Διαδήλωση ενάντια στον ψυχιατρικό ολοκληρωτισμό, Πέμπτη 24 Σεπτέμβρη, 6 μμ, Πλ. Δημαρχείου Χαϊδαρίου

 

& για τους θανάτους που πέρασαν στα ψιλά…

 

Video

Κάλεσμα από την Κατάληψη Παπουτσάδικο 

Κάλεσμα από την Πρωτοβουλία για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία 

Ανακοίνωση της Πανελλαδικής Συσπείρωσης για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση 

για το θάνατο των μηχανικά καθηλωμένων ασθενών στο ΨΝΑ (Δαφνί)

 

Από το «κολαστήριο» στον «νεοϊδρυματισμό»;

 

Αποθαρρυντικά είναι τα συμπεράσματα αναφορικά με την αποτίμηση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης, των τριήμερων εκδηλώσεων που πραγματοποιήθηκαν από τις 19 ώς τις 21 Ιουνίου στη Λέρο. Εχουν περάσει 25 χρόνια από τη δημοσιοποίηση των εικόνων φρίκης του κολαστήριου της Λέρου, που αποτέλεσε την απαρχή της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης στη χώρα μας, και το συμπέρασμα είναι απολύτως σαφές: Ο ριζικός μετασχηματισμός του ψυχιατρικού θεσμού επιχειρήθηκε, αλλά έμεινε ανολοκλήρωτος. Ισως τώρα, σ’ αυτή την εξαιρετικά κρίσιμη οικονομική, κοινωνική και πολιτική κατάσταση, στην οποία βρίσκεται η Ελλάδα, να χρειάζεται να ξαναεπιχειρηθεί, με στόχο αυτή τη φορά το εγχείρημα να είναι περισσότερο ολοκληρωμένο και πετυχημένο.

1958-1981: Το ζοφερό παρελθόν

Τα οχηματαγωγά πλοία -τα σύγχρονα πλοία των τρελών- μεταφέρουν αρχικά ομάδες των 40-50 ατόμων. Από το 1965 οι μεταφερόμενοι αυξάνονται σε 250-400 άτομα, καθένα εκ των οποίων φέρει ένα διακριτικό νούμερο, το οποίο αντιστοιχεί σε ένα ονοματεπώνυμο. Πολλά από τα νούμερα χάνονται κατά τη μεταφορά. Ετσι υπάρχουν ασθενείς χωρίς όνομα που δεν μπορούσε να γίνει ταυτοποίηση των στοιχείων τους και λέγονταν «Ανώνυμοι» ή «Αγνώστου».

Κριτήριο για την επιλογή ενός ασθενή, ώστε να μεταφερθεί στην Αποικία της Λέρου, ήταν περισσότερο τα κοινωνικά κι όχι τα ψυχιατρικά ή ιατρικά χαρακτηριστικά του. Βασικό, επίσης, κριτήριο ήταν και η αδιαφορία της οικογένειάς του -για ένα ή δύο χρόνια- που του έδινε τον χαρακτηρισμό του «ανίατου-αζήτητου».

Η «Αποικία» που το 1965 μετονομάστηκε σε Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Λέρου, ξεκίνησε με δύναμη 650 κλινών (το 1958) που βαθμιαία έφτασε τις 2.750 (το 1981). Το 1965 είναι η χρονιά με τις περισσότερες διακομιδές (900), έτος «εκκαθάρισης» των ελληνικών ψυχιατρείων από τα κοινωνικά «αζήτητα» άτομα ή από τα ψυχιατρικά «βαριά περιστατικά».

Οι ασθενείς φτάνουν να διαβιούν στις πλέον ακραίες μορφές ιδρυματικής ζωής μέσα σε στρατώνες, σε τμήματα των 90-180 ατόμων. Στο 11ο περίπτερο ζούσαν 1.100 ασθενείς ο ένας δίπλα στον άλλον, χωρίς προσωπικό χώρο και χρόνο. Επικρατούσε παντού φτώχεια: σε προσωπικές σχέσεις, σε προσωπική ταυτότητα, σε προοπτική, σε συναισθήματα και επιθυμίες. Και βία, είτε από φόβο και άγνοια από την πλευρά του προσωπικού είτε από αντίδραση και αντίσταση από την πλευρά των ασθενών.

Περίπου 4.500 άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας και με σοβαρά προβλήματα νοητικής στέρησης μεταφέρθηκαν στη Λέρο από το 1958 έως το 1981. Το 60% του νησιού ζούσε άμεσα (ως εργαζόμενοι μέσα) ή έμμεσα (ως προμηθευτές απ’ έξω) από το ψυχιατρείο. Για πολλά χρόνια υπήρχαν μόνον ένας ή δύο ψυχίατροι, ενώ το νοσηλευτικό προσωπικό είχε αποκλειστικά φυλακτικό ρόλο χωρίς καμία εκπαίδευση ή ειδίκευση. Αποτέλεσμα των παραπάνω ήταν όλοι μαζί να βουλιάζουν καθημερινά στο χωνευτήρι του ασύλου και να εντείνεται ο ιδρυματισμός τόσο των εργαζομένων όσο και των εγκλείστων.

2015: Ο μύθος του Σίσυφου

«Γυρνάω στη Λέρο τού σήμερα όπου τα πάντα είναι σιωπηρά και «ομαλοποιημένα»». Και αυτό που μένει τελικά είναι η συντήρηση και ο καινούργιος ιδρυματισμός που μπαίνει στον χώρο του ψυχιατρείου και στις καινούργιες δομές. Τώρα αυτό που έχει απομείνει είναι ένα «υπόλοιπο»», λέει ο Γιάννης Λουκάς, διευθυντής ψυχίατρος του Κ.Θ-Κ.Υ Λέρου, το οποίο κλείνει για τα νέα περιστατικά, λόγω υποχρηματοδότησης-υποστελέχωσης, αφήνοντας τα Δωδεκάνησα ακάλυπτα. Ο ίδιος μαζί με τον Κώστα Μπαϊρακτάρη, καθηγητή Ψυχιατρικής ΑΠΘ, και τον Θόδωρο Μεγαλοοικονόμου, διευθυντή ψυχίατρο ΨΝΑ Δαφνί -μέλη της ομάδας της Λέρου, των πρωτεργατών του κινήματος-, μίλησαν στην «Εφ.Συν.» από τη Λέρο για μια μεταρρύθμιση σε τέλμα.

Οταν δεν αναγνωρίζεται η κοινωνική διάσταση της ψυχικής ασθένειας, δεν μπορεί να υπάρξει μια κοινωνική διάσταση της περίθαλψης. Αυτό έχει αποτέλεσμα τις απαράδεκτες παροχές φροντίδας, τους εγκλεισμούς, τους αποκλεισμούς κ.λπ., αντί για την αποκατάσταση, με τη δυνατότητα εξάσκησης όλων των δικαιωμάτων των ψυχικά πασχόντων, επισημαίνουν. Το αποτέλεσμα είναι -εξηγεί ο Γ. Λουκάς- «νέοι άνθρωποι να βρίσκονται ξανά στο ψυχιατρείο, για μια καινούργια διαδρομή σε ένα ιδρυματικό περιβάλλον, που το τέλος της δεν θα διαφέρει από τις χιλιάδες διαδρομές χρόνιων ασθενών, που προσπαθήσαμε να σβήσουμε σε μια σισύφεια προσπάθεια τα τελευταία χρόνια. Και δεν είναι δυνατό σήμερα, με ό,τι έχει προηγηθεί, η απάντηση να είναι ξανά η Λέρος».

Η ψυχιατρική κοινότητα, σημειώνει ο Θ. Μεγαλοοικονόμου, «λειτουργεί ως εάν η “Λέρος” (το προϊόν του ψυχιατρικού της παραδείγματος, δηλαδή) να μην υπήρξε ποτέ, ή, ως εάν να είναι μια μακρινή ανάμνηση, θαμμένη κάπου παλιά στην Ιστορία». Και συνεχίζει χωρίς κανένα φραγμό, ως αυτονόητες, τις ίδιες πρακτικές που οδήγησαν στη δημιουργία της Αποικίας Ψυχασθενών Λέρου, «παράγοντας διαρκώς αντίστοιχες καταστάσεις, που σήμερα έχουν απλώς άλλη μορφή: το όργιο των μηχανικών καθηλώσεων και των προκαλούμενων θανάτων από αυτές, των βίαιων εξιτηρίων, την εγκατάλειψη των ασθενών χωρίς καμιά φροντίδα (συχνά στους δρόμους) και των οικογενειών χωρίς καμιά στήριξη, τον μονόδρομο του ψυχοφάρμακου, την απόρριψη του λόγου, της υποκειμενικότητας και των δικαιωμάτων του ψυχικά πάσχοντος κ.ο.κ.».

Βολεύει πολλούς -επισημαίνουν οι συνομιλητές μας- να συνδέουν και να ταυτίζουν τη Λέρο με τις φωτογραφίες από το ψυχιατρείο της εποχής, που υπάρχουν και εντυπωσιάζουν ή τρομάζουν, και όχι με αυτό που οι φωτογραφίες απεικόνιζαν πραγματικά: «Οχι ένας τόπος, αλλά ένας τρόπος», ένας τρόπος λειτουργίας της κυρίαρχης ψυχιατρικής που επιβλήθηκε και εφαρμόστηκε σε έναν τόπο. Και, προπαντός, μη αναφερόμενοι ποτέ στο πώς όλο αυτό έγινε δυνατό ν’ αλλάξει.

Η αλλαγή

Στη Λέρο έγινε ριζικός μετασχηματισμός και αποδόμηση μιας σειράς θέσφατων και κατασκευών της κυρίαρχης ψυχιατρικής. Με τόσους διαφορετικούς ανθρώπους επιτεύχθηκε και η παραδοχή του αντιθεραπευτικού ρόλου των ασύλων. «Η Λέρος μάς βοήθησε να καταλάβουμε ότι μέσα από μια συνολική θεώρηση της ανθρώπινης ύπαρξης υπάρχει προοπτική και είναι δυνατή μια θεραπευτική προσέγγιση που δεν θα συρρικνώνεται στην κατασκευή μιας νοσολογικής οντότητας και δεν θα απαιτεί να εξαντλείται σε κώδικες, πρωτόκολλα, συμπτώματα και διαγνώσεις.

«Αν θέλει η ψυχιατρική πράξη να είναι θεραπευτική, θα πρέπει να επανακτήσει την ικανότητα της απευθείας συνάντησής της με την ανθρώπινη ύπαρξη και ζωή, και να εστιάσει στις άπειρες δυνατότητες που δημιουργούνται μέσα από τη “συνάντηση” δύο προσώπων, δύο ιστοριών, δύο ανθρώπων», τονίζει ο Γ. Λουκάς.

Η τριήμερη συνάντηση στη Λέρο δεν είναι και δεν πρέπει κατ’ ουδένα τρόπο να εκληφθεί ως απλώς μια συνάντηση μνήμης. Σε αυτό συμφώνησαν όλοι όσοι επέστρεψαν στη Λέρο, το περασμένο τριήμερο. Είναι μια ευκαιρία να έλθει ξανά στο προσκήνιο η εμπειρία και να εμπνεύσει για το μέλλον. Διότι η ψυχιατρική μεταρρύθμιση εγκαταλείφθηκε. Εχουμε επιστρέψει στον νεοϊδρυματισμό, όπως λέει ο Γ. Λουκάς, «αφού δεν έχουμε την ετοιμότητα να απαντήσουμε στις ανάγκες του ανθρώπου μέσα στο κοινωνικό πλαίσιο και η μόνη πρόταση είναι το ψυχιατρείο». Και «τώρα απαιτείται πάλι σισύφεια προσπάθεια για την αποϊδρυματοποίησή μας».

Οι «μπαρουτοκαπνισμένοι» στο περιθώριο

Οι άνθρωποι του κινήματος της Λέρου συνέχισαν να εφαρμόζουν, όπου εργάστηκαν μετά τη Λέρο, την αποδόμηση, στην πράξη, του εγκλεισμού, κατ’ αρχάς στις πιο ορατές και περιοριστικές μορφές του, όπως είναι οι κλειδωμένες πόρτες και οι μηχανικές καθηλώσεις και απομονώσεις, σηματοδοτώντας διαχρονικά οιονεί ορατές παραφωνίες και συνεχίζοντας να λαμβάνουν και τις ανάλογες απαντήσεις και στάσεις από όλες τις βαθμίδες των κατεστημένων εξουσιών εντός του ψυχιατρείου. Κι είναι εντυπωσιακό πως διαχρονικά ουδέποτε ζητήθηκε η εμπειρία των ανθρώπων αυτών από τις πολιτικές ηγεσίες του υπουργείου Υγείας για χάρη της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης. Αντ’ αυτών των «μπαρουτοκαπνισμένων», όπως τους αποκαλεί ο Γιάννης Λουκάς, γιατρών που έχουν δουλέψει χρόνια μέσα στο ψυχιατρείο, προτιμούνται άνθρωποι αξιόλογοι θεωρητικοί, που δεν λέρωσαν ποτέ όμως τα χέρια τους...

Αναδημοσίευση από την Εφημερίδα των Συντακτών

Διαβάστε:

Το σκάνδαλο και η τραγωδία της ελληνικής ψυχιατρικής μεταρρύθμισης, του Κώστα Μπαϊρακτάρη

Ανδρέας Ξανθός: «Μετάβαση σε ένα μοντέλο εξατομικευμένης φροντίδας» 

Βίντεο και φωτογραφίες από το ίδρυμα της Λέρου:

Οι Αζήτητοι, Ζώης Κ. (1982)

Island of Outcasts, Jane Gabriel (Channel 4, 1990)

Κρατικό Θεραπευτήριο Λέρου (video, 1995)

Η ελευθερία είναι θεραπευτική, Λουκάκος Α. (2003) 

Leros by Alex Majoli / Magnum Photos

 

Το χρονικό της δικαίωσης των (σε επίσχεση) εργαζομένων στην ΠΕΨΑΕΕ

 

Σε επίσχεση εργασίας εργαζόμενοι της Πανελλαδικής Ένωσης για την Ψυχοκοινωνική Αποκατάσταση και την Επαγγελματική Επανένταξη (Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε.)  …2 ½ χρόνια μετά:

Ας θυμηθούμε το τότε και ας μάθουμε το τώρα:

Σεπτέμβρης 2012: Έπειτα από έναν χρόνο συναντήσεων, έντονων κινητοποιήσεων και απεργιών στο χώρο της Ψυχικής Υγείας ο μήνας κλείνει στην Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. με 4ωρες στάσεις εργασίας και 5ήμερη απεργία με τις απαραίτητες βάρδιες ασφαλείας.

Ο Οκτώβρης του 2012 βρίσκει τους εργαζομένους στην Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. απλήρωτους για 4 μήνες χωρίς καμία διαβεβαίωση από πλευράς Δ.Σ. και Υπουργείου Υγείας πως αυτή η κατάσταση τείνει να αναστραφεί. Κάθε άλλο. Το Δ.Σ. της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. δηλώνει πως δεν αντέχει την υποχρηματοδότηση και πως προτίθεται να παραδώσει τα κλειδιά των δομών στο Υπουργείο Υγείας.

Στις 8/10/12 και έπειτα από συναντήσεις του Σωματείου Eργαζομένων, πραγματοποιείται προσφυγή των περισσοτέρων εργαζομένων της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. στην επιθεώρηση εργασίας. Μετά από αυτή και παρά τα οικονομικά προβλήματα για τα οποία μας είχε ενημερώσει το Δ.Σ., άμεσα εξοφλούνται όλοι οι μισθοί των εργαζομένων σε προγράμματα ΕΣΠΑ!

Στις 9/11/12 επιδίδεται εξώδικο στην εργοδοσία από τους εργαζομένους με περιεχόμενο τους λόγους και την ανακοίνωση της έναρξης επίσχεσης εργασίας την επομένη, καθώς και με την καταγραφή πίνακα βαρδιών ασφαλείας για το Οικοτροφείο της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. που οι ίδιοι οι εργαζόμενοι του οικοτροφείου προτίθεντο να καλύψουν, ώστε να διαφυλαχθεί η ασφάλεια των ενοίκων. Για την πρόθεση των εργαζομένων δε, να ξεκινήσουν επίσχεση, η εργοδοσία ήταν ήδη ενήμερη προφορικά. Την ίδια μέρα που παραδίδεται το εξώδικο εξοφλείται μισθολογικά και άλλη μία συνάδελφος νοσηλεύτρια (με σύμβαση ορισμένου χρόνου) η οποία συνέχισε να εργάζεται βάσει των καθηκόντων της. Το Δ.Σ. της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. δεν κάνει δεκτές τις βάρδιες ασφαλείας των εργαζομένων στο οικοτροφείο και τις καλύπτει εν μέρει με εργαζομένους από πρόγραμμα ΕΣΠΑ! Η πρωινή και απογευματινή λειτουργία του Κέντρου Ημέρας της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. περνά σε αναστολή λειτουργίας, ενώ στο Γραφείο Εναλλακτικών Δράσεων Επανένταξης του Κέντρου Ημέρας –Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου, εργαζόμενη όντας σε επίσχεση, συνεχίζει ως τον Ιούνη του 2013 να συντονίζει δύο ομάδες (μία εθελοντών και μία ληπτών και μελών της κοινότητας), με ενημέρωση για αυτή της την πρόθεση και δράση στο Δ.Σ. της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε.

Το Δεκέμβρη του 2012 η εργοδοσία προβαίνει σε μονομερή αναδρομική μείωση των μισθών σε μερίδα εργαζομένων, ενώ οφείλει μισθούς από τον Ιούλη ως και το Νοέμβρη του 2012. Καταβάλει ωστόσο, έναντι του δώρου Χριστουγέννων. Σημειώνεται ότι τον Οκτώβρη του 2012, πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις μελών του Δ.Σ. με μερίδα εργαζομένων, κατά τις οποίες αναφέρθηκε στους εργαζόμενους ότι ο φορέας θα προβεί σε μειώσεις (των ούτως ή άλλως μη καταβαλόμενων) μισθών. Οι εργαζόμενοι αυτοί αρνήθηκαν τη μείωση και δεν συναίνεσαν στην αλλαγή της σύμβασης εργασίας τους.

Τον Ιανουάριο του 2013 η Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. εξακολουθεί να οφείλει μισθούς 5 μηνών, έχει όμως καταβάλει τα ένσημα των εργαζομένων ως και αυτόν τον μήνα. Επίσης, εντός του Γενάρη και δίχως την ικανοποίηση των αιτημάτων της επίσχεσης, μερίδα εργαζομένων επιστρέφει στις θέσεις εργασίας. Στις 11/1/13, 2 μήνες μετά την επίσχεση δηλ., αποστέλλεται σε 11 εργαζομένους, εξώδικη απάντηση από την εργοδοσία που φέρει όμως την υπογραφή της τότε νομίμου εκπροσώπου, με ημερομηνία 28/11/12, και στην οποία προεξοφλείται τυχούσα δικαστική απόφαση, αναγράφοντας (η εργοδοσία) πως «η δήλωση επίσχεσης εργασίας προς εμάς είναι καταχρηστική και ακυρωτέα, ημείς δε έτσι δεν καθιστάμεθα υπερήμεροι και συνεπώς δεν σας οφείλουμε μισθούς υπερημερίας». Να σημειωθεί πως όσοι συνάδελφοι επέστρεψαν από την επίσχεση εργασίας πληρώθηκαν κανονικά για όλες τις ημέρες που ήταν σε αυτή. Στο συγκεκριμένο εξώδικο επίσης, μεταξύ άλλων, κατηγορούνται οι συνάδελφοι που είναι σε επίσχεση και είχαν προσφερθεί να καλύψουν τις βάρδιες ασφαλείας, για «πλουτισμό», ενώ η εργοδοσία μιλά εν ονόματι συναδέλφων και ληπτών, δήλωση που στη συνέχεια διαψεύδεται εγγράφως από μερίδα εργαζομένων (10 στον αριθμό) οι οποίοι υπογράφουν πως oυδέποτε έλαβαν γνώση για το περιεχόμενο του εξωδίκου της εργοδοσίας της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε., ουδέποτε εξουσιοδότησαν οιονδήποτε να αγωνιστεί εν ονόματί τους ή να λάβει θέση εξ ονόματός τους και πως στηρίζουν και κατανοούν τους λόγους της επίσχεσης των συναδέλφων τους! Επίσης, στο συγκεκριμένο εξώδικο, αναφέρει η εργοδοσία: ''ΕΤΣΙ ΔΕ ΑΚΥΡΟΥΜΕΝΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΧΕΣΕΩΣ ΣΑΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ, ΘΑ ΑΝΑΓΚΑΣΘΕΙΤΕ ΝΑ ΕΠΙΣΤΡΕΨΕΤΕ ΣΤΟΝ ΟΑΕΔ ΤΑ ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ, ΠΟΥ ΘΑ ΕΧΕΤΕ ΣΤΟ ΜΕΤΑΞΥ ΛΑΒΕΙ ΑΠΟ ΑΥΤΟΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΧΕΣΗ ΣΑΣ, ΚΑΙ ΔΕΝ ΘΑ ΔΙΚΑΙΟΥΣΘΕ ΑΠΟ ΕΜΑΣ ΚΑΙ ΜΙΣΘΟ ΣΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΠΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙ ΑΥΤΗ.''

Μετά το εξώδικο επιστρέφουν και άλλοι συνάδελφοι στις θέσεις τους, δίχως να έχουν ικανοποιηθεί τα αιτήματά τους και παραμένουν σε επίσχεση 8 εργαζόμενοι.

Στις 27/2/13 εξοφλούνται οι μήνες Ιούλιος και Αύγουστος του 2012, στις 29/4/13 ο Σεπτέμβρης του 2012 και στις 31/5/13 ο Οκτώβρης του 2012. Στις 12/03/2013, με πρωτοκολλημένη επιστολή τους, οι 8 εργαζόμενοι σε επίσχεση ζητούν να ορίσει το Δ.Σ. της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. μία συνάντηση εντός των 15 επόμενων ημερών προκειμένου να συζητηθούν τα θέματα που αφορούν στη συνεργασία τους, χωρίς ωστόσο να ληφθεί η παραμικρή απάντηση, έγγραφη ή προφορική.

Την περίοδο Ιούνη – Αυγούστου του 2013, έξι εργαζόμενοι σε επίσχεση καταφεύγουν σε κατάθεση αγωγών, μία εργαζόμενη σε καταγγελία στο ΙΚΑ λόγω μη σωστής καταβολής ενσήμων, ενώ 3 εξ αυτών κάνουν καταγγελία στην επιθεώρηση εργασίας εκ νέου για μη καταβολή δεδουλευμένων (βάρδιες και ημέρες αδείας). Η εργοδοσία μέσω δικηγόρου, στη συνάντηση με την επιθεώρηση, αποδέχεται το χρέος, τα χρήματα όμως δεν καταβάλλονται και έτσι οι εργαζόμενες ζητούν την ποινική δίωξη της εργοδοσίας (τότε πρόεδρος: κα Π. Νικολάου).

Τον Δεκέμβρη του 2013 και τον Γενάρη του 2014 γίνονται οι 3 δίκες (2 ατομικές και μία ομαδική) για τους 6 σε επίσχεση. Ως μάρτυρας υπεράσπισης της εργοδοσίας και στις 3 καταθέτει ο κ. Μ. Θεοδωρουλάκης που είναι πλέον πρόεδρος της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε., άρα εναγόμενος. Ο δικαστής στην τρίτη δίκη ωστόσο, του επιτρέπει να καταθέσει ανωμοτί.

Και ακολουθούν οι δικαιώσεις:

Μάης 2014: Το ΙΚΑ απαντά δικαιώνοντας την εργαζόμενη για τη διαφορά ενσήμων.

Αύγουστος 2014: Δημοσιεύεται η πρώτη δικαστική απόφαση που αναγνωρίζει τη νομιμότητα της επίσχεσης εργασίας και στο ακέραιο μισθούς και δώρα, καθώς και την υποχρέωση της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. να καταβάλει μηνιαίες αποδοχές μέχρι την ημερομηνία ολοσχερούς εξόφλησης των οφειλών της -απορρίπτοντας ως μη νόμιμη την μονομερή μείωση μισθού- συνυπολογίζοντας τόκους υπερημερίας.

Οκτώβρης 2014: Ορίζεται ποινική δίκη κατά της κας Νικολάου (τέως προέδρου της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε.) με την κατηγορία της μη έγκυρης καταβολής δεδουλευμένων κατά εξακολούθηση. Η δίκη εκφωνείται, αλλά δεν εκδικάζεται λόγω έλλειψης χρόνου (αναβάλλεται), ενώ η κατηγορούμενη δεν εμφανίζεται και δεν εκπροσωπείται. Την παραμονή της δίκης αυτής, καταβάλλονται οι οφειλές που εμφανίζονται σε λογαριασμό ανήμερα της δίκης!

Μάρτης 2015: Δημοσιεύεται η δεύτερη δικαστική απόφαση που δικαιώνει τη νομιμότητα της επίσχεσης εργασίας 4 εργαζομένων και δεν αναγνωρίζει πως οι εργασιακές συμβάσεις λύθηκαν στη διάρκεια της επίσχεσης εργασίας, ενώ κρίνει την καθυστέρηση καταβολής μισθών ως χρονικά αξιόλογη. Επίσης, η απόφαση αναφέρει πως παρά τις οικονομικές δυσχέρειες το εναγόμενο είχε λάβει από το Υπουργείο Υγείας επιχορήγηση προς το σκοπό κάλυψης των δαπανών μισθοδοσίας του προσωπικού του, για το δεύτερο εξάμηνο του έτους 2012. Η Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. βάσει της συγκεκριμένης απόφασης οφείλει στις εργαζόμενες τις αποδοχές τους για το χρονικό διάστημα της επίσχεσης ως και τον Αύγουστο του 2013. Μετά την καταβολή του ποσού που κρίθηκε ως άμεσα εκτελεστό από την Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε., η εργοδοσία άσκησε έφεση.

Από τις 6 υποθέσεις, μόνο μία υπόθεση συναδέλφου παραμένει ακόμα σε δικαστική εκκρεμότητα.

Αδιαμφισβήτητα ο δρόμος προς τη δικαίωση των σε επίσχεση εργαζομένων στην Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. ήταν και παραμένει μακρύς και επίπονος. Το Υπουργείο Υγείας έχει και σε αυτή την περίπτωση αδιαφορήσει για τα προβλήματα των εργαζομένων. Οι εκπρόσωποι της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. όχι μόνο αδιαφόρησαν για τα προβλήματα των εργαζομένων, αλλά και αρνήθηκαν την οποιαδήποτε συζήτηση μαζί τους πριν τις δίκες.

Δημοσιοποιούμε αυτό το κείμενο για να δηλώσουμε πως όποιος/α διεκδικεί τα δικαιώματά του/της ξεκάθαρα, με επιμονή και σταθερότητα -επειδή γνωρίζει ποιος/ά είναι και γιατί τα αξίζει αυτά τα δικαιώματα- και δεν υποκύπτει σε αδικίες, δυσφημίσεις, υποτιμητικά σχόλια και απειλές, μπορεί να δικαιωθεί νομικά και ηθικά. Ευχαριστούμε τέλος, τους ελάχιστους συναδέλφους που μας στήριξαν -ξέρετε ποιοι είστε! - εντός και εκτός δικαστηρίων, παρά την από Γενάρη του 2013 αδρανοποίηση του Σωματείου Εργαζομένων στην Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. 

  

Η πραγματικότητα και η ουτοπία του νόμου 180, χθες, σήμερα, αύριο. Συνέντευξη με την ψυχίατρο Assunta Signorelli

 

http://www.deistituzionalizzazione-trieste.it/

Η Assunta Signorelli, ψυχίατρος και φεμινίστρια, το 1971 ακολουθεί τον Franco Basaglia από την Parma στην Trieste και ζει σε πρώτο πρόσωπο τις περιπέτειες και τις διαδρομές που οδήγησαν στο κλείσιμο του ψυχιατρικού ασύλου και, στη συνέχεια, στο νόμο 180.

Δημοσιεύθηκε στο http://180gradi.org/2015/05/19/813/., 

μετάφραση από τα ιταλικά: Νίκος Γκιωνάκης

Ποια ήταν η πραγματικότητα και ποια η ουτοπία εκείνης της εποχής;

Η πραγματικότητα εκείνης της εποχής ήταν ενός κόσμου που αναρωτιόταν για το νόημα της ίδιας του της ύπαρξης και έθετε σε επερώτηση όλους τους θεσμούς, από το σχολείο, την υγεία, τις φυλακές, μέχρι και τον στρατό, τη δικαιοσύνη. Γεννιόντουσαν τότε κινήματα που έθεταν ως στόχο τους, όχι την καταστροφή αλλά την αλλαγή των θεσμών, για να τους καταστήσουν θεσμούς ‘στην υπηρεσία’ των προσώπων.

Όταν έφτασα στην Trieste είχα μια μεγάλη ουτοπία στο νου καθώς επίσης την επιθυμία να μπορέσω να μεταφράσω σε πρακτική δράση όσα ήταν τότε οι αρχές, που σήμερα όπως και τότε, μας φαίνονταν θεμελιώδεις. Αναφέρομαι στη δυνατότητα μετασχηματισμού των θεσμών σε αυτό που εκ της αποστολής τους έπρεπε να είναι: μια υπηρεσία στους πολίτες.

Οι θεσμοί καθ’ εαυτοί δεν είναι ούτε καλοί ούτε κακοί, είναι ένας τρόπος που η κοινωνία, τα πρόσωπα εκχωρούν με βάση την αμοιβαιότητα για να μπορούν να ζήσουν με σεβασμό ο ένας προς τον άλλο. Ακόμη και τα ψυχιατρικά άσυλα, παραδόξως, γεννιούνται με καλές προθέσεις: με την ιδέα να θεραπεύσουν. Αυτό που διαφοροποίησε έντονα την επερώτηση του ψυχιατρικού ασύλου ως ολοπαγούς ιδρύματος από τα άλλα κινήματα ήταν η αυθεντική ιδέα του Franco Basaglia να συνδέσει την ουτοπία του αγώνα ενάντια στους θεσμούς εξουσίας με μια μεταρρυθμιστική πρακτική «μέσα στα πράγματα». Πιστεύω ότι χρειάζεται μια ριζοσπαστικότητα στο επίπεδο της σκέψης και ένας μετασχηματισμός της πρακτικής.

Πώς έγινε πράξη αυτή η ριζοσπαστική μεταρρύθμιση;

Με μια άλλη μεγάλη αυθεντική ιδέα του Franco, που ήταν να μπει η ζωή, η κανονικότητά της, στο ψυχιατρικό άσυλο: στη ζωή είναι κανονικό να συναντιούνται οι άντρες και οι γυναίκες (και κατά συνέπεια το τέλος του διαχωρισμού βάσει φύλου), είναι κανονικό να μπαίνεις και να βγαίνεις (εξ ου το άνοιγμα των τμημάτων), στη ζωή είναι κανονικό να θυμώνεις, να νιώθεις άσχημα (και από εδώ η φροντίδα). Και πάνω απ’ όλα ήταν θεμελιώδους σημασίας η αναγνώριση των αστικών δικαιωμάτων. Ήταν το πρώτο βήμα. Να ξαναφτιάξεις τις ιστορίες αυτών των προσώπων, όχι για να γράψεις βιβλία όπως κάνουν συχνά οι ψυχίατροι αλλά έχοντας στόχο την ανάκτηση των αστικών δικαιωμάτων. Για να έχουν ένα δελτίο ταυτότητας, ώστε όποιος έχει δικαίωμα σύνταξης να μπορεί να την λαμβάνει. Οι εμπειρίες των ανοικτών κοινοτήτων που είχαμε δει στην Gorizia ή στην Αγγλία ήταν πάντως επίπλαστες σε σύγκριση με την κανονική ζωή. Με αυτό το πέρασμα, αντίθετα, πιστεύω ότι ξεκίνησαν όλα. Και από αυτό γεννήθηκε η αναγκαιότητα να φέρουμε τις υπηρεσίες στην κοινότητα, εκεί όπου γεννιέται η διαταραχή. Έτσι γεννήθηκαν τα πρώτα Κέντρα ψυχικής υγείας, μέσα από μια μεγάλη πολιτική και διοικητική δουλειά.

Παράλληλα με αυτό υπάρχει μια ιστορία, των γυναικών, που δεν κατορθώνουν ποτέ να είναι στην εξουσία, να επηρεάσουν τα πράγματα παρά μόνο εν κρυπτώ. Μια συζήτηση, για τις γυναίκες, που προέκυψε στο ψυχιατρείο ήδη με το θέμα των προφυλακτικών που ήταν απαγορευμένα. Ήταν όμως μια συζήτηση παρεμβαλλόταν ανάμεσα σε όλους τους άλλους, σαν ένα υπόγειο ποτάμι: οι γυναίκες ήταν εκείνες που βίωναν διπλή καταπίεση εντός του ψυχιατρείου. Ήταν επίσης εκείνες χωρίς τις οποίες δεν θα μπορούσε καταστεί δυνατή η χάραξη μιας διαδρομής μετά την ενεργοποίηση των «5 Α» που αποτελούν χαρακτηριστικό κυρίως των γυναικών: accoglienza (υποδοχή), ascolto (ακρόαση), accudimento (φροντίδα), abitat (κατοικία) και autonomia (αυτονομία). Η αυτονομία ιδίως πρέπει να αποτελεί τον τελικό σκοπό των υπηρεσιών φροντίδας, που πρέπει να είναι ένα δεκανίκι, χωρίς όμως να ιδιοποιούνται τη ζωή αυτών των ανθρώπων.

Τι έχει μείνει σήμερα από εκείνη την ουτοπία;

Πιστεύω ότι πολλά από τα στοιχεία που διεκδικούσαμε τότε ισχύουν ακόμη σήμερα: το εγγυημένο εισόδημα, η εργασία ως δικαίωμα και όχι ως καταπίεση, η μη εμπορευματοποιημένη εκπαίδευση και πολιτισμός, το δικαίωμα στη σεξουαλικότητα. Θεωρώ ότι όλα αυτά είναι θέματα πολύ επίκαιρα και ότι θα πρέπει να δοκιμάσουμε να ανατρέξουμε σε εκείνη την πορεία έχοντάς την ως οδηγό, κατανοώντας ότι η κοινωνική εργασία είναι πολιτική δουλειά και ως τέτοια πρέπει να αναζητά διαρκώς μια αναφορά στην πολιτική, στα πιο διαφορετικά κόμματα, για να μπορεί να τυγχάνει αναγνώρισης σε πολιτικό, νομοθετικό και θεσμικό επίπεδο.

Και ποια είναι, αντίθετα, η πραγματικότητα;

Σήμερα, όπως τότε, το ζήτημα είναι πάντα αυτό της εξουσίας. Ο Basaglia έρχεται επηρεασμένος από τον Foucault και η κριτική στην εξουσία των θεσμών από εκεί προέρχεται. Σήμερα παρατηρώ μια πλήρη αποσύνδεση ανάμεσα στη σκέψη και την πρακτική. Αν αυτό που γίνεται είναι να υφίστανται εγκλεισμό «για λόγους προστασίας» οι άνθρωποι, αν πολλαπλασιάζονται οι δομές διαμονής αντί των κοινοτικών υπηρεσιών, αν την εξουσία εξακολουθούν να την κατέχουν οι ίδιοι, τότε κάτι δεν πάει καλά. Πιστεύω ότι και η ιδιωτικοποίηση του δημόσιου τομέα μέσω της ανάθεσης έργων στους κοινωνικούς συνεταιρισμούς υπήρξε ένα μεγάλο λάθος γιατί σήμερα βρισκόμαστε σε μια συνθήκη στην οποία οι συνεταιρισμοί λειτουργούν σε καθεστώς εκβιασμού. Θα έπρεπε αντίθετα να κατορθώσουμε να σταθούμε στη σύγκρουση, να κατανοήσουμε ότι όλες οι πραγματικότητες έχουν θετικά και αρνητικά και ότι ακόμη και οι καλύτερες θα χρειαστεί να μετασχηματιστούν. Σήμερα βλέπω ένα κλείσιμο της ψυχιατρικής, ειδικά της αριστεράς, σε ένα είδος αυταρέσκειας. Χάθηκε η συλλογική και συγκρουσιακή διάσταση. Όμως, αν δεν υπάρχει σύγκρουση και αντιπαράθεση, δεν πάμε μπροστά.

Θα ήθελα κάποιος να θέσει σε επερώτηση ακόμη και τις δικές μας ιδεολογίες, που, όπως έλεγε ο Σαρτρ, είναι ελευθερία όταν κατασκευάζονται, καταπίεση όταν έχουν κατασκευαστεί. Να τις έθετε σε επερώτηση από τη μεριά των αδύναμων υποκειμένων, υπερνικώντας το φόβο της σύγκρουσης, αφού πιστεύω πως το ότι δεν συμφωνούσαμε επέτρεψε στην Trieste να υπάρχει: ήμασταν όλοι τόσο διαφορετικοί και ακριβώς μέσα από τη σύνθεση των διαφορετικών δυνατοτήτων, στάσεων και πρακτικών κατέστη δυνατό το κλείσιμο του ψυχιατρείου.

Το ψυχιατρικό άσυλο έχει όμως κλείσει;

Πιστεύω ότι σβήσαμε το παρελθόν και αυτό ήταν ένα πολύ μεγάλο λάθος: αν δεν μάθουμε να διατρέχουμε τη διαδρομή που έχουμε διανύσει, όχι για να την ξανακάνουμε αλλά για να διαβάσουμε τους σημαντικούς της σταθμούς και να κατανοήσουμε, δεν μπορούμε να πάμε μπροστά.

Σήμερα το άσυλο ξαναπροτείνεται με διαφορετικό ένδυμα: τα Κέντρα Ταυτοποίησης και Απέλασης (Centri di Identificazione ed Espulsione για τους μετανάστες) είναι ψυχιατρικά άσυλα, για παράδειγμα, υπό την έννοια ότι πρόκειται για ολοπαγή ιδρύματα. Τα άσυλα εξακολουθούν να υφίστανται στις φυλακές, στα δικαστικά ψυχιατρικά νοσοκομεία, σε όλους εκείνους τους θεσμούς που δεν είναι προσβάσιμοι από έξω. Ακόμη και αυτός ο ίδιος ο νόμος για τα δικαστικά ψυχιατρικά νοσοκομεία είναι ένα σημάδι, κατ΄εμέ. Φοβάμαι ότι οι δομές που σύμφωνα με το νόμο θα υποκαθιστούν τα δικαστικά ψυχιατρικά νοσοκομεία σε πέντε χρόνια θα έχουν καταντήσει μικρά άσυλα χρονίων.

Έχουμε τη δυνατότητα και το καθήκον να κοιτάμε στο παρελθόν για να διατρέξουμε ξανά τους βασικούς κόμβους και να αλλάξουμε το παρόν. Εμείς που είμαστε οι πρωταγωνιστές των γεγονότων δεν έχουμε ίσως τη διαύγεια για να τους διαβάσουμε, το πολύ – πολύ θα μπορούσαμε να αναφέρουμε μια άποψη. Δεν είμαι κολλημένη στο παρελθόν, πιστεύω όμως ότι πρέπει να κατανοηθούν όλα όσα συνέβησαν και θα ήταν καλό να είχαμε μια συζήτηση με τους μάρτυρες, ενθυμούμενοι ότι είμαστε μάρτυρες και όχι θεματοφύλακες μιας Αλήθειας που δεν υπάρχει. Με λίγα λόγια, χωρίς να θεωρούμε τους εαυτούς μας αυθεντίες που δεν χωρούν αμφισβήτηση.