουν;

Στην εποχή των υποχρηματοδοτήσεων και της πολιτικής των "πτωχοκομείων" για τις στεγαστικές δομές, είμαστε υπέρ μιας ψυχιατρικής με όνειρο και κατά της πολιτικής της λιτότητας. Ονειρευόμαστε μια ψυχιατρική όπου η "δύσκολη στιγμή" οποιουδήποτε ατόμου δεν θα είναι ζήτημα "νόμου και τάξης", ζήτημα της "κλούβας των μεταγωγών", ζήτημα απαγορεύσεων, εγκλεισμού, βίας και απόρριψης, αλλά μια ανάγκη για βοήθεια και μια κοινωνική υποχρέωση για συνοδοιπορία.


Στην σημερινή εποχή, ψυχικά πάσχοντες, συγγενείς, επαγγελματίες αλλά και η ευρύτερη κοινωνία μια επιλογή έχουν:

Την συγκρότηση ενός κοινωνικού κινήματος που θα ζητήσει και μια άλλη ψυχιατρική θεωρία, ένα άλλο ψυχιατρικό παράδειγμα που θα έχει στο κέντρο της προσοχής του τον άρρωστο άνθρωπο και τις ανάγκες του και μια άλλη ψυχιατρική περίθαλψη ανοιχτών θυρών όπου οι άνθρωποι που πάσχουν θα νοσηλεύονται με αξιοπρέπεια.

Οι στεγαστικές δομές που δημιουργήθηκαν για να μην καταλήξουν σε νεοϊδρυματικά μορφώματα μέσα στην κοινότητα, για να μην ζουν οι άρρωστοι μέσα αλλά συγχρόνως έξω από την κοινωνία, πρέπει να χρηματοδοτηθούν για να μπορούν να λειτουργήσουν ως χώροι παραγωγής νοήματος νια τους ενοίκους και όχι σαν χώροι ενός νέου πιο ραφιναρισμένου - εγκλεισμού.


Ταυτόχρονα πρέπει να χρηματοδοτηθεί η δημιουργία και λειτουργία ενός δικτύου κοινοτικών δομών και δράσεων σε όλη την Κρήτη, για να μπορέσει να εφαρμοστεί η τομεοποίηση και οι αρχές της κοινοτικής ψυχιατρικής, σε αντιπαράθεση του Ασυλικού μοντέλου. Για να μπορέσουν οι άνθρωποι που έχουν κάποιο ψυχολογικό πρόβλημα ταυτόχρονα να έχουν τα πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα τους. Για να μην είναι η διαφορετικότητα πρόβλημα, αλλά πηγή πλούτου νια την κοινωνία.


Στην Κρήτη εδώ και τέσσερα χρόνια δεν υπάρχει ούτε μια κλίνη στο ψυχιατρείο και λειτουργεί η τομεοποίηση. Αυτά τα δύο στοιχεία διαφοροποιούν το παράδειγμα της Κρήτης από όλες τις άλλες περιπτώσεις. Αφού για 4 χρόνια σε μια ολόκληρη περιοχή λειτουργούμε χωρίς ψυχιατρείο σημαίνει ότι μπορούμε και αλλού. Μπορούμε και παντού. Γι αυτό αξίζει να στηριχθεί το παράδειγμα της Κρήτης. Μπορούμε να φτιάξουμε συστήματα ψυχιατρικής φροντίδας χωρίς ψυχιατρεία, χωρίς εγκλεισμό, βία και οτιγματικές διαγνώσεις. Μπορούμε αντί της απλοποιητικής: απάντησης του εγκλεισμού, να προσφέρουμε στους ασθενείς μας ανοιχτή, κοινοτική, ολική, σφαιρική φροντίδα.


Το παράδειγμα της Κρήτης αποδεικνύει ότι η ψυχιατρική χωρίς ψυχιατρείο, εγκλεισμούς, βία και αποκλεισμούς 6εν είναι ουτοπία, αλλά μπορεί να γίνει πράξη. Η περίπτωση της Κρήτης -μοναδικό παράδειγμα στην Ελλάδα και από τα λίγα σε ολόκληρο τον κόσμο- αποδεικνύει ότι ένα άλλο ψυχιατρικό παράδειγμα μπορεί να δώσει συστήματα ψυχιατρικής φροντίδας πιο ανθρώπινα, πιο ελεύθερα, πιο θεραπευτικά. Το ψυχιατρικό τοπίο στην Κρήτη άλλαξε. Αντί το ψυχιατρείο, το δίκτυο κοινοτικών δομών στην κοινότητα, αντί το κρεβάτι, η δουλειά της θεραπευτικής ομάδας, αντί της απλοποιητικής προσέγγισης μια σφαιρική αντιμετώπιση της ψυχικής διαταραχής. Ο χώρος του ψυχιατρείου θέλουμε να γίνει από χώρος της τρέλας, χώρος πολιτισμού. Και τι καλύτερη αρχή από αυτές τις εκδηλώσεις. Από χώρος δακρύων, σιωπών, στεναγμών και κραυγών, χώρος πολιτιστικής δημιουργίας. Από τόπος απογύμνωσης για τους εγκλείστους, χώρος συγκίνησης και προβληματισμού.

Θέλουμε μια άλλη ψυχιατρική. Όχι της ομοιότητας αλλά της διαφοράς. Όχι της κοινωνικής ανάθεσης αλλά της θεραπευτικής ευθύνης. Όχι των συμπτωμάτων αλλά των αναγκών, όχι των απαγορεύσεων, των κανονιστικών αρχών και των περιορισμών αλλά της ελευθερίας, των επιλογών και της ευθύνης. Θέλουμε ένα νέο ψυχιατρικό παράδειγμα.


Γ. Κοκκινάκος


Αυτό είναι το εισαγωγικό σημείωμα στο φυλλάδιο με τίτλο "Η υπέρβαση του Θ.Ψ.Π.Χ." για το 3ήμερο πολιτιστικών δράσεων, το οποίο πραγματοποιείται με αφορμή τη συμπλήρωση τεσσάρων ετών από το κλείσιμο του ψυχιατρείου της Κρήτης. Τα κείμενα που ακολουθούν περιέχονται, επίσης, στο ίδιο φυλλάδιο:


Η Μαρία

Πριν χρόνια νοσηλεύαμε στο Θ.Ψ.Π. Χ. την Μαρία, μια νέα κοπέλα περίπου 30 ετών, σχιζοφρενή. Ένα απόγευμα είχε μια επίσκεψη από την μητέρα της η οποία της έδωσε 20 € για την βδομάδα, και φεύγοντας η μάνα της, η Μαρία πήγε στο καφενείο, αγόρασε όλα της τα χρήματα φρέσκιες τυρόπιτες, πήγε στο θυρωρείο όπου σύχναζε μία αγέλη αδέσποτων σκύλων και τάισε τα αδέσποτα τυρόπιτες, Ο θυρωρός την είδε, ειδοποίησε τον νοσοκόμο απ' το περίπτερο και η Μαρία εκείνο το βράδυ κοιμήθηκε στην απομόνωση. Στην κάρτα της ασθενούς εγράφη «ανήσυχη» και η συμπεριφορά της εισεπράχθη από το προσωπικό του τμήματος ως ακατανόητη. Την άλλη μέρα έλαβα γνώση του γεγονότος και κάλεσα τη Μαρία στο γραφείο για να την δω και να συζητήσομε. Είπαμε πολλά και όταν την ρώτησα, γιατί Μαρία τάισες τις τυρόπιτες στα αδέσποτα μου απάντησε: Γιατί γιατρέ τα κακόμοιρα τα ζώα να τρώνε αποφάγια; Εγώ γέλασα και στη συνέχεια η Μαρία μου λέει: Όσο γνωρίζω τους ανθρώπους τόσο περισσότερο αγαπώ τα ζώα. Φροντίστε μη με φέρετε σε σημείο να αγαπώ μόνο τα ζώα. Η κουβέντα συνεχίστηκε με ενδιαφέρον και προς το τέλος η Μαρία μου λέει: Ξέρεις γιατρέ εγώ στεναχωριέμαι περισσότερο όταν βλέπω σκοτωμένο στο δρόμο ένα σκυλάκι από έναν άνθρωπο. Γιατί; της λέω. Γιατί γιατρέ σκέφτομαι, ο άνθρωπος κάτι θα έκανε, ενώ το ζωάκι; Αυτό το καημένο δεν βαρύνεται με το αδίκημα της λογικής !! Μην σας κουράσω.

Όταν η συμπεριφορά της Μαρίας δεν Θα καταγράφεται μόνο σαν σύμπτωμα κάποιας διαταραχής... Όταν κάθε διαφορετική συμπεριφορά δεν θα πολιτογραφείται ως ακατανόητη για να τονίζομε ότι μόνο η δική μας είναι κατανοητή και ορθή... Όταν σε κάθε σύμπτωμα του δεν θα έχομε έτοιμες απλοποιητικές νοσογραφικές απαντήσεις αλλά θα το διαβάζομε και ως ψυχικό βίωμα και ως τρόπο του υπάρχειν στον κόσμο ή γλώσσα και μηνύματα επικοινωνίας ή ευαισθησία ή υπαρξιακή ανάγκη ή χάσμα, τότε μόνο θα έχομε ένα σύστημα ψυχιατρικής φροντίδας ιδεώδες και λειτουργούς ψυχικής υγείας που μπορεί να ξεχνούν καμιά φορά την ερώτηοη, αλλά πάντα θα ξέρουν την απάντηση, η οποία είναι: Ο άρρωστος άνθρωπος και οι ανάγκες του.



Τι ήθελε να 6ει ο άνθρωπος εκείνος;

Σχεδόν κάθε απόγευμα πλησίαζε έναν τοίχο στο ψυχιατρείο και σε μια τρύπα που υπήρχε κοιτούσε με τις ώρες. Για μέρες, εβδομάδες, μήνες, χρόνια... Ώσπου μια μέρα πήγα να δω κι εγώ τι είναι αυτό που με τόση μεθοδικότητα παρατηρεί. Δεν είδα τίποτε του λέγω, τι βλέπεις εσύ; Μα τι να δεις γιατρέ μου; μου απαντά. Εσύ θέλεις σε δυο λεπτά να δεις; Εγώ 10 χρόνια προσπαθώ και 6εν είδα τίποτε ακόμα!! Αιχμάλωτος της ορθολογικότητας εγώ έμεινα σαστισμένος, τι ήθελε να 6ει ο άνθρωπος εκείνος; Μέσα στο «παραλήρημα του», εκεί όπου κατέφευγε νια κάποιο «λόγο» και όχι αναιτίως, ποια κρυμμένη αλήθεια ήθελε να ανακαλύψει;

Ποιο νόημα μέσα στο «μη νόημα του κόσμου»; Και ποιο είναι το νήμα από τους Ινδιάνους Πουέμπλος που με τις τελετουργίες τους «σήκωναν τον ήλιο στον ουρανό» μέχρι τον άνθρωπο μας που κοιτούσε μέσα από την τρύπα στον τοίχο λες και παρατηρούσε τον θεό μέσα από τη συμπαντική χοάνη.

Μου κάνει νόημα με το χέρι του να μην μιλώ. Και συνέχισε την παρατήρηση μεριμνητικός, παρηγορητικός, φανερωτικός, μιας βαθύτερης ουσίας, αιωρούμενος, προσευχόμενος. Και η προσευχή του ακουγόταν στα πέρατα. Ίνα άνθος της σιωπής, μια κραυγή ουρανομήκης, ένας αιώνιος εραστής του απόλυτου. Μέσα στον κατακλυσμό της σαχλαμάρας της εποχής μας, μέσα στο κενό, άρριζο εφήμερο και θνησιγενή λόγο του σήμερα. Μέσα στην ακατάσχετη πολυλογία, κενολογία, φλυαρία, λογοκοπία του καιρού μας. Ένας «τρελός», ιαματικός, αφυπνιστικός, υπαρξιστικός. Ένας άνθρωπος, ναυαγισμένος, πονεμένος και γι' αυτό αυθεντικός. Στερημένος και γι' αυτό πλούσιος στην πενία του. Εύας άνθρωπος κομίζων και αναγγέλλων την κρυμμένη ομορφιά του κόσμου. Ένας δαίμονας που μας καλεί να βγούμε από τις τρώγλες της λογικής στην απόλυτη ορατότητα των ανοιχτών οριζόντων. Μια περίπτωση για την Προκρούστεια ψυχιατρική και ας φωνάζει διαρκώς τον στίχο του Ρεμπώ; «Η αληθινά ζωή είναι απούσα». Δηλαδή μια σπαρακτική παρουσία της απουσίας, μια κραυγή ότι η αξία, η ουσία και το νόημα του ανθρώπου βρίσκεται ακριβώς σε αυτό που δεν υπάρχει και το οποίο ο άνθρωπος μέσα από την οντολογική αγωνία το γνωρίζει ως απουσία, ή ως διαρκώς διαφεύγων, ή ως χάσμα, ή ως τραγική μοίρα.

 
2008-2016 psi-action. Powered by Blogger Blogger Templates designed by Deluxe Templates. Premium Wordpress Themes | Premium Wordpress Themes | Free Icons | wordpress theme
Wordpress Themes. Blogger Templates by Blogger Templates and Blogger Templates