Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Εκδηλώσεις. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Εκδηλώσεις. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 8 Φεβρουαρίου 2016

ΛΕΡΟΣ, 25 χρόνια μετά: Από το ξεπέρασμα του ψυχιατρικού εγκλεισμού στην ίδρυση νέου στρατοπέδου συγκέντρωσης για πρόσφυγες και μετανάστες




Σάββατο, 13 Φεβρουαρίου 2016, 10.00 πμ, 
Αίθουσα του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΛ), Ερμού 134, Θησείο

Εχουν περάσει 25 χρόνια από τότε που ξεκίνησε η παρέμβαση για τον ριζικό μετασχηματισμό και την Αποϊδρυματοποίηση του ψυχιατρείου της Λέρου, ενός χώρου που έχει μείνει στην συλλογική ιστορική μνήμη ως η ορατή ενσάρκωση της εγγενούς βαρβαρότητας της κυρίαρχης ψυχιατρικής, η οποία, στη διαχρονική της συνέργια με τις εκάστοτε επίσημες κρατικές πολιτικές, εξακολουθεί, και μετά την εμπειρία της Λέρου, να λειτουργεί ως μηχανισμός κοινωνικού ελέγχου, ακύρωσης της υποκειμενικότητας, καταστρατήγησης των δικαιωμάτων και εξανδραποδισμού των ατόμων με «προβλήματα ψυχικής υγείας».

Οι χώροι αυτοί, που χρησιμοποιήθηκαν στην πρόσφατη, μεταπολεμική ιστορία για τον διαδοχικό εγκλεισμό διαφόρων ομάδων ανεπιθύμητων στην κυρίαρχη κοινωνική τάξη και εξουσία (ανταρτόπαιδες προς «εθνικήν αναμόρφωσιν», ψυχικά ασθενείς, πολιτικοί εξόριστοι στη διάρκεια της χούντας), ετοιμάζονται τώρα για τον εγκλεισμό προσφύγων και μεταναστών, όλων αυτών, των όλο και περισσότερων που, αν διασωθούν από τον υγρό τάφο του Αιγαίου (και την βίαιη απώθηση που προωθείται ως η επίσημη «πρώτη υποδοχή»), θα βρεθούν έγκλειστοι εκεί προκειμένου, σε εκτέλεση των εντολών της ΕΕ, να επαναπροωθηθούν με τη βία στην χώρα προέλευσης.

Ετσι, το ζήτημα της «ψυχιατρικής μεταρρύθμισης» (που ποτέ δεν έγινε), σε μια περίοδο πρωτοφανούς οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής κρίσης όπως η σημερινή, όπου το κυρίαρχο ψυχιατρικό παράδειγμα αποχτά τις πιο κατασταλτικές και βάρβαρες μορφές του, έρχεται στο προσκήνιο σε συγχρονικότητα με την βάρβαρη και δολοφονική μεταχείριση των «άλλων» απόβλητων του κυρίαρχου συστήματος, των εκατομμυρίων προσφύγων και μεταναστών που ακριβώς οι διεθνείς πολιτικές (οικονομική εκμετάλλευση, στρατιωτικές επεμβάσεις κλπ) του συστήματος αυτού δημιούργησαν.

Σε συνέχεια της συζήτησης «Λέρος, 25 χρόνια μετά», που άνοιξε στην ίδια την Λέρο, στην τριήμερη συνάντηση του περασμένου Ιουνίου, καλούμε όλους και όλες, που είναι σε αναζήτηση διαδρομών πέρα από την κυρίαρχη ψυχιατρική, που επιθυμούν να παλέψουν για «πόρτες ανοιχτές», στην επικοινωνία, στον ισότιμο διάλογο, στην λειτουργία των υπηρεσιών (χωρίς, δηλαδή, μηχανικές καθηλώσεις και απομονώσεις) και με πλήρη σεβασμό των δικαιωμάτων των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία, καθώς, επίσης, και ενάντια στις εξοντωτικές πολιτικές της «Ευρώπης φρούριο», για μια πολιτική «ανοιχτών συνόρων», που, ενάντια σε κάθε μορφής ρατσισμό, πραγματικά υποδέχεται, φιλοξενεί, στηρίζει και δεν εγκλείει σε «κέντρα κράτησης» (hotspot/στρατόπεδα συγκέντρωσης) πρόσφυγες και μετανάστες, να πάρουν μέρος και να συνεισφέρουν στην εκδήλωση-συζήτηση της 13/2/16 και στην συγκρότηση δράσεων αντίστασης ενάντια σε κάθε μορφή εγκλεισμού, αποκλεισμού και βάρβαρης αντιμετώπισης ψυχικά πάσχοντα, μετανάστη, πρόσφυγα.

Πρόγραμμα

10.00: Προσέλευση

10.15: Προβολή βίντεο

11.00: Η εμπειρία της Αποϊδρυματοποίησης στο Κ.Θ. Λέρου.
Πώς αυτό που παρουσιαζόταν ως αδύνατο έγινε δυνατό.
Συντονισμός : Θόδωρος Μεγαλοοικονόμου

- Εικόνες από την ιστορία του στρατοπεδικού εγκλεισμού στη Λέρο
- Μαρία Κακογιάννη: Το ξεκίνημα μιας πορείας μετασχηματισμού μέσα από την καθημερινότητα της πράξης
- Μαρία Γιαννοπούλου: Η γλώσσα της αλλαγής
- Χρύσα Κραββαρίτη: Από την σιωπή του ασύλου στην συνάντηση με την ΄καλή, μεγάλη μουσική΄
- Λάμπρος Γιώτης: Η ομάδα θεάτρου ως μοχλός της Αποιδρυματοποίησης
- Γιώργος Ευθυμίου: Η εμπειρία της παρέμβασης της εθελοντικής ομάδας φοιτητών
του τμήματος Ψυχολογίας του ΑΠΘ, τον Ιούλιο 1999 και 2000, στο Κ.Θ. Λέρου
- Κώστας Μπαϊρακτάρης: ΜΚΟ και κερδοσκοπικός ανθρωπισμός

Συζήτηση

13.00: Προβολή βίντεο

13.45: Διάλειμμα

14.30: Πρόσφυγες και μετανάστες: οι απόβλητοι της νέας εποχής.
Ζωές ανάμεσα στον υγρό τάφο του Αιγαίου και τον στρατοπεδικό εγκλεισμό.
Συντονισμός: Λυκούργος Καρατζαφέρης

- Δώρα Κουτσανέλλου: Πώς η κεντρική και η τοπική εξουσία ακυρώνει τη δουλειά των αλληλέγγυων με την δημιουργία hotspot/στρατοπέδου συγκέντρωσης στη Λέρο
- Δέσποινα Κωστοπούλου: Πρόσφυγες και τραύμα: από τη βία του πολέμου στη βία του εγκλεισμού
- Ατομικές ιστορίες και διαδρομές μετανάστευσης και προσφυγιάς: Ριάντ, Μωχάμετ, Φατίμα, Τζελάλ, Νταβίντ
- Ελισάβετ Αντάπαση: Αυτοοργάνωση και αλληλεγγύη: ένα κοινωνικό πείραμα στη Νοταρά 26
- Χρύσα Κουκουτού: Η κινηματική δράση για τους πρόσφυγες/μετανάστες σε μια
αυτοδιαχειριζόμενη /αλληλέγγυα δομή φιλοξενίας. Διλήμματα και προκλήσεις

Συζήτηση

Κλείσιμο: Κατερίνα Μάτσα


  

Τρίτη 30 Ιουνίου 2015

Από το «κολαστήριο» στον «νεοϊδρυματισμό»;

 
Αποθαρρυντικά είναι τα συμπεράσματα αναφορικά με την αποτίμηση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης, των τριήμερων εκδηλώσεων που πραγματοποιήθηκαν από τις 19 ώς τις 21 Ιουνίου στη Λέρο. Εχουν περάσει 25 χρόνια από τη δημοσιοποίηση των εικόνων φρίκης του κολαστήριου της Λέρου, που αποτέλεσε την απαρχή της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης στη χώρα μας, και το συμπέρασμα είναι απολύτως σαφές: Ο ριζικός μετασχηματισμός του ψυχιατρικού θεσμού επιχειρήθηκε, αλλά έμεινε ανολοκλήρωτος. Ισως τώρα, σ’ αυτή την εξαιρετικά κρίσιμη οικονομική, κοινωνική και πολιτική κατάσταση, στην οποία βρίσκεται η Ελλάδα, να χρειάζεται να ξαναεπιχειρηθεί, με στόχο αυτή τη φορά το εγχείρημα να είναι περισσότερο ολοκληρωμένο και πετυχημένο.





1958-1981: Το ζοφερό παρελθόν

Τα οχηματαγωγά πλοία -τα σύγχρονα πλοία των τρελών- μεταφέρουν αρχικά ομάδες των 40-50 ατόμων. Από το 1965 οι μεταφερόμενοι αυξάνονται σε 250-400 άτομα, καθένα εκ των οποίων φέρει ένα διακριτικό νούμερο, το οποίο αντιστοιχεί σε ένα ονοματεπώνυμο. Πολλά από τα νούμερα χάνονται κατά τη μεταφορά. Ετσι υπάρχουν ασθενείς χωρίς όνομα που δεν μπορούσε να γίνει ταυτοποίηση των στοιχείων τους και λέγονταν «Ανώνυμοι» ή «Αγνώστου».

Κριτήριο για την επιλογή ενός ασθενή, ώστε να μεταφερθεί στην Αποικία της Λέρου, ήταν περισσότερο τα κοινωνικά κι όχι τα ψυχιατρικά ή ιατρικά χαρακτηριστικά του. Βασικό, επίσης, κριτήριο ήταν και η αδιαφορία της οικογένειάς του -για ένα ή δύο χρόνια- που του έδινε τον χαρακτηρισμό του «ανίατου-αζήτητου».

Η «Αποικία» που το 1965 μετονομάστηκε σε Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Λέρου, ξεκίνησε με δύναμη 650 κλινών (το 1958) που βαθμιαία έφτασε τις 2.750 (το 1981). Το 1965 είναι η χρονιά με τις περισσότερες διακομιδές (900), έτος «εκκαθάρισης» των ελληνικών ψυχιατρείων από τα κοινωνικά «αζήτητα» άτομα ή από τα ψυχιατρικά «βαριά περιστατικά».

Οι ασθενείς φτάνουν να διαβιούν στις πλέον ακραίες μορφές ιδρυματικής ζωής μέσα σε στρατώνες, σε τμήματα των 90-180 ατόμων. Στο 11ο περίπτερο ζούσαν 1.100 ασθενείς ο ένας δίπλα στον άλλον, χωρίς προσωπικό χώρο και χρόνο. Επικρατούσε παντού φτώχεια: σε προσωπικές σχέσεις, σε προσωπική ταυτότητα, σε προοπτική, σε συναισθήματα και επιθυμίες. Και βία, είτε από φόβο και άγνοια από την πλευρά του προσωπικού είτε από αντίδραση και αντίσταση από την πλευρά των ασθενών.

Περίπου 4.500 άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας και με σοβαρά προβλήματα νοητικής στέρησης μεταφέρθηκαν στη Λέρο από το 1958 έως το 1981. Το 60% του νησιού ζούσε άμεσα (ως εργαζόμενοι μέσα) ή έμμεσα (ως προμηθευτές απ’ έξω) από το ψυχιατρείο. Για πολλά χρόνια υπήρχαν μόνον ένας ή δύο ψυχίατροι, ενώ το νοσηλευτικό προσωπικό είχε αποκλειστικά φυλακτικό ρόλο χωρίς καμία εκπαίδευση ή ειδίκευση. Αποτέλεσμα των παραπάνω ήταν όλοι μαζί να βουλιάζουν καθημερινά στο χωνευτήρι του ασύλου και να εντείνεται ο ιδρυματισμός τόσο των εργαζομένων όσο και των εγκλείστων.

2015: Ο μύθος του Σίσυφου

«Γυρνάω στη Λέρο τού σήμερα όπου τα πάντα είναι σιωπηρά και «ομαλοποιημένα»». Και αυτό που μένει τελικά είναι η συντήρηση και ο καινούργιος ιδρυματισμός που μπαίνει στον χώρο του ψυχιατρείου και στις καινούργιες δομές. Τώρα αυτό που έχει απομείνει είναι ένα «υπόλοιπο»», λέει ο Γιάννης Λουκάς, διευθυντής ψυχίατρος του Κ.Θ-Κ.Υ Λέρου, το οποίο κλείνει για τα νέα περιστατικά, λόγω υποχρηματοδότησης-υποστελέχωσης, αφήνοντας τα Δωδεκάνησα ακάλυπτα. Ο ίδιος μαζί με τον Κώστα Μπαϊρακτάρη, καθηγητή Ψυχιατρικής ΑΠΘ, και τον Θόδωρο Μεγαλοοικονόμου, διευθυντή ψυχίατρο ΨΝΑ Δαφνί -μέλη της ομάδας της Λέρου, των πρωτεργατών του κινήματος-, μίλησαν στην «Εφ.Συν.» από τη Λέρο για μια μεταρρύθμιση σε τέλμα.

Οταν δεν αναγνωρίζεται η κοινωνική διάσταση της ψυχικής ασθένειας, δεν μπορεί να υπάρξει μια κοινωνική διάσταση της περίθαλψης. Αυτό έχει αποτέλεσμα τις απαράδεκτες παροχές φροντίδας, τους εγκλεισμούς, τους αποκλεισμούς κ.λπ., αντί για την αποκατάσταση, με τη δυνατότητα εξάσκησης όλων των δικαιωμάτων των ψυχικά πασχόντων, επισημαίνουν. Το αποτέλεσμα είναι -εξηγεί ο Γ. Λουκάς- «νέοι άνθρωποι να βρίσκονται ξανά στο ψυχιατρείο, για μια καινούργια διαδρομή σε ένα ιδρυματικό περιβάλλον, που το τέλος της δεν θα διαφέρει από τις χιλιάδες διαδρομές χρόνιων ασθενών, που προσπαθήσαμε να σβήσουμε σε μια σισύφεια προσπάθεια τα τελευταία χρόνια. Και δεν είναι δυνατό σήμερα, με ό,τι έχει προηγηθεί, η απάντηση να είναι ξανά η Λέρος».

Η ψυχιατρική κοινότητα, σημειώνει ο Θ. Μεγαλοοικονόμου, «λειτουργεί ως εάν η “Λέρος” (το προϊόν του ψυχιατρικού της παραδείγματος, δηλαδή) να μην υπήρξε ποτέ, ή, ως εάν να είναι μια μακρινή ανάμνηση, θαμμένη κάπου παλιά στην Ιστορία». Και συνεχίζει χωρίς κανένα φραγμό, ως αυτονόητες, τις ίδιες πρακτικές που οδήγησαν στη δημιουργία της Αποικίας Ψυχασθενών Λέρου, «παράγοντας διαρκώς αντίστοιχες καταστάσεις, που σήμερα έχουν απλώς άλλη μορφή: το όργιο των μηχανικών καθηλώσεων και των προκαλούμενων θανάτων από αυτές, των βίαιων εξιτηρίων, την εγκατάλειψη των ασθενών χωρίς καμιά φροντίδα (συχνά στους δρόμους) και των οικογενειών χωρίς καμιά στήριξη, τον μονόδρομο του ψυχοφάρμακου, την απόρριψη του λόγου, της υποκειμενικότητας και των δικαιωμάτων του ψυχικά πάσχοντος κ.ο.κ.».

Βολεύει πολλούς -επισημαίνουν οι συνομιλητές μας- να συνδέουν και να ταυτίζουν τη Λέρο με τις φωτογραφίες από το ψυχιατρείο της εποχής, που υπάρχουν και εντυπωσιάζουν ή τρομάζουν, και όχι με αυτό που οι φωτογραφίες απεικόνιζαν πραγματικά: «Οχι ένας τόπος, αλλά ένας τρόπος», ένας τρόπος λειτουργίας της κυρίαρχης ψυχιατρικής που επιβλήθηκε και εφαρμόστηκε σε έναν τόπο. Και, προπαντός, μη αναφερόμενοι ποτέ στο πώς όλο αυτό έγινε δυνατό ν’ αλλάξει.

Η αλλαγή


Στη Λέρο έγινε ριζικός μετασχηματισμός και αποδόμηση μιας σειράς θέσφατων και κατασκευών της κυρίαρχης ψυχιατρικής. Με τόσους διαφορετικούς ανθρώπους επιτεύχθηκε και η παραδοχή του αντιθεραπευτικού ρόλου των ασύλων. «Η Λέρος μάς βοήθησε να καταλάβουμε ότι μέσα από μια συνολική θεώρηση της ανθρώπινης ύπαρξης υπάρχει προοπτική και είναι δυνατή μια θεραπευτική προσέγγιση που δεν θα συρρικνώνεται στην κατασκευή μιας νοσολογικής οντότητας και δεν θα απαιτεί να εξαντλείται σε κώδικες, πρωτόκολλα, συμπτώματα και διαγνώσεις.

«Αν θέλει η ψυχιατρική πράξη να είναι θεραπευτική, θα πρέπει να επανακτήσει την ικανότητα της απευθείας συνάντησής της με την ανθρώπινη ύπαρξη και ζωή, και να εστιάσει στις άπειρες δυνατότητες που δημιουργούνται μέσα από τη “συνάντηση” δύο προσώπων, δύο ιστοριών, δύο ανθρώπων», τονίζει ο Γ. Λουκάς.

Η τριήμερη συνάντηση στη Λέρο δεν είναι και δεν πρέπει κατ’ ουδένα τρόπο να εκληφθεί ως απλώς μια συνάντηση μνήμης. Σε αυτό συμφώνησαν όλοι όσοι επέστρεψαν στη Λέρο, το περασμένο τριήμερο. Είναι μια ευκαιρία να έλθει ξανά στο προσκήνιο η εμπειρία και να εμπνεύσει για το μέλλον. Διότι η ψυχιατρική μεταρρύθμιση εγκαταλείφθηκε. Εχουμε επιστρέψει στον νεοϊδρυματισμό, όπως λέει ο Γ. Λουκάς, «αφού δεν έχουμε την ετοιμότητα να απαντήσουμε στις ανάγκες του ανθρώπου μέσα στο κοινωνικό πλαίσιο και η μόνη πρόταση είναι το ψυχιατρείο». Και «τώρα απαιτείται πάλι σισύφεια προσπάθεια για την αποϊδρυματοποίησή μας».

Οι «μπαρουτοκαπνισμένοι» στο περιθώριο


Οι άνθρωποι του κινήματος της Λέρου συνέχισαν να εφαρμόζουν, όπου εργάστηκαν μετά τη Λέρο, την αποδόμηση, στην πράξη, του εγκλεισμού, κατ’ αρχάς στις πιο ορατές και περιοριστικές μορφές του, όπως είναι οι κλειδωμένες πόρτες και οι μηχανικές καθηλώσεις και απομονώσεις, σηματοδοτώντας διαχρονικά οιονεί ορατές παραφωνίες και συνεχίζοντας να λαμβάνουν και τις ανάλογες απαντήσεις και στάσεις από όλες τις βαθμίδες των κατεστημένων εξουσιών εντός του ψυχιατρείου. Κι είναι εντυπωσιακό πως διαχρονικά ουδέποτε ζητήθηκε η εμπειρία των ανθρώπων αυτών από τις πολιτικές ηγεσίες του υπουργείου Υγείας για χάρη της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης. Αντ’ αυτών των «μπαρουτοκαπνισμένων», όπως τους αποκαλεί ο Γιάννης Λουκάς, γιατρών που έχουν δουλέψει χρόνια μέσα στο ψυχιατρείο, προτιμούνται άνθρωποι αξιόλογοι θεωρητικοί, που δεν λέρωσαν ποτέ όμως τα χέρια τους...

Αναδημοσίευση από την Εφημερίδα των Συντακτών


Διαβάστε:



Βίντεο και φωτογραφίες από το ίδρυμα της Λέρου:


 

Τρίτη 19 Μαΐου 2015

Συνάντηση αποτίμησης της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης στη Λέρο

 
Λέρος 25 χρόνια μετά

Το 1989 εκατοντάδες άνθρωποι διαφορετικών εθνοτήτων, ηλικιών, ειδικοτήτων και κουλτούρας, έγιναν συνταξιδιώτες για το εγχείρημα της αποασυλοποίησης στη Λέρο, που σηματοδότησε την αρχή της «ψυχιατρικής μεταρρύθμισης» στην Ελλάδα. 25 χρόνια μετά, για πρώτη φορά, το Κρατικό Θεραπευτήριο Λέρου και ο Κοινωνικός Συνεταιρισμός του Τομέα Ψυχικής Υγείας Δωδεκανήσου, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας, συνδιοργανώνουν ένα τριήμερο αποτίμησης αυτής της διαδρομής και καλούν όλους όσους συμμετείχαν σ’ αυτή τη ανεπανάληπτη εμπειρία ψυχής να ξανά-ανταμώσουν στη Λέρο 19-20-21 Ιουνίου 2015. 


Πληροφορίες στη σελίδα Λέρος 25 χρόνια μετά στο facebook
και στο psyspirosi.blogspot.gr


Τρίτη 3 Μαρτίου 2015

Σάββατο 4 Απριλίου στο Θέατρο Εμπρός: «Η Κοινωνική Κατασκευή της Επικινδυνότητας και οι Δομές "Υψίστης Ασφαλείας"»



Επικίνδυνος ποιος/α και για ποιον/αν;


Όλο και πιο συχνά σε πρωτοσέλιδα στις εφημερίδες, στα κεντρικά δελτία των ειδήσεων, στον πολιτικό και δικαστικό λόγο αρθρώνεται η λέξη ‘επικινδυνότητα’ και τα παράγωγα της. Την τελευταία διετία έχει επανέλθει πιο ηχηρά από ποτέ ένας λόγος που φαίνεται να στοχοποιεί ως εν δυνάμει επικίνδυνες διάφορες κοινωνικές ομάδες με το πρόσχημα ότι αποτελούν ‘δημόσιο κίνδυνο’. 

Ειδικότερα στο χώρο της ψυχικής υγείας έχει αναζωπυρωθεί μια συζήτηση που στοχεύει στο να επαναφέρει το ζήτημα του επικίνδυνου ‘ψυχασθενή’ ταυτοποιώντας ανθρώπους που φέρουν συγκεκριμένες διαγνώσεις ως ‘εν δυνάμει επικίνδυνους’. Με φόντο την κατάρρευση κάθε ίχνους κοινωνικής πρόνοιας και φροντίδας, παράλληλα με μια διαρκώς επιδεινούμενη εξαθλίωση των ζωών μας και απαξίωση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας οικοδομείται ένα κράτος ασφάλειας. Όμως είναι πλέον γνωστό ότι στο νεοφιλελευθερισμό η ασφάλεια εξαγοράζεται με τη στέρηση της ελευθερίας μας και το προσφερόμενο από τους κρατικούς θεσμούς αίσθημα ασφάλειας εξαργυρώνεται με περιορισμό, εγκλεισμό και κοινωνικό αποκλεισμό

Ως πρωτοβουλία θέσαμε εξαρχής μια προοπτική συνάντησης των κοινωνικών κινημάτων και ορίσαμε ως κοινό τόπο την ψυχική υγεία. Πέρα από το γεγονός ότι πολλοί και πολλές από εμάς έχουμε άμεσα ή έμμεσα εμπλακεί με σχετικούς θεσμούς, πιστεύουμε ότι η υγεία και ειδικότερα η ψυχική μας υγεία δεν αφορά, ή τουλάχιστον δεν αφορά μόνο, τις γνώσεις κάποιου εξειδικευμένου επαγγελματία αλλά αποτελεί ένα μείζον κοινωνικό και πολιτικό ζήτημα. Σήμερα η ‘επικινδυνότητα’ ως έννοια και ως πλέγμα θεσμικών πρακτικών όχι μόνο δεν ‘εξασθενεί’ ως προς την τρέχουσα κοινωνική της σημασία και εφαρμογή, αλλά αντίθετα, παρ όλη τη συσσωρευμένη γνώση για τον πολύπλοκο, σφαιρικό της χαρακτήρα και τη σχεσιακή / κοινωνική της διάσταση τείνει να αντιμετωπίζεται ως σύμφυτη ιδιότητα του υποκειμένου (‘επικίνδυνοι άνθρωποι’, ‘επικίνδυνες ομάδες’) και μάλιστα, βιολογικά προσδιορισμένη. Για τη διαχείρισή της συζητιέται η ίδρυση ενός ειδικού ψυχιατρείου (δικαστικού ψυχιατρείου) ή σε άλλες περιπτώσεις η θέσπιση της υποχρεωτικής κατ’ οίκον νοσηλείας για ‘ασθενείς’ για τους οποίους η ‘επικινδυνότητα’ τους αξιολογείται αυξημένη. Όμως, καθώς σήμερα τα όρια ανάμεσα στον κοινωνικό αποκλεισμό και τον εγκλεισμό είναι πολύ λεπτά, όσο περισσότερο βαθαίνει ο αποκλεισμός, τόσο περισσότερο τα αποκλεισμένα άτομα κινδυνεύουν να καταλήγουν πιο συχνά (ή εκ νέου) στον εγκλεισμό

Σήμερα, που πολλοί πανηγυρίζουν για το κλείσιμο των ψυχιατρείων, η αναζήτηση των σχεσιακών εκείνων διεργασιών που ενδέχεται να παράγουν έναν κίνδυνο τείνουν να αποσιωπούνται ενώ τα όρια του ψυχιατρικού ασύλου επεκτείνονται επικίνδυνα μέσα στην κοινότητα και γίνονται λιγότερο ευδιάκριτα. Γιατί σε αυτό ακριβώς το θόλωμα των ορίων ίσως να κρύβεται ένας από τους πολλούς κινδύνους της κυρίαρχης αφήγησης για την υγεία μας και την ασφάλειά μας. Προφανώς οι κίνδυνοι είναι πολλοί περισσότεροι, όπως και οι φόβοι που μας προκαλούν. Οι οροθετικές γυναίκες τον Απρίλιο του 2012 παραμονές των εκλογών το ζήσανε και το ζούνε καθημερινά, το ίδιο και οι πρόσφυγες στα κέντρα κράτησης.

Στην ίδια λογική ευθυγραμμίζεται, κατά την άποψή μας, και η θέσπιση φυλακών τύπου γ, για τους κρατούμενους ‘ειδικής κατηγορίας και εξέχουσας επικινδυνότητας’, όπου οι κρατούμενοι θα βιώνουν μια φυλακή μέσα στη φυλακή.

Με αυτά κατά νου διοργανώνουμε δημόσια εκδήλωση με θέμα την ‘επικινδυνότητα’. Σας καλούμε να συμμετάσχετε στη συζήτηση είτε προσωπικά είτε συλλογικά, να συνεισφέρετε ιδέες και προτάσεις σε μια ζωντανή συζήτηση για μια κοινωνία χωρίς περιφράξεις και κοινωνικούς αποκλεισμούς.



 Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ 
ΚΑΙ ΟΙ ΔΟΜΕΣ ‘ΥΨΙΣΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ’

10.00 Προσέλευση

10.30-12.30 Η Επικινδυνότητα και το Δικαστικό Ψυχιατρείο
Συντονίζει: Γεωργία Μυλωνάκη
Ομιλητές: Αφροδίτη Κουκουτσάκη, Θόδωρος Μεγαλοοικονόμου, Γιάννης Αλεξάκης, Μαρία κά.

12.30 -13.00 Διάλειμμα

13.00-14.30 Η διαρκής παραβίαση των δικαιωμάτων των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία, των τοξικοεξαρτημένων, των οροθετικών (αναγκαστική νοσηλεία κλπ)
Συντονίζει: Μαριάνα Κεφαλληνού
Ομιλητές Δώρα Κουτσανέλλου, Βάσω, Λεμονιά, Ντία Κ, Μανώλης Κριτσωτάκης, Εύη Μυλωνάκη, Δέσποινα Δημητριάδου, Νίνα Κατσαρού, Χριστόφορος Παπαδάκης, Δάφνη, Γιώργος, Στάθης, Διονυσία κά.

14.30-14.45 Διάλειμμα

14.45-16.00 Το «κράτος ασφάλειας», μέσα από τα κέντρα κράτησης και τις φυλακές τύπου Γ.
Συντονίζει: Λυκούργος Καρατζαφέρης
Ομιλητές: Γιώτα Μασουρίδου, Βίκυ Μαγκλάρα, Aboul Hossein, Sakibul Islam Riaz, Amar Sadik κά.

16.00-17.00 Συμπεράσματα-προοπτικές
Συντονίζει: Κατερίνα Μάτσα 

  


Κυριακή 23 Νοεμβρίου 2014

Διακήρυξη του 6ου διεθνούς συνεδρίου του Intervoice (Δίκτυο "Ακούγοντας Φωνές")

 

Μπορείτε να παρακολουθήσετε τις ομιλίες που έγιναν στο πλαίσιο του 6ου Διεθνούς Συνεδρίου ‘Ακούγοντας Φωνές’, το οποίο πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη από 10 έως 12 Οκτωβρίου 2014, στο youtube channel του Intervoice: εδώ

 

Σάββατο 13 Σεπτεμβρίου 2014

Οδ(υσσ)εύοντας με τις Σειρήνες: Παλεύοντας προς την ανάρρωση σε καιρούς κρίσης - 6ο Διεθνές Συνέδριο του Intervoice

   


Το 6ο Διεθνές Συνέδριο ‘Ακούγοντας Φωνές’ 
θα διεξαχθεί στη Θεσσαλονίκη στις 10-12 Οκτωβρίου 2014




Το Ελληνικό Δίκτυο Ανθρώπων που Ακούνε Φωνές οργανώνει μία καμπάνια οικονομικής στήριξης προκειμένου να καλυφθούν τα έξοδα (διαμονή, μετακινήσεις, εγγραφή) μελών του δικτύου που δεν έχουν τη σχετική δυνατότητα. Πάρτε μέρος στην καμπάνια 


Ελληνικό Δίκτυο 'Ακούγοντας Φωνές' : www.hearingvoices.gr


Τελικό πρόγραμμα: εδώ

Βιβλίο περιλήψεων: εδώ

 

Κυριακή 31 Αυγούστου 2014

Πανελλήνια Συνάντηση: «Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση: Από το αδιανόητο στο αυτονόητο»


  
Πανελλήνια Συνάντηση Δικτύωσης και Συνεργασίας με θέμα: 
«Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση: Από το αδιανόητο στο αυτονόητο»
21 – 23 Νοεμβρίου 2014
Πανεπιστήμιο Πειραιώς


Πληροφορίες - Πρόγραμμα - Δελτίο Εγγραφής : 

   

Τετάρτη 4 Ιουνίου 2014

“Ενδυνάμωση Οικογενειών Ατόμων με Ψυχική Νόσο”, Ημερίδα από την ΚΙΝ.Α.Ψ.Υ.


διοργανώνει ημερίδα με θέμα: 
“Ενδυνάμωση Οικογενειών Ατόμων με Ψυχική Νόσο” 
την Παρασκευή 6 Ιουνίου 2014, ώρες 15:00–20:00, 
στο Αμφιθέατρο του Αθήνα 9.84 (Τεχνόπολις, Γκάζι)


 

Τετάρτη 30 Απριλίου 2014

Συνάντηση – Συζήτηση για την Ψυχική Υγεία, Σάββατο 3 Μαΐου 2014

 

Συνάντηση – Συζήτηση

Σάββατο 3 Μαΐου 2014,  10:00 – 15:00

Κτήριο Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων
Ερμού 134 – 136 (δίπλα στο σταθμό ΗΣΑΠ Θησείου)

Η πρωτοβουλία για τη δημιουργία ενός κινήματος στο χώρο της ψυχικής υγείας σας προσκαλεί σε ανοικτή συζήτηση γύρω από τα αδιέξοδα της ψυχιατρικής και την αναζήτηση εναλλακτικών πέρα από αυτή.

Στο κτήριο του Συλλόγου Αρχαιολόγων στο Θησείο θα διερευνήσουμε την έννοια της ‘επικινδυνότητας’ όρος που αποτέλεσε σύμφωνα με αρκετούς στοχαστές το θεμέλιο πάνω στο οποίο οργανώθηκε θεσμικά η ψυχιατρική. Όπως έχει κατά καιρούς διατυπωθεί δεν υπάρχει μια σαφώς καθορισμένη και καθολικά αποδεκτή άποψη για τον όρο επικινδυνότητα κι έτσι όλη η κυρίαρχη κοινωνική ηθική μπορεί εύκολα να διεισδύσει στον ορισμό αυτής, επιφέροντας δραματικά αποτελέσματα στην ελευθερία ενός ατόμου. Τόσο η επικινδυνότητα όσο και η ψυχική ασθένεια, δομούνται πάνω στην έννοια της ‘κανονικότητας’, η οποία αναφέρεται στην ικανότητα του ατόμου να προσαρμοστεί στις κυρίαρχες αξίες και κανόνες, έτσι ώστε κάθε απόκλιση να επιφέρει τελικά  το ετικετάρισμα του ατόμου ως ‘τρελού’ ή ως ’επικίνδυνου’.

Από την άλλη υπάρχει μια διαρκώς αυξανόμενη ανάγκη να αναζητήσουμε τόσο σε τοπικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο εκείνες τις πρακτικές που μας απομακρύνουν από το κυρίαρχο βιολογικό λόγο, να αναδείξουμε την κουλτούρα εκείνη που αναζητά στην ανθρώπινη δυσφορία κάποιο νόημα, που δεν εγκλείει, δεν περιορίζει, δεν καταστέλλει. Αντίθετα χρειαζόμαστε προσωπικές και συλλογικές αφηγήσεις ανάρρωσης, αφηγήσεις που πιστοποιούν ότι μεγάλο μέρος της διεργασίας αυτής είναι εφικτή εκτός των ψυχιατρικών θεσμών, μέσα στην κοινότητα και μαζί με αυτή.

Τέλος θα αφιερώσουμε χρόνο για να συζητήσουμε τις τρέχουσες εξελίξεις, να κάνουμε έναν απολογισμό της δράσης της πρωτοβουλίας και να οργανώσουμε τα επόμενα βήματά της. Άλλη μια συνάντηση λοιπόν από μια πρωτοβουλία που επιδιώκει να συνδιαλλαγεί με όρους πολιτικούς σε ένα πνεύμα αντιιεραρχικό, οριζόντιο και ισότιμο, χωρίς κομματικές ταυτότητες και αναθέσεις αλλά με πολιτικό προσανατολισμό για μια άλλη κουλτούρα στα θέματα της ψυχικής υγείας, για ένα κίνημα ‘από τα κάτω’, που θα εμπεριέχει το λόγο των σημερινών αποκλεισμένων, που θα φέρει τα ζητήματα της (ψυχικής) υγείας πάλι πίσω στην κοινότητα.


Πρωτοβουλία για τη δημιουργία ενός πολύμορφου κινήματος στο χώρο της ψυχικής υγείας
  

Κυριακή 16 Μαρτίου 2014

1 Απριλίου 2014 : Κάλεσμα σε συγκέντρωση για την Ψυχική Υγεία


ΚΑΛΕΣΜΑ ΣΕ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ,
ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΒΙΑΙΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΕΙΩΝ
ΚΑΙ ΣΤΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΕΤΟΙΜΑΖΟΥΝ

ΜΑΣ ΑΦΟΡΑ ΟΛΟΥΣ


Μπροστά στον καταιγισμό των επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης και των διαδοχικών μνημονίων σε κάθε πτυχή της ζωής μας, με την μαζική ανεργία, την ελαστικοποίηση των σχέσεων εργασίας, την προϊούσα διάλυση των δημόσιων υπηρεσιών, την πλήρη κατάργηση του όποιου «κράτους πρόνοιας» υπήρχε μέχρι τώρα και την ραγδαία, εν μέσω όλων αυτών, πτωχοποίηση της πλειονότητας, η συστηματική διάλυση των δημόσιων υπηρεσιών υγείας (με αποκορύφωμα, μέχρι τώρα, την διάλυση του ΕΟΠΥΥ) και η πλήρης ιδιωτικοποίησή τους αποτελεί μιαν από τις πρώτες προτεραιότητες της νεοφιλελεύθερης διακυβέρνησης.

Στο χώρο της Ψυχικής Υγείας, ακριβώς τη στιγμή που η κρίση αυξάνει με γεωμετρική πρόοδο και κάνει όλο και πιο πολύπλοκη την εμφάνιση προβλημάτων ψυχικής υγείας σε όλο και πιο πλατειά κοινωνικά στρώματα, ακριβώς την ίδια στιγμή οι υπάρχουσες δημόσιες υπηρεσίες (τα τρία ψυχιατρεία που απέμειναν και οι όποιες άλλες, ανεπαρκέστατες αριθμητικά, διάσπαρτες, κατακερματισμένες και ισχνές υπηρεσίες ψυχικής υγείας) αποδυναμώνονται και οδηγούνται στο κλείσιμο.

Αυτό το βίαιο κλείσιμο/κατάργηση των ψυχιατρείων δεν έχει σε τίποτα να κάνει με την πάλαι ποτέ επιδίωξη για ένα σύστημα Ψυχικής Υγείας, δημόσιο και δωρεάν, «πέρα από» τον κατασταλτικό και, κατ΄ ουσίαν, αντιθεραπευτικό θεσμό του ψυχιατρείου, ενός οργάνου πρωτίστως κοινωνικού ελέγχου αντί θεραπευτικής φροντίδας και υποστήριξης των ανθρώπων με σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας.

Η μετάβαση «πέρα από» το ψυχιατρικό άσυλο ήταν πάντα συνυφασμένη:

- με την δημιουργία ενός ολοκληρωμένου δικτύου κοινοτικών υπηρεσιών, για στήριξη και φροντίδα στον «τόπο κατοικίας» και εντός του κοινωνικού ιστού.

- με μιαν «άλλη ψυχιατρική» που ακούει ισότιμα τον «άλλο», αντί να τον μετατρέπει σε «πράγμα».

- με μια ψυχιατρική που δίνει σημασία και αξία στο βίωμα του υποκειμένου και πασχίζει για την κατανόηση και την απάντηση στις ανάγκες του, αντί για την ταξινόμηση των εκάστοτε αναγκών σε διαγνωστικές κατηγορίες, που απλώς στιγματίζουν και αποκλείουν, χρήσιμες μόνο για τον κοινωνικό έλεγχο και για τις φαρμακοβιομηχανίες.

- με κοινοτικές υπηρεσίες που θα λειτουργούσαν σε μια λογική προστασίας που σέβεται και στηρίζει την ελευθερία και τα δικαιώματα του προσώπου, σε αντιδιαστολή με τη δήθεν «προστασία» του ασύλου, στην υπηρεσία της «δημόσιας τάξης» (κατά των, υποτίθεται, «επικίνδυνων» διαφορετικών συνανθρώπων μας) και συνυφασμένης με το πνίξιμο της ελευθερίας.

- με κοινωνικά κινήματα και διαδικασίες «από τα κάτω» και όχι με άνωθεν διοικητικούς χειρισμούς.

Το να πάμε «πέρα από» το ψυχιατρείο σημαίνει μια διαδικασία κλεισίματος στη διάρκεια της οποίας θα οικοδομούνταν οι εναλλακτικές κοινοτικές υπηρεσίες έτσι ώστε, για όποια μονάδα κλείνει, να υπάρχει ήδη σε λειτουργία η εναλλακτική μονάδα που θα την αντικαταστήσει.

Το κλείσιμο των ψυχιατρείων που προωθούν τώρα δεν αρκείται καν στην μέχρι τώρα απανθρωποποιητική «καταπιεστική προστασία» του παραδοσιακού ψυχιατρείου. Είναι συνυφασμένο με την πλήρη νεοφιλελευθεροποίηση της οικονομίας που μετατρέπει ένα όλο και μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού σε περιττούς, με πρώτους μεταξύ αυτών τους ψυχικά πάσχοντες. Ακόμα και το ψυχιατρείο (πόσο μάλλον ένα «κοινωνικό κράτος») αποτελεί όχι απλώς ένα δυσβάστακτο βάρος για την δημοσιονομική προσαρμογή, αλλά αντιστρατεύεται την ίδια τη λογική και τις ανάγκες της «ελεύθερης αγοράς».

Στη θέση τους έχουν αποφασίσει την δημιουργία «δικαστικών ψυχιατρείων» (τουλάχιστον δυο) για την φύλαξη (και όχι για την θεραπεία) των λεγόμενων «ακαταλογίστων» του άρθρου ΠΚ 69, στα πλαίσια της δημιουργίας φυλακτικών καταστημάτων υψίστης ασφαλείας, στη λογική της οικοδόμησης ενός επιτελικού  «κράτους ασφαλείας», για την κατασταλτική διαχείριση αυτού που η κυρίαρχη τάξη πραγμάτων κατασκευάζει ως «κοινωνική επικινδυνότητα».

Ήδη τα υπάρχοντα ψυχιατρεία μαραζώνουν και «κλείνουν», μέρα με τη μέρα, «εκ των έσω», χωρίς καν να έχει μπει το οριστικό λουκέτο που ετοιμάζουν. Με την τεράστια μείωση του προσωπικού (σε σημείο αδυναμίας λειτουργίας), με την έλλειψη βασικών υλικών και φαρμάκων, με το πρωτοφανές ποσοστό των ανασφάλιστων ασθενών (πάνω από ένας στους τρεις), που οδηγεί σε αδυναμία ακόμα και προμήθειας της φαρμακευτικής αγωγής που έχουν ανάγκη, με την πτώχευση και την αδυναμία των οικογενειών να παράσχουν την αναγκαία στήριξη. Ήδη προωθείται, με αυταρχικό τρόπο, από την Διοίκηση του ΨΝΑ, το βιαστικό και βάναυσο πέταγμα των ασθενών χρόνιας παραμονής, με πρώτους αυτούς των γηροψυχιατρικών τμημάτων, παντού όπου βρεθεί διαθέσιμος χώρος, στο όποιο ίδρυμα ανά την επικράτεια, καταστρατηγώντας κατάφωρα την όποια θεραπευτική διαδικασία.

Ο δρόμος, που ‘φιλοξενεί’ όλο και περισσότερους ψυχικά πάσχοντες μεταξύ των αστέγων, είναι ο τελικός προορισμός – μια στάση πριν το θάνατο.

Είναι πάνω σε αυτό το έδαφος της νεοφιλελεύθερης διαχείρισης που έρχεται με φυσικό, όπως πάντα, τρόπο να ακουμπήσει η επαναφορά των ναζιστικών πρακτικών της «στείρωσης» και της «ευθανασίας» από την Χρυσή Αυγή, ως η επαναφορά της «τελικής λύσης» που τότε, όπως και τώρα, έχει ως αφετηρία τους ψυχικά πάσχοντες.

Το ζήτημα της ψυχικής υγείας, το ολοκαύτωμα που ετοιμάζουν, μας αφορά όλους.

Το Χαϊδάρι, πέρα από τις πολύμορφες ιστορικές του παραδόσεις, έτυχε να φιλοξενεί εδώ και δεκαετίες τα δυο ψυχιατρεία -πολλοί εκ των εργαζομένων σε αυτά είναι δημότες του.

Η μοίρα, όπως πάντα σε ολόκληρη τη διαδρομή των νεοφιλελεύθερων πρακτικών στην ψυχική υγεία σε μια σειρά από χώρες, κοινή: στο δρόμο οι ασθενείς, διαθεσιμότητα/κινητικότητα απόλυση των εργαζομένων.

Χωρίς ένα κίνημα από τα κάτω, χειραφετητικό, ενιαιομετωπικό, οργανωμένο και διαρκείας, αυτή η ‘κοινή μοίρα’, όπως η αντίστοιχη σε ολόκληρη την κοινωνία, δεν μπορεί να ανατραπεί. Για αυτό και η αφετηρία, η πρώτη στιγμή ενός κοινωνικού κινήματος για την ψυχική υγεία από το Χαϊδάρι, μπορεί να έχει και μια συμβολική σημασία.

Ένα κοινωνικό κίνημα για την απόκρουση των καταστροφικών τους σχεδίων, που αντιστρατεύεται το βίαιο κλείσιμο των ψυχιατρείων, όχι γιατί είναι αγκυλωμένο στο παραδοσιακό ψυχιατρικό άσυλο, αλλά από τη σκοπιά μιας άλλης, εναλλακτικής και χειραφετητικής προσέγγισης στην ψυχική υγεία.

Καλούμε όλους και όλες στη συγκέντρωση της 1 Απριλίου 2014, 6.30 μμ, στην αίθουσα του Δημαρχείου Χαϊδαρίου, στο Παλατάκι, για ενημέρωση, συζήτηση και από κοινού οργάνωση των επόμενων βημάτων ενός αγώνα διαρκείας,


ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

 

Σάββατο 5 Οκτωβρίου 2013

Ε. Φυτράκης: Ανθρώπινα δικαιώματα και Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση


Η ομιλία του Ευτ. Φυτράκη, Δρ. Νομικής, Δικηγόρος, Ειδικός επιστήμων στο Συνήγορο του Πολίτη, με τίτλο: «Ανθρώπινα δικαιώματα και ψυχιατρική μεταρρύθμιση στη σύγχρονη Ελλάδα» στην ημερίδα με θέμα: «Η επιτακτική ανάγκη για ένα βιώσιμο και ολοκληρωμένο σύστημα ψυχικής υγείας στην Ελλάδα: Δημιουργία, εφαρμογή, παρακολούθηση και αξιολόγηση. Είναι η τελευταία μας ευκαιρία;», την οποία συνδιοργάνωσαν ο Νίκος Χρυσόγελος ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πρασίνων / Ομάδα των Πράσινων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το «FORUM για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση» (Αθήνα, 21 Σεπτεμβρίου 2013). 

 

Όλες τις ομιλίες της ημερίδας μπορείτε να τις βρείτε εδώ
 

Κυριακή 15 Σεπτεμβρίου 2013

Οικολόγοι Πράσινοι & FORUM για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση: Στρογγυλή Τράπεζα για την Ψυχική Υγεία στις 21/09/2013



Στρογγυλή Τράπεζα, Σάββατο 21 Σεπτεμβρίου 2013, Ξενοδοχείο “Τιτάνια", Αθήνα
 
Η επιτακτική ανάγκη για ένα βιώσιμο και ολοκληρωμένο
σύστημα ψυχικής υγείας στην Ελλάδα:
Δημιουργία, εφαρμογή, παρακολούθηση και αξιολόγηση.
Είναι η τελευταία μας ευκαιρία;
 
 
Ο ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πρασίνων / Ομάδα των Πράσινων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Νίκος Χρυσόγελος, και το «FORUM για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση» σας προσκαλούν σε Στρογγυλή Τράπεζα με θέμα: «Η επιτακτική ανάγκη για ένα βιώσιμο και ολοκληρωμένο σύστημα ψυχικής υγείας στην Ελλάδα: Δημιουργία, εφαρμογή, παρακολούθηση και αξιολόγηση. Είναι η τελευταία μας ευκαιρία;», που θα διεξαχθεί το Σάββατο, 21 Σεπτεμβρίου 2013 και ώρα 09:00 – 18:30 στο ξενοδοχείο “Τιτάνια” (αίθουσα «Σωκράτης», 10ος όροφος).

Η εκδήλωση διοργανώνεται στο πλαίσιο μιας προσπάθειας ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης της κοινής γνώμης για θέματα ψυχικής υγείας και έχει ως στόχο, μέσα από τη συζήτηση και την κριτική ανασκόπηση, να οδηγήσει σε συντονισμό ενεργειών και σε προτάσεις για μελλοντικές δράσεις που θα εξασφαλίσουν ένα βιώσιμο και σταθερό μοντέλο υπηρεσιών ψυχικής υγείας στην Ελλάδα. Η συζήτηση θα επικεντρωθεί σε τρεις βασικούς θεματικούς άξονες: «Συνοπτική αποτύπωση του συστήματος ψυχικής υγείας στην Ελλάδα και εκτίμηση της προόδου που έχει μέχρι στιγμής σημειωθεί. Το ισχύον μοντέλο ανταποκρίνεται στα δικαιώματα και τις ανάγκες των ληπτών και των οικογενειών τους;», «Πολιτικές, Σχέδια Δράσης, Προγράμματα και Καινοτομίες στον τομέα της ψυχικής υγείας: Προτάσεις για ένα “βέλτιστο μείγμα” υπηρεσιών στον τομέα της ψυχικής υγείας στη βάση της τεκμηριωμένης ψυχιατρικής, των αναγκών των ληπτών σε τοπικό επίπεδο και της συμμετοχής των ίδιων, των οικογενειών τους και της κοινωνίας. Πως μπορούμε να διασφαλίσουμε την απρόσκοπτη υλοποίηση ανεξαρτήτως μεταβολών της πολιτικής βούλησης;» και «Τα οικονομικά της ψυχικής υγείας: χρηματοδότηση, κοστολόγηση και χρηστή διαχείριση των πόρων. Προς ένα βιώσιμο σύστημα ψυχικής υγείας στη χώρα: διαδικασία παρακολούθησης και αξιολόγησης.»

Ειδικοί στο χώρο της ψυχικής υγείας και εμπειρογνώμονες από την Ελλάδα και το εξωτερικό θα τοποθετηθούν και στη συνέχεια θα συζητήσουν με τους συμμετέχοντες. Συγκεκριμένα, θα λάβουν μέρος ως ομιλητές:

Χρυσόγελος Ν.: ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πρασίνων / Ομάδα των Πράσινων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
Φραγκούλη Α.: Πρόεδρος του των Ευρωπαϊκών Κοινωνικών Επιχειρήσεων (CEFEC), μέλος του FORUM,
Αγγελή Α.: Πρόεδρος Συλλόγου Αδελφών Ατόμων με Προβλήματα Ψυχικής Υγείας (ΚΙΝΑΨΥ), μέλος του FORUM,
Αλεξανδρόπουλος Α.: Γραμματέας  του ΚΙΝΑΨΥ, μέλος του FORUM,
Κανελλή Μ.: Μέλος του Πανελληνίου Συλλόγου Οικογενειών για την Ψυχική Υγεία, μέλος του FORUM,
Φυτράκης E.: Δικηγόρος, Ειδικός επιστήμονας στον Συνήγορο του Πολίτη,
Τσαμίτας Α.: Γραμματέας του Συλλόγου «Αυτοεκπροσώπηση», μέλος του FORUM,
Λυκοβουνιώτη Μ.: Μέλος του Ελληνικού Δικτύου "Ακούγοντας Φωνές", μέλος του FORUM,
Σκαρβέλλης Κ.: Κλινικός Ψυχολόγος, Μέλος του FORUM,
Μπίμπασης Φ.: Συντονιστής Θεματικής Ομάδας ΑΜΕΑ των Οικολόγων Πράσινων, μέλος του FORUM,
Σούμπαση Μ.: εκπρόσωπος της Θεματικής Ομάδας Υγείας των Οικολόγων Πράσινων
Jacob B.: Υπεύθυνος διαχείρισης έργου και συντονιστής της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης,
Delespaul Philippe A.E.G.: Καθηγητής για τις Καινοτομίες στη Ψυχική Υγεία, μέλος του ΔΣ του CCAF, Ολλανδία,
Morris M.: Διευθυντής του Κέντρου Ψυχικής Υγείας του Πανεπιστημίου της Πόλης του Μπέρμιγχαμ,
Barbato Ang.: Ειδικός επιστήμονας στη Μονάδα Επιδημιολογίας και Κοινωνικής Ψυχιατρικής του Ινστιτούτου Mario Negri,
Pfeiffer J.: Μέλος της ομάδας εμπειρογνωμόνων για τη Μετάβαση από την Ιδρυματική στην Κοινοτική Φροντίδα, Ανώτερος Σύμβουλος Πολιτικής σε Θέματα Αποϊδρυματοποίησης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ψυχική Υγεία
Amaddeo F.: Αναπληρωτής Καθηγητής Ψυχιατρικής, Τμήμα Δημόσιας Υγείας και Ιατρικής Κοινότητας, Πανεπιστήμιο της Βερόνα,
Grove B.: Ειδικός Σύμβουλος, Ευρωπαϊκός Οργανισμός για τη Ψυχική Υγεία,
Magro C.: Αντιπρόεδρος, EUFAMI,
Huitink Cl.: Ολλανδικός Σύνδεσμος για την Ψυχική Υγεία και Τοξικομανία, μέλος του ΔΣ της Παγκόσμιας Πρωτοβουλίας για την Ψυχιατρική,
Carpay M.: Μέλος του ΔΣ του Ιδρύματος Ασκληπιού

H ημερίδα πραγματοποιείται με την υποστήριξη και της Θεματικής Ομάδας Υγείας των Οικολόγων Πράσινων.

Για περισσότερες πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής:

Πένυ Παπασπυροπούλου: τηλ. +30 210 3223867,  e-mail: europarl.op@gmail.com
Αλεξία Τσούνη: τηλ. +30 210 2525421, e-mail: europarl.op@gmail.com
Μάριος Σταυρογιαννόπουλος: τηλ. +30-6947-122429, email: Mariosstav@ath.forthnet.gr
Παναγιώτα Φίτσιου: τηλ. +30-6974-430954, email: pfitsiou@gmail.com
Αντώνης Κατσαμάγκος: τηλ. +30-6945-857076, email: katsamagos@gmail.com


ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ
 
 

Κυριακή 19 Μαΐου 2013

Τι ωραίο πλιάτσικο: Η Ψυχική Υγεία στον καιρό του Μνημονίου

 

Ανακοίνωση – Κάλεσμα σε ανοιχτή εκδήλωση του Σ.Ε.Ψ.Α.Ε.Κ.Ο.


Την Τετάρτη 22 Μαίου 2013 και ώρα 5.30 μμ στην ΕΣΗΕΑ (3ος Όροφος), Ακαδημίας 20, θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση του Σωματείου Εργαζομένων σε φορείς Ψυχικά Ασθενών και Ευαίσθητων Κοινωνικά Ομάδων με τίτλο «Τι ωραίο πλιάτσικο: Η Ψυχική Υγεία στον καιρό του Μνημονίου».

Ομιλητές:

Αχιλλέας Βασιλικόπουλος – εργαζόμενος Ε.Κ.Ψ.Ψ.Υ. – Από το όραμα της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης στο μνημόνιο.

Αγγελική Συλλιγαρδάκη - Πρόεδρος ΣΕΨΑΕΚΟ – Αντιμέτωποι με δύο εχθρούς: Αγώνες των εργαζόμενων στα χρόνια της κρίσης. Υπάρχει ελπίδα;

Εκπρόσωπος του Σωματείου “Αυτοεκπροσώπηση” – Ζώντας με τον κίνδυνο της κατάρρευσης.

Παρεμβαίνουν:

Χ.Μαντάς - βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ, Β.Κατριβάνου - βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ, εκπρόσωπος ΚΚΕ, Θ.Μεγαλοοικονόμου - Διευθυντής 9ου Ψ.Τ. ΨΝΑ (Δαφνί), Σύλλογος Εργαζόμενων ΟΚΑΝΑ, Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζόμενων Ειδικής Αγωγής (ΠΟΜΕΕΑ), Σωματείο Εργαζόμενων στην "ΕΔΡΑ", Σωματείο Εργαζόμενων στο "ΠΕΡΙΒΟΛΑΚΙ"


Σωματείο Εργαζομένων σε φορείς Ψυχικά Ασθενών και Ευάλωτων Κοινωνικά Ομάδων: Διεύθυνση: Ζωοδ. Πηγής 113Β, τηλ. 6977177173, 6978697033, email: psi_somatio@yahoo.gr
  

Κυριακή 3 Μαρτίου 2013

Η ημερίδα της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση (video)



Το πρόγραμμα της ημερίδας που πραγματοποιήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2013 από την Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία και τον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών με θέμα: "Η ψυχιατρική μεταρρύθμιση σε περίοδο κρίσης": εδώ

1η Ενότητα: «Η ψυχιατρική μεταρρύθμιση ΣΗΜΕΡΑ»



2η Ενότητα: «Η ψυχιατρική μεταρρύθμιση ΑΥΡΙΟ»





Παρασκευή 1 Ιουνίου 2012

"χΩρεύοντας" : η νέα παράσταση της Ομάδας "Άνεμος"



Η ομάδα «ΑΝΕΜΟΣ» ξεκίνησε τη λειτουργία της το Γενάρη του 2008, μέσα από το «Εργαστήριο χορού / κίνησης» του επονομαζόμενου σήμερα Γραφείου Εναλλακτικών Δράσεων Επανένταξης του Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας – «Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου», της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε.

Κύριος στόχος του «εργαστηρίου», ήταν και παραμένει να χρησιμοποιήσει τις δυνατότητες των μελών της ομάδας, ώστε να αποστιγματιστεί η διαφορετικότητα και να έρθουν κοντά άνθρωποι από διαφορετικές ηλικίες και αλλιώτικες κοινωνικές και πολιτισμικές κουλτούρες, οι οποίοι θα επικοινωνήσουν και θα δημιουργήσουν.

Στο χρονικό διάστημα, από το Γενάρη του 2008 ως και σήμερα επαγγελματίες και λήπτες υπηρεσιών ψυχικής υγείας, μετανάστες, μουσικοί, video artists, ερασιτέχνες και επαγγελματίες χορευτές, ηθοποιοί, κουκλοπαίχτες, εικαστικοί καλλιτέχνες και φωτογράφοι αποπειράθηκαν να γνωριστούν, να συνεργαστούν, να εκφραστούν και να ταιριάξουν, μέσα από το λόγο του σώματος!

Αποτέλεσμα της συνεργασίας ήταν 4 παραστάσεις, με τίτλο: «Ταιριάζουμε;» (2008), «Θεληματικά άνθρωπος» (2009), «η Ρίζα» (2010), και «Ζεις» (2011).

Τον Ιούνιο του 2012 συνεχίζουμε...... «χΩρεύοντας»

Η κινούμενη παράσταση «χΩρεύοντας» είναι η πιο αφαιρετική δουλειά της ομάδας «ΑΝΕΜΟΣ». Φέτος δεν χορεύουμε μία ιδέα, μία ιστορία ή ένα παραμύθι. Η έμπνευση της παράστασης στηρίζεται στη συγχρονισμένη χορογραφία, αλλά και στον αυτοσχεδιασμό, σε βασικά σχήματα του χορού και του χώρου, στις κατευθύνσεις, στο ρυθμό, στα αντίθετα: κίνηση και ακινησία, στη δουλειά με τον ένα, με το άλλο αντικείμενο, με τις δυάδες, με τις υπο-ομάδες και την ευρύτερη ομάδα. Φέτος μας φανερώνεται πώς  ο χώρος μπορεί να γεμίζει και να διευρύνεται από το χορό.

Ελένη Τζίκου
Ψυχολόγος -Συντονίστρια του «Εργαστηρίου Χορού / Κίνησης»


Πληροφορίες:
- Η παράσταση «χΩρεύοντας» θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 12 Ιουνίου 2012 και ώρα 20.15 στο Αμφιθέατρο του Αθήνα 9,84 (Τεχνόπολις, Γκάζι).
- Η είσοδος είναι ελεύθερη και θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.
- Κρατήσεις θέσεων στο τηλέφωνο 210-8818946 (κα Μυρτώ Αγγελίδου). 


Τρίτη 13 Μαρτίου 2012

Στιγμιότυπα από τη διαδήλωση έξω από το υπουργείο Υγείας

  


Διαβάστε το κάλεσμα για τη σημερινή διαδήλωση στην ιστοσελίδα της Πανελλαδικής Συσπείρωσης για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση: εδώ

Διαβάστε τα κείμενα του Συντονιστικού Σωματείων Εργαζομένων στην Ψυχική Υγεία και του Σωματείου Εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης: εδώ και εδώ
 

Σάββατο 15 Οκτωβρίου 2011

Στα στενά του Κεραμεικού την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας

   


"Δεν γυρνάμε πίσω στα ψυχιατρεία - 
Η ζωή μας είναι μέσα στην κοινωνία"

Αποσπάσματα από την εκδήλωση ενημέρωσης - διαμαρτυρίας για τις περικοπές στην ψυχική υγεία του Σωματείου "Αυτοεκπροσώπηση" (μαζί και οι Quilombo με αφροβραζιλιάνικα κρουστά) με κεντρικό μήνυμα: "Δεν γυρνάμε πίσω στα ψυχιατρεία - Η ζωή μας είναι μέσα στην κοινωνία".

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 10 Οκτώβρη 2011 (Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας) στο πλαίσιο του τριημέρου εκδηλώσεων για τη "Δημιουργία Περιφερειακών Πυρήνων Δικτύωσης Ληπτών Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας" στην «Τεχνόπολη» Δήμου Αθηναίων (Γκάζι).

Πέμπτη 6 Οκτωβρίου 2011

Δημιουργία Περιφερειακών Πυρήνων Δικτύωσης Ληπτών Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας

   

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΠΥΡΗΝΩΝ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΛΗΠΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
ΣΤΗΝ «ΤΕΧΝΟΠΟΛΙΣ» ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ

Με τίτλο «Προχωρώντας συλλογικά για την κατοχύρωση των δικαιωμάτων μας ως ισότιμων πολιτών - Δικτυωνόμαστε, συμμετέχουμε, διεκδικούμε», το Σωματείο Ληπτών Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας «Αυτοεκπροσώπηση» διοργανώνει συνάντηση σε συνεργασία με την Πανελλαδική Ένωση για την Ψυχοκοινωνική Αποκατάσταση και την Επαγγελματική Επανένταξη (Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε.) στην «Τεχνόπολις» του Δήμου Αθηναίων από τις 10 έως και τις 12 Οκτωβρίου 2011 (Αίθουσες: «Άγγελος Σικελιανός», «Κωνσταντίνος Καβάφης» & Αμφιθέατρο Ρ/Σ «Αθήνα 9.84» «Γιάννης  Ρίτσος» - Πειραιώς 100, Γκάζι), στο πλαίσιο του  προγράμματος «Δημιουργία Περιφερειακών Πυρήνων Δικτύωσης Ληπτών Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας».

Το Σωματείο «Αυτοεκπροσώπηση» ξεκίνησε με πρωτοβουλία της ομάδας αυτοβοήθειας που λειτουργούσε στο πλαίσιο της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε., μετά από συνεργασία με μέλη του Ευρωπαϊκού Δικτύου (Πρώην) Χρηστών και Επιζησάντων από την Ψυχιατρική (E.N.U.S.P.). Έχει ως σκοπό τη διεκδίκηση της ισότιμης κοινωνικής και επαγγελματικής ένταξης, την αυτοβοήθεια των μελών του, καθώς και τη συνηγορία για όλα τα θέματα της ψυχικής υγείας.

Η Πανελλαδική Ένωση για την Ψυχοκοινωνική Αποκατάσταση και την Επαγγελματική Επανένταξη (Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε.) ιδρύθηκε το 1997. Αποτελεί Επιστημονικό - Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο, χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης και στοχεύει στο συντονισμό των δραστηριοτήτων και πολιτικών για την εξασφάλιση καλύτερων συνθηκών στην πραγματοποίηση της κοινωνικο-οικονομικής ενσωμάτωσης, τον αποστιγματισμό της ψυχικής νόσου και την επαγγελματική απασχόληση των ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Λειτουργεί τρεις δομές Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης: το Οικοτροφείο «Αθηνά», το Κέντρο Ημέρας … στο κέντρο της πόλης και το Εξειδικευμένο Κέντρο Ημέρας - «Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου».

Το πρόγραμμα «Δημιουργία Περιφερειακών Πυρήνων Δικτύωσης Ληπτών Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας» συγχρηματοδοτείται από το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΥΥΚΑ) και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) στο πλαίσιο του Ε.Π. «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού» 2007-2013 του ΕΣΠΑ. Σκοπός του είναι η δημιουργία περιφερειακών πυρήνων αυτοεκπροσώπησης των ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας για την ενδυνάμωση και την ενεργό συμμετοχή τους στην κοινωνία και στην αγορά εργασίας, καθώς και η καταπολέμηση του αποκλεισμού και του στίγματος.

Το τριήμερο αποτελεί την τελική συνάντηση του προγράμματος μετά τις τέσσερις περιφερειακές συναντήσεις που προηγήθηκαν σε Κεφαλλονιά, Ρέθυμνο, Άρτα-Γιάννενα και Χίο και περιλαμβάνει:

α) Δύο βιωματικά εργαστήρια στα οποία θα συμμετέχουν αποκλειστικά λήπτες υπηρεσιών ψυχικής υγείας με θέμα:
  • «Η Ενδυνάμωση της Αυτοεκπροσώπησης»
  • «Η Απασχόληση ως παράγοντας χειραφέτησης και αποστιγματισμού»
β) Ανοιχτή συζήτηση με θέμα: «Η απασχόληση σε προστατευόμενο πλαίσιο και στην ελεύθερη αγορά εργασίας», στην οποία θα συμμετέχουν λήπτες, επαγγελματίες, εργοδότες, Κοι.Σ.Π.Ε. και φορείς προώθησης απασχόλησης,

γ) Ημερίδα στην οποία θα παρουσιαστούν:
  • τα συμπεράσματα και οι προτάσεις από την περιφέρεια για την περαιτέρω δικτύωση και οι προϋποθέσεις για την ανάπτυξη πρωτοβουλιών Αυτοεκπροσώπησης και τη δημιουργία Σωματείων,
  • ελεύθερες φωνές ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας με θέματα που αφορούν στην ποιότητα στην καθημερινή ζωή, στην παρεχόμενη φροντίδα, στα ζητήματα κοινωνικής και επαγγελματικής ένταξης, στον αποστιγματισμό της ψυχικής ασθένειας,
  • τα παραδείγματα Σωματείων ληπτών Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, η αναγκαιότητα εκπροσώπησης και συσπείρωσης των ληπτών και η ευρωπαϊκή εμπειρία,
  • τα δικαιώματα των ληπτών στην ακούσια και εκούσια νοσηλεία,
δ) Καλλιτεχνικές δράσεις όπως: μουσική παράσταση με τους QUILOMBO, DJ πάρτυ, συναυλία με τους «Ashes of Matches», εικαστικό εργαστήρι

ε) Επισκέψεις σε δομές ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης



Είσοδος ελεύθερη

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνείτε στο τηλ: 210 88.18.946 ή στο e-mail: conference2011@pepsaee.gr (κ. Παναγιώτη Διακάκη & κα Μυρτώ Αγγελίδου)

  

Πέμπτη 16 Ιουνίου 2011

Ζεις


Ένα παραμύθι ...για όσους χάσατε τη φετινή κινούμενη παράσταση που παρουσίασε, την Τρίτη 14 Ιουνίου, η Ομάδα "Άνεμος" του Κέντρου Κοινωνικού Διαλόγου της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε.



Προηγούμενες παραστάσεις της Ομάδας "Άνεμος" : Ταιριάζουμε; (2008), Θεληματικά Άνθρωπος (2009), Η Ρίζα (2010).

Τρίτη 4 Ιανουαρίου 2011

Επιχείρηση «Ευθανασία» - Έργα από τη συλλογή Prinzhorn στην Ελλάδα

"Την περίοδο του ναζισμού η μοντέρνα τέχνη χαρακτηρίστηκε εκφυλισμένη -γιατί δεν ανταποκρινόταν στα αρχαία ελληνικά και ρωμαϊκά πρότυπα- και απαγορεύτηκε. Σημαντικά έργα τέχνης καταστράφηκαν και καλλιτέχνες όπως ο Οτο Ντιξ, ο Μαξ Μπέκμαν, ο Ερνστ Λούντβιχ Κίρχνερ, ο Πάουλ Κλέε εκδιώχθηκαν.

Εκφυλισμένη θεωρήθηκε όμως και η τέχνη των ψυχικά ασθενών που βρίσκονταν κλεισμένοι σε άσυλα. Εάν σήμερα η εικαστική δημιουργία ιδρυματοποιημένων ατόμων ενθαρρύνεται, καθώς αποτελεί μέσο έκφρασης και κοινωνικοποίησης, τότε αποτελούσε διαβατήριο για τους θαλάμους αερίων.

Οι μαζικές εκτελέσεις ασθενών που νοσηλεύονταν σε ψυχιατρεία, άσυλα, ιδρύματα, γνωστές και ως «Επιχείρηση ευθανασία», είναι ένα ακόμα μελανό κεφάλαιο της γερμανικής Ιστορίας. Τα θύματα δεν ήταν μόνο εβραίοι. Το μέγεθος της διαστροφής ήταν τέτοιο που μέχρι και ανάπηρα παιδιά -περίπου 5.000- κάτω των 16 ετών δολοφονήθηκαν σε κλινικές το διάστημα 1939-44 με χορήγηση φαρμάκων. Και η ειρωνεία είναι ότι οι φορητοί θάλαμοι αερίων που χρησιμοποιήθηκαν για τους ενήλικες απ' έξω έγραφαν «Καφετέρια του αυτοκράτορα»...

Μια έκθεση-ντοκουμέντο με τίτλο «Αιτία θανάτου: Ευθανασία» εγκαινιάζει η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία στις 20 Ιανουαρίου, στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς. Περιλαμβάνει 96 έργα της περίφημης συλλογής Πρίντσχορν της Ψυχιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης φιλοτεχνημένα από 18 καλλιτέχνες -ψυχικά ασθενείς οι οποίοι υπήρξαν θύματα ενός ανελέητου προγράμματος του Χίτλερ.

Με την έναρξη του πολέμου, το φθινόπωρο του 1939 ιδρύθηκε η «Επιτροπή του Ράιχ για την επιστημονική καταγραφή σοβαρών κληρονομικών και συγγενών παθήσεων» και αποφασίστηκε η υιοθέτηση ευθανασίας για τη «θεραπεία» των ατόμων με ειδικές ανάγκες και των ψυχικά ασθενών. Το πρόγραμμα ονομάστηκε «Επιχείρηση Τ4» (από τη διεύθυνση της Καγκελαρίας του Χίτλερ στον αριθμό 4 της οδού Τιεργκαρτενστράσε στο Βερολίνο) και επικεφαλής τέθηκαν οι γιατροί Καρλ Μπραντ και Φίλιπ Μπούλερ. Ο Χίτλερ πίστευε ότι έτσι θα επιτυγχανόταν η «φυλετική ακεραιότητα του γερμανικού λαού». Οπως διατεινόταν, το «σώμα του λαού» έπρεπε να «καθαρθεί» από άτομα «υποδεέστερα, μη δυνάμενα να κοινωνικοποιηθούν και να αποδώσουν στον τομέα της εργασίας».

Με χριστιανικούς συμβολισμούς

Η εκκαθάριση ξεκίνησε από ψυχιατρεία, άσυλα, ιδρύματα και σε συνεργασία με τους γιατρούς η κεντρική υπηρεσία της «Τ4» συνέτασσε τους καταλόγους των ασθενών που μεταφέρονταν σε θαλάμους αερίων στο Γκράφενεκ, στο Βρανδεμβούργο, στο Ζόνενσταϊν, στο Χάρτχαϊμ και σε άλλα κολαστήρια. Λεωφορεία με σκούρα τζάμια παρελάμβαναν τα υποψήφια θύματα. Πολλοί διαισθάνονταν το πεπρωμένο τους, εάν όμως αντιστέκονταν τους έκαναν ηρεμιστική ένεση. Η συνέχεια είναι γνωστή. Παρέδιδαν τα ρούχα τους και κατά ομάδες οδηγούνταν στους θαλάμους αερίων που έμοιαζαν με λουτρά, όπου ο γιατρός άνοιγε τη βαλβίδα και το μονοξείδιο του άνθρακα τους οδηγούσε σε θάνατο από ασφυξία.

Με αυτό τον τρόπο εκτελέστηκε στο Μπέρνμπουργκ ο Καρλ Βίλχελμ Αρεντ, έργα του οποίου θα δούμε στην έκθεση. Πρόκειται για ζωγραφική με χριστιανικούς συμβολισμούς εννοιών όπως η πίστη, η αγάπη, η ελπίδα. Από το 1907 ώς το 1940 νοσηλεύτηκε σε τέσσερα ψυχιατρικά ιδρύματα του Βερολίνου, υποστήριζε δε πως είναι πρίγκιπας. Πριγκίπισσα διατεινόταν πως είναι και η Γιοχάνα Μελίτα Αρνολντ, η οποία σε ηλικία 30 ετών εισήχθη στο δημοτικό ψυχιατρείο της Δρέσδης υποφέροντας από παραισθήσεις. Το μόνο που την αφύπνιζε ήταν τα υλικά της ζωγραφικής με τα οποία δημιούργησε ένα φωτεινό, ονειρικό σύμπαν.

Ιδιαίτερη καλλιτεχνική αξία έχουν τα έργα του Φραντς Καρλ Μπίλερ -ο Πρίντσχορν τα συγκρίνει με τον ύστερο Βαν Γκογκ- καθώς αποτυπώνουν με ένταση και φλόγα τον έξω κόσμο. Ξεχωρίζουν τα τολμηρά σχέδια ερωτικού περιεχομένου του Πάουλ Γκες, ο οποίος σπούδασε ζωγραφική στο Μόναχο και αρχιτεκτονική στο Βερολίνο. Επίσης αρχιτέκτων ο Γιόζεφ Σνέλερ έκανε «σαδιστικές», λάγνες ζωγραφιές με γυναίκες και οι γιατροί χαρακτήριζαν τα έργα του «αισχρά».

Η ναζιστική Γερμανία είχε άψογη οργάνωση στη διαχείριση της ευθανασίας. Ακόμα και «παρηγορητικές επιστολές» στέλνονταν στους συγγενείς των ασθενών, που έγραφαν: «Ηταν ένας ήρεμος θάνατος, ένας γαλήνιος ύπνος με την πιο κυριολεκτική σημασία της λέξης». Ωστόσο, παρ' όλο το «παραμύθι», κάποια στιγμή υπήρξαν διαμαρτυρίες από την Εκκλησία, κύκλους της Δικαιοσύνης, ακόμα και από το εσωτερικό του κόμματος και η «Επιχείρηση Τ4» ανεστάλη. Αυτό απλώς σήμαινε αλλαγή τακτικής. Τώρα πια οι εκτελέσεις διενεργούνταν πιο συγκαλυμμένα, με φάρμακα ή με τη μέθοδο της συστηματικής παραμέλησης και ασιτίας- τη λεγόμενη δίαιτα ευθανασίας.

Οι γιατροί του εθνικοσοσιαλιστικού καθεστώτος επιχείρησαν να εντάξουν την «Ευθανασία» σε μια ευρύτερη μεταρρύθμιση της ψυχιατρικής έρευνας, περίθαλψης και θεραπείας. Για τους χρονίως πάσχοντες, ιδρυματοποιημένους ασθενείς προβλέπονταν μέτρα που ξεκινούσαν από την εκμετάλλευση της εργασίας τους και κατέληγαν στο θάνατο. Αυτή ήταν η μοίρα για όσους αδυνατούσαν να ακολουθήσουν το πρόγραμμα επανένταξης στην παραγωγική κοινωνία.

Ηδη από το 1920, μετά την ήττα στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, άρχισαν να πολλαπλασιάζονται οι φωνές για τη «νόμιμη» εξόντωση των «πνευματικώς νεκρών» και πολλοί επιστήμονες υποστήριζαν πως «δεν πρέπει να χαραμίζουμε ανθρώπινο δυναμικό και χρήματα για μερικούς άρρωστους με ανίατα νοσήματα». Η συλλογική συνείδηση των Γερμανών είχε απωθήσει επί δεκαετίες το ζήτημα των ψυχικά ασθενών. Ο στιγματισμός τους από την εθνικοσοσιαλιστική προπαγάνδα, η απουσία κοινωνικής αλληλεγγύης γι' αυτούς τους παράφρονες και καταφρονημένους οδήγησε μοιραία, εν μέσω πολέμου, στην εξόντωσή τους με μαζικές εκτελέσεις, ασιτία, εγκατάλειψη και κακοποίηση.

Φως στα σκοτεινά μονοπάτια

Ενα βιβλίο με τίτλο «Αιτία θανάτου: ευθανασία» (εκδόσεις Ινδικτος), μια ημερίδα με θέμα «Η τέχνη των αποκλεισμένων» (22/1) συνοδεύουν την έκθεση με έργα της συλλογής του ψυχίατρου και ιστορικού τέχνης Χανς Πρίντσχορν (1886-1993), ο οποίος θεωρείται σήμερα πρωτοπόρος στην ανάδειξη της τέχνης των ατόμων που πάσχουν από ψυχικά νοσήματα.

«Με αυτή την έκθεση η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία επεδίωξε να αναδείξει την αμφίδρομη σχέση ανάμεσα στην τέχνη και στις εκφραστικές δυνατότητες εκείνων που πάσχουν ψυχικά, ανάμεσα σε πολιτισμικές κατακτήσεις που οφείλονται στη δημιουργικότητά τους. Παράλληλα θέλησε να υπενθυμίσει ολέθρια ιστορικά γεγονότα για τη μοίρα των αποκλεισμένων», μας λέει ο προεδρός της, καθηγητής Ψυχιατρικής Νίκος Τζαβάρας.

«Η έκθεση μας βοηθά στη χαρτογράφηση και κατανόηση των σκοτεινών περιοχών της δημιουργικότητας της ανθρώπινης φύσης, αλλά και της ίδιας της ψυχικής ασθένειας», συμπληρώνει ο ψυχίατρος-δραματοθεραπευτής Στέλιος Κρασανάκης που σκηνοθετεί στο Μουσείο Μπενάκη το θεατρικό αναλόγιο «Camille Claudel represents-Το κύμα της τρέλας του Μεσοπολέμου», βασισμένο στο ημερολόγιο εγκλεισμού της γλύπτριας Καμίλ Κλοντέλ (22/1).

«Αποτελεί επίσης έναν σημαντικό σταθμό στην αναγνώριση της τέχνης των αποκλεισμένων, που είχε αρχίσει από τον 19ο αιώνα και κορυφώθηκε στα μέσα του 20ού αιώνα με την Art Brut, την Raw Creation και την Outsider Art. Εμπειρίες τέτοιου τύπου συμβάλλουν στην ψυχική μας κινητοποίηση, την αισθητική μας διεύρυνση αλλά και την κοινωνική μας επίγνωση και εγρήγορση»."

της Πάρης Σπίνου (Ελευθεροτυπία: Ένθετο "7")

Ένα παλαιότερο αφιέρωμα στην "Τέχνη και Ψυχιατρική" από ένθετο της Καθημερινής: "Επτά Ημέρες"                                     


Φυλλάδιο της συλλογής Prinzhorn 

Θα πρέπει, επίσης, να γνωρίζετε ότι ο Prinzhorn έχει κατηγορηθεί για τη σχέση του με το ναζισμό. Ο René Talbot (International Association Against Psychiatric Assault) είναι ένας από τους επικριτές του και ακολουθούν τα κύρια σημεία ομιλίας του, που βρήκαμε μόνο στα Γερμανικά:
 
Hans Prinzhorn - a Nazi ideologist pathologizes art:

1. Hans Prinzhorn was a Nazi ideologist.

2. Hans Prinzhorn organized the unlawful acquisition of the works of art of psychiatrically institutionalized people in order to establish a museum of psychopathology.

3. The artists of the works of art collected by him are not represented as persons with any legal rights. His view of these works has the typical "aquarium" point of view, as characterized by Primo Levi.

4. His racist/psychiatric ideologicalization of art as the colonialization of "madness" stems from his model of the mind which is manifested by a biologistical, medical/psychiatric rule of power.

5. The philosophical context is to be found in a biologistically revised interpretation of Nietzsche.

6. The Heidelberg University Psychiatry, the administrators of the works of art of the so-called "Prinzhorn Collection" which were illegitimately acquired and therefore NEVER became their possession legally, despite all rhetorical denials interprets these works of art in the context of an ideology of "degenerated art" ("entartete Kunst"): It manifests the "aquarium viewpoint" of Prinzhorn in its catalogues, which up until today defames the work of unidentified artists with labels such as: "schizophrenic", "paranoia" and "degenerative feeble-mindedness" etc.

Μπορείτε να διαβάσετε μια παρουσίαση του René Talbot και μια ομιλία του (στα Γαλλικά)  στην ιστοσελίδα: eduardo.mahieu.free.fr

Από έκθεση των έργων στην Πράγα (2009)
Επίσης, διαβάστε την ιστορία του Prinzhorn από την πλευρά του "Prinzhorn Collection Museum and Research Centre" (Psychiatric Hospital of the University of Heidelberg), με αφορμή τη διαμάχη για τον κατάλληλο τόπο φιλοξενίας των έργων της συλλογής.

Αν ψάξετε στο διαδίκτυο θα βρείτε πολλές (και ενδιαφέρουσες) πληροφορίες τόσο για την ιστορική συλλογή όσο και για τον ίδιο τον Prinzhorn.

 
2008-2016 psi-action. Powered by Blogger Blogger Templates designed by Deluxe Templates. Premium Wordpress Themes | Premium Wordpress Themes | Free Icons | wordpress theme
Wordpress Themes. Blogger Templates by Blogger Templates and Blogger Templates