Αποανθρωποποίηση

 

Τα ιδρύματα για παιδιά με αναπηρίες στην Ελλάδα

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, στη χώρα λειτουργούν 34 δημόσια ιδρύματα κλειστής περίθαλψης που συνολικά περιθάλπουν περίπου 3.000 άτομα κάθε ηλικίας (εξαιρουμένου της τρίτης ηλικίας) με αναπηρίες νοητικές, σωματικές, κινητικές και κοινωνικές, δυναμικότητας 40-200 περιθαλπομένων το κάθε ένα. Μεταξύ αυτών είναι και τα πέντε Κέντρα Περίθαλψης Παιδιών (ΚΕ.ΠΕ.Π) που πάσχουν από χρόνιες ασθένειες, σωματικές αναπηρίες ή βαριά νοητική καθυστέρηση, δυναμικότητας φιλοξενίας συνολικά 300 παιδιών. Επιπλέον λειτουργούν και δεκάδες μικρού μεγέθους ιδιωτικά ιδρύματα (φιλανθρωπικών και εκκλησιαστικών φορέων) για 3.000 περιθαλπόμενους με αναπηρίες. Συνολικά περί τα 6.000 άτομα με αναπηρίες παραμένουν στα ιδρύματα, τα περισσότερα επί πολλά έτη και ορισμένα για όλη τους την ζωή. Το 30% αυτών είναι παιδιά, έφηβοι και νέοι. Τα ιδρύματα δεν έχουν σαφή κριτήρια εισαγωγής των περιθαλπομένων σύμφωνα με ηλικία, παθήσεις, είδος αναπηρίας και βαθμό λειτουργικότητας. Δέχονται αδιαφοροποίητα άτομα με πολλές και διαφορετικές ανάγκες. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με τους πενιχρούς πόρους που διατίθενται για τη λειτουργία τους, σε όρους οικονομικούς και ανθρώπινου δυναμικού, έχει σαν αποτέλεσμα την περιορισμένη έως ανύπαρκτη παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών στα άτομα με τις ειδικές ανάγκες που έχουν αναλάβει να φροντίζουν.

Η κατάσταση που επικρατεί στα ιδρύματα αυτά αποκαλύφθηκε σε όλη της την έκταση για πρώτη φορά στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν υλοποιήθηκε στη χώρα το πρώτο πρόγραμμα αποϊδρυματισμού στο τομέα των ιδρυμάτων για άτομα με πολλαπλές αναπηρίες (νοητικές-σωματικές-κινητικές-κ.α.), το «Πρόγραμμα Αποασυλοποίησης και Αποκατάστασης του ΠΙΚΠΑ της Λέρου» (Τσιάντης, 1995). Το πρόγραμμα αυτό πραγματοποιήθηκε από ομάδα ειδικών ψυχικής υγείας, υπό την διεύθυνση του Αν. Καθηγητή Παιδοψυχιατρικής κ. Ι. Τσιάντη. Στο ίδρυμα διαπιστώθηκε να επικρατούν απαράδεκτες και απόλυτα υποβαθμισμένες συνθήκες διαβίωσης και υγιεινής, κακή διατροφή, συνωστισμός των ατόμων σε πτέρυγες, με ανεπαρκή θέρμανση, απουσία ανελκυστήρα και κινητικών βοηθημάτων. Η πλειονότητα των ατόμων παρέμεναν κατάκοιτα δίχως υποστήριξη ως προς τις κινητικές τους δυνατότητες. Υπήρχε έλλειψη προσωπικού και ειδικότερα επιστημονικού, έλλειψη ιατρονοσηλευτικής και φυσικοθεραπευτικής περίθαλψης, πλήρης απουσία ειδικού εξοπλισμού και εκπαιδευτικού υλικού. Διαπιστώθηκε εκτεταμένη χρήση βίας από το προσωπικό και της μεθόδου της καθήλωσης (δέσιμο στο κρεβάτι).

Το 2001, ομάδα ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων επισκέφθηκε τρία (3) Κέντρα Περίθαλψης Παιδιών (ΚΕ.ΠΕ.Π.) και διαπίστωσε να ισχύουν στη λειτουργία τους παρεμφερείς συνθήκες με τις προαναφερόμενες στο ΠΙΚΠΑ της Λέρου (EUMAP, 2006). Επίσης το 2001, έρευνα του Συνηγόρου του Πολίτη στο ίδρυμα «Θεομήτωρ» της Λέσβου διαπίστωσε απαράδεκτες συνθήκες (Μητροσύλη, Παπαδάκη και Φυτράκης, 2001). Το πόρισμα της αυτεπάγγελτης αυτής έρευνας κατέληγε συμπερασματικά ότι «οι εν γένει συνθήκες λειτουργίας του ιδρύματος όχι μόνο δεν συμβάλλουν στην πραγμάτωση της περίθαλψης, αλλά αντίθετα οδηγούν σε προσβολή της αξίας του ανθρώπου, της προσωπικότητας και του δικαιώματος όσων διαβιούν εκεί να τύχουν ειδικής φροντίδας και μέριμνας για την υγεία τους από το κράτος (σελ. 27)». Το 2005, μελέτη που πραγματοποιήθηκε για τα δικαιώματα των ατόμων με νοητική καθυστέρηση σχετικά με την εκπαίδευση και την εργασία, στο πλαίσιο του διακρατικού προγράμματος EUMAP (EU Monitoring and Advocacy Program), έδειξε ότι για τα παιδιά και τους εφήβους με σοβαρές αναπηρίες δεν υπάρχει κανενός είδους πρόνοια σε σχέση με την εκπαίδευση και την απασχόλησή τους και τελούν σε πλήρη εγκατάλειψη (EUMAP, 2006). Το 2006, σε επίσκεψη σε Ίδρυμα Χρόνιων Παθήσεων της Βόρειας Ελλάδας διαπιστώθηκε ότι είκοσι παιδιά και έφηβοι, μεταξύ αυτών παιδιά 3-10 ετών, από τους πενήντα συνολικά περιθαλπόμενους ήταν δεμένα από τα πόδια και τα χέρια στα κρεβάτια τους. Το 2008, πόρισμα του Σώματος Επιθεωρητών Υγείας Πρόνοιας, μετά από ελέγχους που πραγματοποίησε σε ιδρύματα, διαπιστώνει ότι σε πολλά από αυτά επικρατούσαν άθλιες συνθήκες, δεν τηρούνταν βασικοί κανόνες λειτουργίας, λειτουργούσαν χωρίς σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, κάλυπταν μόνο βασικές ανάγκες των φιλοξενούμενων, χωρίς καμία επιστημονική μέθοδο, αλλά και χωρίς την τήρηση των στοιχειωδών κανόνων υγιεινής.

Η καθημερινή ζωή των παιδιών στα ιδρύματα: Ιδρυματική παραμέληση και κακοποίηση

Διαχρονικά, τα δεδομένα δείχνουν ότι η καθημερινή ζωή των παιδιών στα ιδρύματα χαρακτηρίζεται από παραμέληση των αναγκών φροντίδας τους, σε έσχατο σημείο, και κακοποίηση. Αντιμετωπίζονται σαν να έχουν υποδεέστερες και διαφορετικές ανάγκες από αυτές που έχουν οι υπόλοιποι άνθρωποι. Σε σχέση με τα κοινωνικά αποδεκτά και ισχύοντα, ζουν σε συνθήκες ακραίας υποβάθμισης. Η έννοια του προσωπικού χώρου είναι ανύπαρκτη και οι οχλήσεις συνεχείς και αναπόφευκτες. Δεν τηρούνται βασικοί κανόνες υγιεινής και καθαριότητας. Η καθαριότητα και η υγιεινή των δοντιών είναι ανύπαρκτη. Μένουν λερωμένα με ούρα και κόπρανα. Οι ανάγκες τους να βρίσκονται σε ένα περιβάλλον που τους παρέχει ασφάλεια δεν εκπληρώνονται. Τα μέλη του προσωπικού τις περισσότερες ώρες αποσύρονται στο γραφείο τους, αφήνοντας τα παιδιά με τις ειδικές ανάγκες δίχως εποπτεία. Τα παιδιά παραμένουν σε εγκατάλειψη και μοναξιά, δίχως κανενός είδους ψυχαγωγικής, εκπαιδευτικής ή δημιουργικής δραστηριότητας. Τα κατάκοιτα παιδιά δεν έχουν βοήθεια να αναπτύξουν τις κινητικές τους δυνατότητες, καθώς δεν υπάρχει μέριμνα για τις απαραίτητες φυσιοθεραπείες. Ο ορίζοντας που αντικρίζουν και τα οπτικά ερεθίσματα που έχουν περιορίζονται στους τοίχους και το ταβάνι του δωματίου τους, καθώς για πολλά χρόνια δεν εξέρχονται από αυτό, ούτε καν μετακινούνται από το κρεβάτι τους.

Οι υποβαθμισμένες συνθήκες και οι παροχές για τα παιδιά στα ιδρύματα δημιουργούν την αίσθηση ότι αυτά σε σχέση με τους υπόλοιπους ανθρώπους δεν έχουν κοινές ανάγκες και ευαισθησίες και είναι ενδεικτικές της έλλειψης κοινωνικού ενδιαφέροντος για αυτά. Υποδεικνύουν στα μέλη του προσωπικού την χαμηλή αξία που η κοινωνία εναποθέτει στην εργασία τους και στα παιδιά με αναπηρίες που τους αναθέτει να φροντίζουν. Αποτέλεσμα είναι τα μέλη του προσωπικού να αποκλείουν τα παιδιά έξω από τα όρια της ηθικής τους υποχρέωσης. Μέσω διεργασιών αποπροσωποποίησης καταλήγουν να τα αντιλαμβάνονται ως να έχουν χάσει τις ανθρώπινες ιδιότητές τους και έτσι στα ιδρύματα χρησιμοποιείται η μέθοδος της «καθήλωσης» των παιδιών, δηλαδή της ακινητοποίησης στο κρεβάτι με δέσιμο στα κάγκελα.

Η σιωπή είναι εύκολο να συγκαλύπτει αυτά τα θέματα όταν συμβαίνουν στο πλαίσιο κλειστών ιδρυματικών συστημάτων. Εξαιτίας αυτού δυστυχώς στην Ελλάδα συνεχίζεται, σχεδόν είκοσι έτη μετά την πρώτη εξαγγελία προγράμματος αποϊδρυματισμού, να διατηρούνται ιδρύματα που λειτουργούν με απαράδεκτες συνθήκες που καταργούν κάθε έννοια ανθρώπινου δικαιώματος και αξίας.

Το video με τίτλο "Being an Unperson" το βρήκαμε στο www.youtube.com/silentmiaow
Το κείμενο (απόσπασμα άρθρου του Χ. Ασημόπουλου, κοινωνικού λειτουργού PhD) το βρήκαμε στο δελτίο επικοινωνίας της Ε.Ψ.Υ.Π.Ε. "ένεκα λόγου".

Σχετικές αναρτήσεις μας:
Παιδική Κακοποίηση στα Ιδρύματα
Παιδικοί Θάνατοι στα Ιδρύματα

Καμπάνια ενημέρωσης για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση ή διαφήμιση του Υπουργείου Υγείας;

Τον περασμένο μήνα ενημερωθήκαμε ότι το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης προκήρυξε διαγωνισμό που αφορά στην επιλογή αναδόχου για την υλοποίηση εθνικής καμπάνιας ενημέρωσης του πληθυσμού για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση. Τα χρήματα που θα διατεθούν για την καμπάνια είναι 4 εκατομμύρια ευρώ!

Στη συνέχεια, διαβάσαμε στο athenssiblings (Δίκτυο επικοινωνίας και ενημέρωσης για αδέρφια ατόμων που αντιμετωπίζουν ψυχικό πρόβλημα) την πρότασή τους, προς το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, για την υλοποίηση Προγράμματος Στήριξης, Ενημέρωσης και Κινητοποίησης των Οικογενειών Ψυχικά Πασχόντων καθώς και της Κοινής Γνώμης για θέματα Ψυχικής Υγείας. “Δυστυχώς δεν βρήκαμε την ανταπόκριση που περιμέναμε, δεν βρήκαμε την έμπρακτη στήριξη της πολιτείας”, αναφέρουν στο ίδιο κείμενο τα αδέρφια ατόμων με προβλήματα που ψυχικής υγείας.

Συνεχίζουμε, λοιπόν, να οργανώνουμε δράσεις για την ψυχική υγεία χωρίς να αφήνουμε χώρο στους άμεσα ενδιαφερόμενους. Συνεχίζουμε να υποστηρίζουμε ότι είναι απαραίτητη η ενημέρωση - ευαισθητοποίηση του κοινωνικού συνόλου για τον αποστιγματισμό της ψυχικής ασθένειας, αφήνοντας έξω από αυτές τις προσπάθειες τους ίδιους τους “ασθενείς” και τις οικογένειές τους. Με αυτή την ιδρυματική λογική αναπτύσσουμε δράσεις αποιδρυματισμού και αναρωτιόμαστε γιατί οι ασθενείς κακοποιούνται συστηματικά από το ψυχιατρικό σύστημα της χώρας μας και γιατί ένα μεγάλο μέρος των Ελλήνων πολιτών συνεχίζει να τους θεωρεί επικίνδυνους.

Ακολουθεί το κείμενο και η πρόταση από τα αδέρφια ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας, όπως τα διαβάσαμε την 1η Ιουλίου στο www.athenssiblings.com (η ανάρτηση δεν υπάρχει πια στην ιστοσελίδα τους, για λόγους που δεν γνωρίζουμε).

“Καλό μήνα σε όλους. Απευθυνθήκαμε την προηγούμενη εβδομάδα στο Υπουργείο Υγείας και στην αρμόδια Γενική Γραμματέα κα Τροχάνη με την παρακάτω πρόταση. Μια πρόταση με την οποία προτείνουμε να αναλάβουμε εκστρατεία ευαισθητοποίησης για την Ψυχική Υγεία. Θεωρούμε πως σαν οικογένειες και σαν αδέρφια ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας έχουμε κάθε κίνητρο να "μιλήσουμε" στην κοινωνία με κατάλληλο τρόπο. Σαν άτομα έχουμε βιώσει το θέμα "εκ των έσω" και μπορούμε να συνεισφέρουμε κάλλιστα επικοινωνιακά και ουσιαστικά στον αποστιγματισμό. Δυστυχώς δεν βρήκαμε την ανταπόκριση που περιμέναμε, δεν βρήκαμε την έμπρακτη στήριξη της πολιτείας. Είναι σημαντικό να εμπλέκονται φορείς σαν τους συλλόγους οικογενειών στην επικοινωνιακή πολιτική και στην άρση των προκαταλήψεων για την ψυχική υγεία. Η ανάληψη μια τέτοιας προσπάθειας θα ήταν σημαντική για την διάδοση και του συλλόγου. Κρατάμε την διάθεσή μας για δράση (με κάποια απογοήτευση προφανώς) και αναμένουμε με την πρώτη ευκαιρία να βοηθήσουμε στην διάδοση καλών πρακτικών για την ψυχική υγεία. Κρατάμε την επικοινωνία με στελέχη του υπουργείου. Είναι οι γνωριμίες και οι προσωπικές επαφές που βοηθούν.

Η απάντηση επί του θέματος, του Υπουργείου μέσω της Γενικής Γραμματείας ήταν πως η Διαχειριστική Αρχή εκδίδει προσκλήσεις μέσα σε διαθέσιμα μέτρα, ανάλογα με τον διαθέσιμο προϋπολογισμό, οι κατατεθειμένες προτάσεις αξιολογούνται και τυγχάνουν έγκρισης ή απόρριψης. Όποια πρόταση δεν μπαίνει μέσα σε τέτοια διαδικασία, προφανώς, δεν μπορεί να αξιολογηθεί ή να τύχει θετικής έγκρισης.Αυτή την στιγμή υπάρχει μόνο μια δράση που αφορά την κοινωνική επανένταξη που αφορά τους ΚοιΣΠΕ.Επίσης μας έγινε αναφορά και στον χάρτη ψυχικής υγείας στον οποίο μπορεί να αναζητήσει κανείς ανάλογα την περιοχή τις υπάρχουσες δομές. Σε αυτόν τον χάρτη ψυχικής υγείας καλό θα ήταν να συμπεριληφθούν και οι σύλλογοι οικογενειών”.

Προς: Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας Υπουργείου Υγείας, κα Ε. Πέτση
Μονάδα Επιχειρησιακού Σχεδιασμού,
Γλάδστωνος 1α και Πατησίων, κα Α. Γεροστάθου
Koιν.: Γραφείο Υπουργού Υγείας, κο Δημήτρη Αβραμόπουλο
Γενική Γραμματέα Πρόνοιας κα Μαρία Τροχάνη

Θέμα: Πρόταση για Υλοποίηση Προγράμματος Στήριξης, Ενημέρωσης και Κινητοποίησης των Οικογενειών Ψυχικά Πασχόντων, καθώς και της Κοινής Γνώμης για θέματα Ψυχικής Υγείας, με πόρους από το 3ο Κ.Π.Σ. και χρονοδιάγραμμα έως το Νοέμβριο 2009.

Με βάση έγκυρα ελληνικά επιδημιολογικά δεδομένα, περίπου 1.500.000 άτομα νοσούν από κάποια συγκεκριμένη ψυχική νόσο, ενώ αυξάνεται ραγδαία ο αριθμός των εξαρτημένων ατόμων από ουσίες. Όλες αυτές οι νοσολογικές οντότητες απαιτούν, σε μικρό ή μεγάλο βαθμό, παρεμβάσεις στο άτομο ή στην οικογένειά του για την ψυχοκοινωνική αποκατάστασή του και την ισότιμη ένταξη στην κοινότητα (Η ψυχιατρική περίθαλψη στην Ελλάδα του 21ουαιώνα, Μ. Μαδιανός, 2002).

To προτεινόμενο πρόγραμμα απευθύνεται σε οικογένειες που κάποιο μέλος τους αντιμετωπίζει ζήτημα ψυχικής υγείας. Είναι γενικά παραδεκτό πως οι οικογένειες μπορούν να αποτελέσουν ένα βασικό πυλώνα επίλυσης του προβλήματος (βλ. παραπάνω μελέτη).

Αναγκαία προϋπόθεση αυτού αποτελεί η έξοδος των οικογενειών από την άγνοια, εσωστρέφεια και το στιγματισμό που συχνά τις χαρακτηρίζει στην διαχείριση αυτών των ζητημάτων Υγείας.

Σε αυτή την κατεύθυνση κινείται η πρόταση μας, καθώς μέσα από την πολύπλευρη ενημέρωση, στήριξη και ανταλλαγή καλών πρακτικών, οι οικογένειες είναι δυνατό να ενεργήσουν με τρόπο που θα αντιμετωπίζει επιτυχημένα το πρόβλημα ψυχικής υγείας που τους απασχολεί.

Στόχος του προγράμματος αποτελεί η διάχυση της γνώσης που υπάρχει σήμερα για την κατάλληλη αντιμετώπιση της ψυχικής διαταραχής. Σε πολλές οικογένειες οι έννοιες της απόκτησης κοινωνικών δεξιοτήτων ή της συμμετοχής ενός λήπτη υπηρεσιών ψυχικής υγείας σε ένα Κέντρο Ημέρας ή μια Κοινωνική Λέσχη (ή ένα Κοινωνικό Συνεταιρισμό) είναι ακόμα σχετικά άγνωστες και μη-οικείες. Το πρόγραμμα μας προορίζεται ως μέσο γνωστοποίησης των υπαρχουσών δομών, Κέντρων Ημέρας, Κοινωνικών Λεσχών, ομάδων Αυτοβοήθειας και προβολής τους στις άμεσα ενδιαφερόμενες οικογένειες. Μπορούμε να πείσουμε τις οικογένειες να δοκιμάσουν μεθόδους κοινωνικής ψυχιατρικής, η αποτελεσματικότητα των οποίων ολοένα και περισσότερο αναδεικνύεται από τη σύγχρονη βιβλιογραφία, ενώ ταυτόχρονα δύναται να οδηγήσει σε μείωση της δαπάνης για φαρμακευτική αντιμετώπιση των ασθενειών.

Χρησιμοποιώντας τα κατάλληλα σύγχρονα μέσα θα αποτελέσουν οι άνθρωποι το δίκτυο που θα μεταφέρει με τρόπο άμεσο, κατανοητό και εμψυχωτικό την γνώση για τις σύγχρονες θεραπευτικές μεθόδους. Το πρόγραμμα θα αποτελέσει και προβολή της κοινωνικής πολιτική του Υπουργείου Υγείας.

Με εκτίμηση

Ο Πρόεδρος Ο Γενικός Γραμματέας

Εμείς θα περιμένουμε να μάθουμε ποιος θα είναι ο ανάδοχος που (για 4 εκατ. ευρώ) θα υλοποιήσει την “εθνική καμπάνια ενημέρωσης του πληθυσμού για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση” (ή μήπως την καμπάνια του Υπουργού Υγείας για τις επόμενες εκλογές;).

"Το Υπουργείο Υγείας αθέτησε τις δεσμεύσεις του" Ανακοίνωση Σωματείου Εργαζομένων

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΩΜΑΤΕΙΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ
ΣΕ ΦΟΡΕΙΣ ΨΥΧΙΚΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΑΛΩΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ (ΣΕΨΑΕΚΟ)

Αθήνα, 14 Ιουλίου 2009

Το Σωματείο μας δραστηριοποιείται τους τελευταίους μήνες στο χώρο της ψυχικής υγείας, στο χώρο όπου ευάλωτες κοινωνικές ομάδες πλήττονται και οι εργαζόμενοι απαξιώνονται συστηματικά. Το Υπουργείο Υγείας τα τελευταία χρόνια με ποικίλους τρόπους αποποιείται των ευθυνών του απέναντι σε εργαζόμενους και ασθενείς γεγονός που στην καθημερινότητά μας μεταφράζεται στην ολοένα αυξανόμενη υποχρηματοδότηση στους φορείς Ψυχικής Υγείας (ΜΚΟ Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου). Λόγω της υποχρηματοδότησης οι εργαζόμενοι παραμένουν απλήρωτοι για πολλούς μήνες, δημιουργώντας στους χώρους ψυχικής υγείας κλίμα ανασφάλειας και εγκατάλειψης που δεν ευνοεί σε καμία περίπτωση τους σκοπούς και το πνεύμα της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης.

Η πρόσφατη και μοναδική γραπτή δέσμευση του ΥΥΚΑ προς τα Σωματεία Εργαζομένων (δέσμευση που πραγματοποιήθηκε υπό το καθεστώς μεγάλης πίεσης από τα σωματεία των εργαζομένων σε κινητοποίηση τον Μάρτιο 2009) η οποία υποσχόταν ότι από το Μάιο 2009 οι μισθοί των εργαζομένων θα καταβάλλονταν κάθε μήνα, δεν έχει υλοποιηθεί. Οι εργαζόμενοι πριν λίγες ημέρες έλαβαν το μισθό του Απριλίου και δεν γνωρίζουν τον χρόνο που θα καταβληθούν οι επόμενοι μισθοί. Οι εργαζόμενοι διανύουν τον τρίτο μήνα χωρίς μισθό. Το Υπουργείο Υγείας για άλλη μια φορά αθετεί τις δεσμεύσεις του, για άλλη μια φορά επιβεβαιώνει την πολιτική του βούληση να μην ανταποκρίνεται στις επιβεβλημένες υποχρεώσεις του.

Τα προβλήματα στους χώρους μας δεν αποτελούν εξαίρεση αλλά μέρος της ευρύτερης κοινωνικής πολιτικής της κυβέρνησης. Το Σωματείων Στελεχών Πρόληψης ενόψει της 26ης Ιούνη, «Παγκόσμια Ημέρα Κατά των Ναρκωτικών», καταγγέλλει πως το «Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης χρωστά 13 εκατομμύρια ευρώ στα 73 Κέντρα Πρόληψης της χώρας, που τα κατάντησε -ακριβώς μετά τον εγκωμιασμό τους από το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για τα Ναρκωτικά- «είλωτες» της μάχης κατά των εξαρτήσεων». Σύμφωνα με το ίδιο Σωματείο το ΥΥΚΑ αναίρεσε και την πρόσφατη δέσμευσή του για την χρηματοδότηση μέρους (6 εκατ. Ευρώ) των οφειλών του. Το προηγούμενο διάστημα είδαμε τους εργαζόμενους στο Πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι» να καταγγέλλουν για την εγκατάλειψη του προγράμματος από τα αρμόδια Υπουργεία.

Τις προηγούμενες ημέρες, δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του BBC ρεπορτάζ καταγγελίας της χώρας μας για τις συνθήκες των δημόσιων ψυχιατρείων. Στο ρεπορτάζ υπογραμμίζεται ότι 20 χρόνια μετά το μεγάλο σκάνδαλο της Λέρου, ελάχιστα πράγματα έχουν αλλάξει. Αναφέρονται στην απαράδεκτη μεταχείριση ασθενών στα δημόσια ψυχιατρεία, στην έλλειψη νοσηλευτικού προσωπικού πχ στο Δρομοκαΐτειο αντιστοιχούν μόλις 2 νοσοκόμες για 30 ασθενείς, καθώς και στις απαράδεκτες κτιριακές εγκαταστάσεις.

Ο δρ Παύλος Θεοδωράκης, εκπρόσωπος της χώρας μας στην Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, δε φαίνεται να έπεισε με την απάντησή του ότι η κακή κατάσταση οφείλεται στη νοοτροπία των εργαζομένων και μόνο. Επίσης δεν έπεισε στο ότι η υποχρηματοδότηση στις ΜΚΟ αφορά το παρελθόν. Προσπαθώντας να δικαιολογήσει την πολιτική της κυβέρνησης ισχυρίστηκε πως χρειάστηκε χρόνος για να περάσει η ευθύνη της χρηματοδότησης από την Ε.Ε. στο κράτος. Εύλογα αναρωτιόμαστε πόσος χρόνος χρειάζεται! Θυμίζουμε, πως οι εργαζόμενοι διαμαρτυρόμαστε τα τέσσερα τελευταία χρόνια για όλα τα παραπάνω προβλήματα.

Το BBC σημειώνει πως η Ε.Ε. απειλεί ότι εάν δεν προωθηθούν αλλαγές μέσα στον επόμενο μήνα τότε θα διακόψει την παροχή οικονομικής βοήθειας για κοινωνικά έργα προς την Ελλάδα. Ο Υπουργός Υγείας, όπως φαίνεται, αθέτησε τη συμφωνία του με τον Επίτροπο Spidla, που υπογράφηκε πριν 2 μήνες.

Εμείς οι εργαζόμενοι, με τα Σωματεία μας, θα συνεχίσουμε να διεκδικούμε τη διασφάλιση της αξιοπρέπειας όλων όσων φροντίζουμε αλλά και των εαυτών μας όχι μόνο από τα Υπουργεία αλλά και από τις διοικήσεις που καταπατούν τα δικαιώματα εργαζομένων και ασθενών-χρηστών, όπως κάναμε για τους συναδέλφους μας στην Ψυχο--γηριατρική Εταιρία «Ο ΝΕΣΤΩΡ». Η διοίκησή του «ΝΕΣΤΩΡ» έχει προβεί σε παράνομες και καταχρηστικές απολύσεις το προηγούμενο διάστημα, δεν παρουσιάζεται στα καλέσματα της Επιθεώρησης Εργασίας και του ΕΚΑ (Εργατοϋπαλληλικού Κέντρου Αθηνών), αγνοεί τις συστάσεις τους, δεν δίνει τα νόμιμα επιδόματα στους εργαζόμενους κ.ο.κ.

Όλα τα παραπάνω τοποθετούν σε εμάς την ευθύνη να επαγρυπνούμε, να ελέγχουμε και να διεκδικούμε τα δικαιώματα ασθενών-χρηστών και εργαζομένων.

Η Προσωρινή Διοίκηση του ΣΕΨΑΕΚΟ
email:psi_somatio@yahoo.gr, τηλ. 6977 177 173, 6977 229 152, 6973 644 525

Κακοποίηση ανθρώπων σε οικοτροφείο και πολλά ερωτήματα

Λίγες ημέρες μετά από το ρεπορτάζ του BBC για τις τραγικές συνθήκες “περίθαλψης” των ασθενών σε ελληνικό ψυχιατρικό νοσοκομείο και τις φωτογραφίες, που κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο, με δεμένους ασθενείς σε οικοτροφείο (περισσότερα εδώ), άλλη μία υπόθεση κακοποίησης είδε το φως της δημοσιότητας.

Αρχικά, διαβάσαμε στην Ελευθεροτυπία ότι οι υπεύθυνοι της Α.Μ.Κ.Ε. “Κλίμακα”, το φθινόπωρο του 2008, διαπίστωσαν κακοποιήσεις ηλικιωμένων με προβλήματα ψυχικής υγείας στο οικοτροφείο “Αργώ”, που λειτουργεί στην Κέρκυρα από το 2003. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι υπεύθυνοι άμεσα προέβησαν σε αναφορά προς την Εισαγγελία Κέρκυρας, ενώ ακολούθησε και δεύτερη αναφορά τον Φεβρουάριο του 2009. Μετά από τις απαραίτητες διαδικασίες (ιατροδικαστικός έλεγχος, πραγματογνωμοσύνη) και την τελική απόφαση ότι πραγματικά πρόκειται για κακοποίηση των ενοίκων του οικοτροφείου από πρόθεση, οι υπεύθυνοι του φορέα ενημέρωσαν σχετικά με το θέμα την Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας καθώς και την Ειδική Επιτροπή Ελέγχου Προστασίας Δικαιωμάτων Ατόμων με Ψυχικές Διαταραχές.

Επίσης, η “Κλίμακα” δρομολόγησε τη μεταφορά των ενοίκων σε άλλα οικοτροφεία της και κατήγγειλε τις συμβάσεις εργασίας των εργαζομένων, μέχρι την οριστική διερεύνηση της υπόθεσης. Με τις ενέργειες αυτές φαίνεται ότι συμφωνεί και η Ειδική Επιτροπή Ελέγχου Προστασίας Δικαιωμάτων Ατόμων με Ψυχικές Διαταραχές, η οποία αναφέρει, μεταξύ άλλων, σε επιστολή της ότι "είναι αδιανόητο στις μέρες μας να συντελούνται βάρβαρες και επαναλαμβανόμενες πράξεις κακοποίησης κατά ενοίκων-ασθενών σε οικοτροφείο”, και ότι "παρά τις υπάρχουσες ενδείξεις ότι η πλειοψηφία των εργαζομένων δεν συμμετέχει στις κακοποιήσεις, η Α.Μ.Κ.Ε. Κλίμακα θα πρέπει άμεσα να καταγγείλει τις συμβάσεις εργασίας όλων των εργαζομένων στο οικοτροφείο και να το επαναλειτουργήσει με νέες συμβάσεις” και καταλήγει: “Τα δικαιώματα των ασθενών, και μάλιστα όταν αυτά αφορούν την σωματική ακεραιότητα και την ίδια τη ζωή τους, είναι πάνω από συνδικαλιστικές και πολιτικές σκοπιμότητες”.

Η θέση του Υπουργείου Υγείας φαίνεται να είναι διαφορετική, καθώς η Γενική Γραμματέας Πρόνοιας Μαρία Τροχάνη δηλώνει: “Είμαστε εναντίον, διαφωνούμε πλήρως να καταργηθούν οι συμβάσεις εργασίας όλων των εργαζομένων”.

Οι εργαζόμενοι, όπως διαβάζουμε σε νέο δημοσίευμα της Ελευθεροτυπίας, φοβούνται και αποφεύγουν τις δηλώσεις. Κάποιος από το προσωπικό είπε: “Οι κακοποιήσεις δεν αφορούν μόνο τα τέλη του 2008, γίνονταν και παλαιότερα. Και εγώ και άλλοι του προσωπικού γνωρίζουμε τους αυτουργούς, απειλούν ακόμα και τη ζωή μας, είναι αδίστακτοι, δεν μπορώ να πω τίποτε άλλο".

Στη συνέχεια, από επόμενο δημοσίευμα, ενημερωνόμαστε ότι με απόφαση του Υπουργείου Υγείας, που φέρει την υπογραφή του Υπουργού Υγείας κ. Αβραμόπουλου, το υπουργείο Υγείας “αναλαμβάνει τη συνέχιση της λειτουργίας του Οικοτροφείου, με την επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση και αναθέτει προσωρινά τη διαχείριση λειτουργίας του οικοτροφείου στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Κέρκυρας”. Το συγκεκριμένο δημοσίευμα καταλήγει: "Εδώ, πλέον, όλα τα περί ψυχιατρικής μεταρρύθμισης “αυτονόητα” πάνε περίπατο! “Πίσω στο άσυλο” το πρώτο επιλεγέν βήμα, ακολούθως δε η επαναφορά στην “προτέρα κατάσταση”. Σε απλά ελληνικά, “προτέρα κατάσταση” σημαίνει ότι όλα επαναφέρονται ως είχαν (τρόμος και κακοποιήσεις επί σειρά ετών), με δεδομένη τη συμμετοχή και των πιθανών βασανιστών! Οι οποίοι -αυτό και το τραγικότερο- δεν αποκλείεται να επιβραβευτούν κιόλας αναβαθμιζόμενοι σε δημοσίους υπαλλήλους, δεδομένης πλέον της ανάθεσης του οικοτροφείου “Αργώ” στο Ψ.Ν. Κέρκυρας, εκμεταλλευόμενοι πρόσφατα ψηφισθέντα σχετικό νόμο (3527/07)".

Στο tvxs, που επίσης ασχολήθηκε με το θέμα, υπάρχει και το παρακάτω video με έναν ένοικο του οικοτροφείου “Αργώ”, ο οποίος περιγράφει την καθημερινότητά του στο οικοτροφείο. Το ίδιο video περιέχει δηλώσεις εκπροσώπου της Α.Μ.Κ.Ε. Κλίμακα, αλλά και φωτογραφίες που αποδεικνύουν την κακοποίηση.

Επίσης, βουλευτές του ΠΑ.ΣΟ.Κ. και του Κ.Κ.Ε. αναφέρονται στις ελλείψεις επιστημονικού προσωπικού και τις εργασιακές συνθήκες στα οικοτροφεία που λειτουργεί η Α.Μ.Κ.Ε. Κλίμακα στην Κέρκυρα. Δεν υπάρχει, όμως, καμία αναφορά στο θέμα των κακοποιήσεων.

Η βουλευτής Κέρκυρας του ΠΑ.ΣΟ.Κ Άντζελα Γκερέκου κατέθεσε αναφορά στη βουλή σε συνέχεια της καταγγελίας του Εργατικού Κέντρου Κέρκυρας, η οποία αφού αναφέρεται σε παράνομες απολύσεις και μεταφορά ασθενών του οικοτροφείου “Αργώ” σε άλλες μονάδες καταλήγει: “Η Εταιρεία πέρα από τον οικονομικό στραγγαλισμό των εργαζομένων θέλει να διαλύσει και το σωματείο τους από αντεκδίκηση γιατί διεκδίκησαν τα εργασιακά και μισθολογικά τους δικαιώματα αλλά και επειδή κατήγγειλαν τις παράνομες πράξεις της. Επειδή οι παραπάνω ενέργειες είναι παράνομες και καταχρηστικές ζητάμε την άμεση παρέμβαση όλων των αρμοδίων για την άμεση επαναπρόσληψη όλων των εργαζομένων και παράλληλα αναρωτιόμαστε γιατί το Υπουργείο Υγείας συνεχίζει να συνεργάζεται με την παραπάνω εταιρεία παρόλες τις καταγγελίες που έχει για τις παράνομες πράξεις της. Τέλος δηλώνουμε ότι σαν ΕΚΚ θα συνεχίσουμε να είμαστε στο πλευρό των εργαζομένων μέχρι την τελική τους δικαίωση”.

Ο Μπάμπης Χαραλάμπους, από το Κ.Κ.Ε., αναφέρει για την "Κλίμακα": “Η εταιρεία καταγγέλλεται για λειτουργία των 2 οικοτροφείων με σοβαρές ελλείψεις επιστημονικού προσωπικού (ψυχολόγου και κοινωνικού λειτουργού), για εκφοβιστικές απολύσεις, για αιφνίδιες και παράνομες μειώσεις των ταχτικών αποδοχών των εργαζομένων αλλά και για μια σειρά οικονομικών παρατυπιών στη διαχείριση των συντάξεων των οικότροφων και όχι μόνο. Επίσης το Σωματείο των εργαζομένων καταγγέλλει την εταιρεία πως ενώ το κάθε ένα από τα 2 οικοτροφεία απασχολούσε, κατά καιρούς, 12-17 εργαζόμενους, στη Δ/νση Ψυχικής Υγείας του Υ.Υ.Κ.Α. δηλωνόταν πως οι εργαζόμενοι στο κάθε οικοτροφείο ήταν 24. Παρά τις σοβαρότατες αυτές καταγγελίες ουσιαστικά κανένα μέτρο δεν πάρθηκε για να σταματήσουν οι αυθαιρεσίες της εταιρείας “Κλίμακα”. Από την άλλη πλευρά η εταιρεία, ενθαρρυμένη από την πλήρη αδράνεια των Υπουργείων συνέχισε να κλιμακώνει τις αυθαιρεσίες της. Αποκορύφωμα τούτων ήταν η ουσιαστική απαγωγή των τελευταίων 6 οικότροφων του οικοτροφείου “Αργώ” τη Κυριακή 14 Ιουνίου 2009 στις 05.30΄ και η παντελώς παράνομη ομαδική απόλυση των εναπομεινάντων εργαζομένων του Οικοτροφείου "Αργώ" την Παρασκευή 26 Ιουνίου 2009.

Και ερωτά τους Υπουργούς Υγείας και Απασχόλησης ποια άμεσα μέτρα προτίθενται να πάρουν ούτως ώστε:

1.Να λειτουργήσει άμεσα και σωστά το ψυχογηριατρικό οικοτροφείο "Αργώ".
2.Να επαναπροσληφθούν άμεσα όλοι οι εργαζόμενοι (και αυτοί που απολύθηκαν πρόσφατα αλλά και οι άλλοι που απολύθηκαν για εκφοβισμό, παλαιότερα) και να αναλάβει επιτέλους το κράτος αποκλειστικά ως οφείλει όλες τις δομές της ψυχικής υγείας εξασφαλίζοντας δωρεάν υπηρεσίες, διασφαλίζοντας τα δικαιώματα των ασθενών και των εργαζομένων;

Στη συζήτηση που ακολούθησε, σχετικά με την παραπάνω ερώτηση, οι κ.κ. Μπάμπης Χαραλάμπους και Γεώργιος Παπαγεωργίου (Υφυπουργός Υγείας), επικεντρώθηκαν στα προβλήματα λειτουργίας των οικοτροφείων της Α.Μ.Κ.Ε. Κλίμακα, τις απολύσεις του προσωπικού αλλά και γενικότερα τα γνωστά προβλήματα της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης. Μάλιστα, ο κ. Παπαγεωργίου μας δίνει την εντύπωση ότι έχει ελλιπή ενημέρωση για τις χρηματοδοτήσεις των φορέων αφού συνεχίζει να μιλάει για εξασφάλιση επιπλέον πόρων μέσω του νόμου περί προμηθειών (ενώ είναι γνωστό ότι δεν έχει δοθεί ούτε ένα ευρώ) και υποστηρίζει ότι η ψυχιατρική μεταρρύθμιση προχώρησε από το 2005 (μάλλον τότε την ανακάλυψε ο ίδιος). Όμως, καμιά αναφορά δεν έγινε στις κακοποιήσεις των ασθενών, ενώ ο κ. Χαραλάμπους δήλωσε: “Μην ξεχνάτε ότι οι απολύσεις είναι εντελώς εκδικητικές. Μην ξεχνάτε ακόμα ότι οι απολύσεις αυτές βασίστηκαν πάνω σε αστήριχτες -γελοίες, μπορώ να πω- κατηγορίες”.

Η Α.Μ.Κ.Ε. Κλίμακα σε ανακοίνωσή της, σχετικά με το θέμα, θέτει πολλά ερωτήματα: “Αλλού το έγκλημα και αλλού η τιμωρία;” και πιο κάτω: “Ποια, (επιτέλους!) η θέση του Υπουργείου Υγείας και όλων των εμπλεκόμενων με το ζήτημα του “Αργώ”, φορέων και δημοσίων προσώπων για τις διαπιστωμένες κακοποιήσεις των ενοίκων του Οικοτροφείου; Γιατί η μοναδική, για τις κακοποιήσεις, απάντηση που, μέχρι σήμερα, έχουμε λάβει ήταν από την Ειδική Επιτροπή Ελέγχου Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ψυχικά Ασθενών του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης;” και συνεχίζει: “Γιατί η Κλίμακα σήμερα, με την ανάκληση άδειας ίδρυσης λειτουργίας του Οικοτροφείου, σαφώς και αρμοδίως τιμωρείται!!! Τιμωρείται για τις ενέργειές της που έγιναν αποκλειστικά και μόνο για την προστασία των ενοίκων του “Αργώ”, σύννομες και ακόλουθες του πορίσματος της Ειδικής Επιτροπής και κατόπιν ενημέρωσης του αρμόδιου υπουργείου. Περί τι τελικά η όχλησις για τη μετακίνηση των 15 ασθενών σε άλλες δομές του φορέα προκειμένου να εξασφαλιστεί η σωματική ακεραιότητα και η αξιοπρεπής διαβίωσή τους όταν οι αρμόδιοι, όντας ενημερωμένοι με πλήρη στοιχεία για την κατάσταση, τηρούσαν, μέχρι τότε την απόλυτη σιγή; Τελικά μόνο οι ομαδικές απολύσεις των εργαζομένων στο “Αργώ”, κατόπιν υποδείξεως της Ειδικής Επιτροπής, κατάφεραν να σπάσουν την –αρμόδια- σιωπή ανοίγοντας και τους ασκούς του Αιόλου για την υπόθεση αυτή. Δικαιώματα Ψυχικά Ασθενών VS Εργαζομένων; O νόμος των ισχυρών απέναντι στο δίκιο των ασθενέστερων;” Στη συνέχεια της ανακοίνωσης η "Κλίμακα" δηλώνει την πρόθεσή της "να συνεχίσει να αγωνίζεται για την προστασία της υγείας, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της ποιότητας ζωής των ψυχικά ασθενών, θέτοντας όλα αυτά ως γνώμονα για τις όποιες επιλογές και ενέργειές της" και καταλήγει: “Η Κλίμακα, παρά την τιμωρία της, δηλώνει, σαφώς και ευθαρσώς, αμετανόητη για τα “ανομήματά” της και ότι σε κάθε άλλη ίδια περίπτωση θα έπεφτε πάλι στα ίδια λάθη (?)”

Προσπαθήσαμε, λοιπόν, σε αυτή την ανάρτηση να συγκεντρώσουμε τα δημοσιεύματα και τις πληροφορίες για το θέμα της κακοποίησης των ενοίκων του οικοτροφείου “Αργώ”. Αν και οι κακοποιήσεις δεν πιστεύουμε ότι μπορούν να αμφισβητηθούν, η υπόθεση προφανώς δεν είναι ξεκάθαρη. Φυσικά, πολλά είναι τα ερωτήματα που προκύπτουν και ως εργαζόμενοι θέτουμε άλλο ένα. Πέρα από τη γνωστή κρατική αδιαφορία και τα όποια συμφέροντα κάποιων φορέων, οι εργαζόμενοι πως ανέχονται τις βάναυσες πράξεις και συμπεριφορές των "συναδέλφων" τους; και Ποιοί είναι αυτοί οι "αδίστακτοι" που βασανίζουν τους ασθενείς και απειλούν ακόμα και τη ζωή των εργαζομένων, όπως δηλώνει εργαζόμενος στην Ελευθεροτυπία;

Αυτό που μπορούμε να πούμε με σιγουριά είναι ότι οι κακοποιήσεις στο ψυχιατρικό σύστημα της χώρας μας συνεχίζονται συστηματικά. Αυτή την εποχή οι κακοποιήσεις “χρησιμοποιούνται” από διάφορους “ενδιαφερόμενους” (για την ψυχιατρική μεταρρύθμιση), οι οποίοι αλληλοκαταγγέλονται εδώ και πολλά χρόνια. Το θετικό σημείο είναι ότι αρχίζουν να γνωρίζουν οι πολίτες της χώρας μας το τι συμβαίνει πίσω από τις κλειστές πόρτες των νοσοκομείων-ιδρυμάτων και των οικοτροφείων-ιδρυμάτων. Το τραγικό είναι ότι συνεχίζουν να συμβαίνουν όλα αυτά μετά από είκοσι χρόνια μεταρρύθμισης των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και θα συνεχίσουν να συμβαίνουν όσο ο κάθε “ενδιαφερόμενος” ψάχνει το πρόβλημα αλλού και όχι στο “δικό του χώρο” και φυσικά όσο η πολιτεία δεν ελέγχει ουσιαστικά τις συνθήκες διαβίωσης των ασθενών σε όλα τα ιδρύματα και δομές της χώρας (ανεξάρτητα από το αν η λειτουργία τους ανατέθηκε στον δημόσιο ή τον ιδιωτικό, μη-κερδοσκοπικό τομέα).

Περιμένουμε και εμείς περισσότερες πληροφορίες και τα σχόλιά σας.

update: προσθέτουμε και άλλη μια άποψη από την Παρέμβαση Αναπήρων Πολιτών:
Όταν το δικαίωμα των ισχυρών φαλκιδεύει το δικαίωμα των ασθενών

update: Ιστορίες καθημερινής τρέλας (η συνέχεια)